Temsilî illüstrasyon

Yerin insanları

Değerlerimiz

Bir yeri tanımanın bir yolu da yetiştirdiği insanları tanımaktır. Her kişi, doğduğu köyün, ilçenin ve ilin sayfasında da yer alır. Yalnız kaynağı olan bilgiler yayınlanır.

Abdurrahman Tutdere Avukat; 27-28. dönem CHP Adıyaman milletvekili, 2024'ten beri Adıyaman Belediye Başkanı Adıyaman Abdurrahman Tutdere, 1976'da Adıyaman'da doğdu. Atatürk Üniversitesi Erzincan Hukuk Fakültesini bitirdi, 2001'den itibaren Adıyaman Barosunda avukatlık yaptı. 27. ve 28. dönemde CHP Adıyaman milletvekili seçildi; 2024 yerel seçiminde belediye başkanlığını tercih ederek milletvekilliğinden ayrıldı.
Adıyamanlı Rıfat Baba 19. yüzyıl divan şairi; Bektaşî, Eskisaray Camii'nde ders veren müderris Adıyaman Asıl adı Abdurrahman Rıfat Bey olan Rıfat Baba, 1808 dolayında Hısn-ı Mansûr'da (bugünkü Adıyaman) doğmuş, Bektaşî meşrep bir divan şairidir. Eskisaray Camii'nde ders verdi; divanı Diyarbakır Yazma Eserler Kütüphanesi'ndedir. Türbesi Adıyaman Varlık Mahallesi'ndedir.
Adnan Boynukara Metalurji mühendisi, Adalet Bakanlığı eski başdanışmanı ve 25-26. dönem AK Parti Adıyaman milletvekili Adıyaman Adnan Boynukara, 4 Şubat 1964'te Adıyaman'da doğdu. İTÜ Metalurji Bölümü'nü bitirdi, Adalet Bakanlığında başdanışman olarak çalıştı. Haziran ve Kasım 2015 seçimlerinde AK Parti'den Adıyaman milletvekili seçildi; görevi 2018'de sona erdi.
Ahmet Aydın Avukat ve siyasetçi; 2007-2023 arası AK Parti Adıyaman milletvekili, TBMM Başkanvekili (2015-2018) Adıyaman / Kahta 1971'de Kâhta'da doğan Ahmet Aydın, İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunu avukattır. 2007'den 2023'e kadar AK Parti Adıyaman milletvekilliği yaptı; AK Parti Grup Başkanvekili ve 26. Dönem'de TBMM Başkanvekili olarak görev aldı.
Behçet Yıldırım Çocuk sağlığı ve hastalıkları uzmanı hekim; 25-26. dönem HDP Adıyaman milletvekili Adıyaman Behçet Yıldırım, 10 Mayıs 1959'da Adıyaman'da doğdu. Çukurova Üniversitesi Tıp Fakültesini bitirdi, çocuk sağlığı ve hastalıkları uzmanı oldu. Adıyaman'da hekimlik yaptı; 2015 seçimlerinde HDP'den Adıyaman milletvekili seçildi ve 2018'e kadar görev yaptı.
Besnili Lüzûmî 19. yüzyıl Besnili divan şairi, müderris ve müftü Adıyaman / Besni Lüzûmî Efendi, 1802'de Besni'de doğmuş divan şairi, müderris ve müftüdür. Urfa, Halep ve Diyarbakır medreselerinde okudu. Kayıp sanılan Dîvân'ı, kütüphanede başka bir adla kayıtlı bulunarak ortaya çıktı. 1867'de öldü; kabri Besni'dedir.
Dengir Mir Mehmet Fırat Avukat ve siyasetçi; AK Parti kurucularından ve genel başkan yardımcısı, Adıyaman, Mersin ve Adana milletvekili Adıyaman / Kahta 8 Ağustos 1943'te Kâhta'da doğan Dengir Mir Mehmet Fırat, Ankara Hukuk mezunu avukattır. 1999'da Adıyaman milletvekili oldu; 2001'de AK Parti'nin kurucuları arasında yer alıp 2008'e kadar genel başkan yardımcılığı yaptı. Mersin ve Adana'dan da milletvekili seçildi; 2019'da öldü.
Devrim Evin Tiyatro, sinema ve dizi oyuncusu; Fetih 1453'te Fatih Sultan Mehmet rolüyle tanındı Adıyaman / Gölbaşı Devrim Evin, 12 Kasım 1978'de Adıyaman'ın Gölbaşı ilçesinde doğdu. Hacettepe Üniversitesi Devlet Konservatuvarı Tiyatro Bölümünü bitirdi; Eskişehir Şehir Tiyatroları ve Adana Devlet Tiyatrosunda çalıştı. Fetih 1453'te Fatih Sultan Mehmet'i, Yunus Emre: Aşkın Sesi'nde Yunus Emre'yi canlandırdı.
Hasmî İsmâil Efendi Besni'ye bağlı Tut köyünde doğmuş divan şairi Adıyaman / Tut Hasmî, Divan'ındaki bir nottan adının İsmâil Efendi olduğu anlaşılan divan şairidir. TEİS'e göre o dönem Besni'ye bağlı Tut köyünde doğdu; Maraş, Antep ve Hicaz'da öğrenim gördü. Dört nüshası bilinen mürettep bir Dîvân'ı vardır. Doğum ve ölüm tarihleri bilinmiyor.
I. Athanasios Gammolo Süryani Ortodoks Antakya patriği (y. 595-631) Adıyaman / Samsat Samosata'da varlıklı bir ailede doğdu; Kınnesrin Manastırı'nda keşiş iken deveyle tuz taşıdığı için 'deveci' anlamında Gammolo lakabını aldı. 595 dolayından 631'deki ölümüne dek Süryani Ortodoks patriği olarak İskenderiye kilisesiyle uzlaşmayı sağladı, İmparator Herakleios ile görüştü.
İbrahim Halil Fırat Avukat; AK Parti eski Adıyaman il başkanı, 25-27. dönem Adıyaman milletvekili Adıyaman İbrahim Halil Fırat, 1973'te Adıyaman'da doğdu. Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesini bitirip avukatlık yaptı. AK Parti Adıyaman il başkanlığının ardından 2015'ten itibaren 25., 26. ve 27. dönemlerde Adıyaman milletvekili seçildi.
İbrahim Halil Keser Adıyamanlı futbolcu; Gaziantepspor altyapısından yetişip Süper Lig'de forma giydi Adıyaman İbrahim Halil Keser, 2 Temmuz 1997'de Adıyaman'da doğmuş orta saha oyuncusudur. Gaziantepspor altyapısından yetişti, 2013'te 15 yaşında Süper Lig'de ilk maçına çıktı; sonraki yıllarda alt lig ve amatör kulüplerde oynadı.
İsmail Hakkı Sunat Devlet Tiyatroları sanatçısı; tiyatro, sinema ve televizyon oyuncusu Adıyaman İsmail Hakkı Sunat, 17 Ekim 1966'da Adıyaman'da doğdu. Ankara ve İstanbul Devlet Tiyatrolarında sahneye çıktı, 1990'lar ve 2000'lerde televizyon dizilerinde rol aldı. 2003 Afife Jale Tiyatro Ödülleri'nde yılın en başarılı yardımcı erkek oyuncusu seçildi. 14 Temmuz 2004'te 37 yaşında hayatını kaybetti.
Kader Dost Adıyamanlı milli atlet; yürüyüş branşında 2022 Avrupa Atletizm Şampiyonası finalisti Adıyaman Kader Dost, 1 Ocak 2000'de Adıyaman'da doğmuş yürüyüş atletidir. 2019 Avrupa Yürüyüş Kupası'nda gençlerde 10 km'de beşinci oldu, 2022 Avrupa Atletizm Şampiyonası'nda 20 km yürüyüşte Türkiye'yi temsil etti. 20 km'deki en iyi derecesi 1:33:45'tir.
Kahtalı Mıçe Adıyamanlı halk müziği sanatçısı; Adıyaman gazelleri ve türkülerinin tanınmış yorumcusu Adıyaman / Kahta Asıl adı Mustafa Aslan olan Kahtalı Mıçe, 1951'de Adıyaman'ın Kâhta ilçesinde doğdu. Yaklaşık 57 yıllık sanat hayatında 19 albüm çıkardı, 1986'daki Gurbet Kuşu albümüyle geniş kitlelere ulaştı. 15 Şubat 2025'te Antalya'da öldü ve Kâhta'da toprağa verildi.
Latif Doğan Besnili halk müziği sanatçısı, televizyon programcısı ve yapımcı; 'Küstüm' ile tanınır Adıyaman / Besni Latif Doğan, 1967'de Adıyaman'ın Besni ilçesinde doğmuş halk müziği sanatçısı ve televizyon programcısıdır. 11 yaşında düğünlerde darbuka çalarak başladı; 2003'teki Küstüm albümü ve aynı adlı şov programıyla ülke çapında tanındı.
Mehmet Metiner Gazeteci-yazar ve siyasetçi; AK Parti Adıyaman (24. Dönem) ve İstanbul milletvekili Adıyaman / Kahta 5 Mart 1960'ta Kâhta'da doğan Mehmet Metiner, İstanbul Üniversitesi Türk Dili ve Edebiyatı mezunu gazeteci-yazardır. Çeşitli dergilerin yayın yönetmenliğini yaptı; 2011'de AK Parti Adıyaman, 2015'te İstanbul milletvekili seçildi. Dokuz kitabı vardır.
Mehmet Şükrü Erdinç Avukat; 24-27. dönem AK Parti Adana milletvekili, Kâhta doğumlu Adıyaman / Kahta Mehmet Şükrü Erdinç, 1976'da Adıyaman'ın Kâhta ilçesinde doğdu. Atatürk Üniversitesi Erzincan Hukuk Fakültesini bitirip Çukurova'da özel hukuk yüksek lisansı yaptı. Avukat olarak çalıştı; 2011-2023 arasında dört dönem AK Parti Adana milletvekilliği yaptı.
Mehmet Yavuz Öğretmen ve siyasetçi; HÜDA PAR sözcüsü, genel başkan yardımcısı ve 2018'de genel başkanı Adıyaman / Kahta 1973'te Kâhta'da doğan Mehmet Yavuz, Selçuk Üniversitesi Eğitim Fakültesi mezunu öğretmendir. HÜDA PAR'da sözcülük ve genel başkan yardımcılığı yaptı; 22 Mayıs 2018'de genel başkanlığa getirilip Ekim 2018'e kadar görev yürüttü. 9 Ağustos 2019'da öldü.
Mustafa Hayri Efendi Müfessir, fakih ve müderris; Bulgaristan'da Medresetü'n-nüvvâb hocası ve Sofya müftüsü Adıyaman 1889'da Hısnımansûr'da (bugünkü Adıyaman merkez) doğan Mustafa Hayri Efendi, İstanbul'da Medresetü'l-kudât'ı bitirdi, Bulgaristan'da Medresetü'n-nüvvâb'da hocalık ve yöneticilik, 1939'dan itibaren Sofya müftülüğü yaptı. Arapça tefsiri el-Muktetaf ile tanınır; 1970'te İstanbul'da öldü.
Nehcî Seyyid Mustafa Dede 17. yüzyıl Besnili divan şairi ve Halvetî-Cihangirî mutasavvıfı Adıyaman / Besni Nehcî Seyyid Mustafa Dede, 1616'da Besni'de doğmuş divan şairi ve mutasavvıftır. Nakîbüleşraflık ve müderrislik yaptıktan sonra Halvetîliğin Cihangirî koluna girdi. Mürettep bir Dîvân ile şeyhinin hayatını anlatan mensur bir eser bıraktı; 1680 civarında öldüğü tahmin edilir.
Salih Fırat Ortopedi ve travmatoloji uzmanı hekim; 24-26. dönem Adıyaman milletvekili Adıyaman Salih Fırat, 1960'ta Adıyaman'da doğdu. Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesini bitirip ortopedi ve travmatoloji uzmanı oldu. Adıyaman Tabip Odası ve Adıyamanspor'da görev aldı. 2011'de CHP'den, 2015'te AK Parti'den Adıyaman milletvekili seçildi.
Samosatalı Lukianos Antik Yunanca yazan hicivci, retorikçi ve deneme yazarı Adıyaman / Samsat Kommagene'nin başkenti Samosata'da (bugünkü Samsat) 2. yüzyılın ilk çeyreğinde doğdu. Ana dili muhtemelen Süryanice olduğu hâlde bütün eserlerini Attika Yunancasıyla yazdı. Seksenden fazla eseri kalan hicivci, Gerçek Bir Hikâye ile bilimkurgunun ilk örneklerinden birini verdi.
Samosatalı Rabbulas (Aziz Rabula) Fenike ve Konstantinopolis'te manastırlar kuran Hristiyan münzevi ve aziz Adıyaman / Samsat Samosata'da doğan, gençken münzevi olan Rabula, İmparator Zenon'un desteğiyle Fenike'de bir manastır kurdu; I. Anastasios döneminde Konstantinopolis'e gidip başka manastırlar yaptırdı. 530 dolayında yaklaşık 80 yaşında öldü; 19 Şubat'ta anılır.
Sırrı Süreyya Önder Sinema yönetmeni, senarist, oyuncu ve köşe yazarı; İstanbul ve Ankara milletvekili, TBMM Başkanvekili Adıyaman 7 Temmuz 1962'de Adıyaman'da doğan Sırrı Süreyya Önder, 'Beynelmilel' filmiyle tanınan yönetmen, senarist ve oyuncudur. BirGün ve Radikal'de köşe yazdı. 2011 ve 2023'te İstanbul, 2015'te Ankara milletvekili seçildi; 28. Dönem'de TBMM Başkanvekiliyken 3 Mayıs 2025'te öldü.
Süleyman Ârif Emre Avukat, şair ve siyasetçi; Millî Nizam ve Millî Selâmet partilerinin kurucularından, MSP genel başkanı, devlet bakanı Adıyaman / Besni 1923'te Besni'de doğan Süleyman Ârif Emre, Ankara Hukuk mezunu avukattır. Beş dönem milletvekilliği yaptı; Millî Nizam Partisi'nin kurucularından oldu, 1972-1973'te MSP genel başkanlığı, 1974 ve 1977 koalisyonlarında devlet bakanlığı üstlendi. Aruzla şiirler de yazdı; 2019'da öldü.
Üslûbî Daniel (Sütun Ermişi Daniel) Konstantinopolis yakınında 33 yıl sütun üzerinde yaşayan Hristiyan münzevi ve aziz Adıyaman / Samsat Samosata yakınındaki Meratha köyünde doğdu, 12 yaşında manastıra girdi. Simeon Stylites'ten etkilenerek Konstantinopolis'in kuzeyinde, Anaplus'ta bir sütun üzerinde 33 yıl yaşadı. İmparatorlar I. Leon ve Zenon'un saygı gösterdiği münzevi 493'te öldü; 11 Aralık'ta anılır.
Abdullah Şahindere Profesyonel futbolcu, savunma oyuncusu; Gençlerbirliği altyapısından yetişen genç milli Ağrı / Patnos Abdullah Şahindere, 2003'te Ağrı'nın Patnos ilçesinde doğmuş savunma oyuncusudur. Gençlerbirliği altyapısında yetişmiş, U15'ten U19'a kadar Türkiye genç milli takımlarında forma giymiştir.
Abdullah Yılmaz Kayaklı koşu sporcusu; 1988 Calgary ve 1992 Albertville Kış Olimpiyatları'nda yarışan, 1988'de Türk bayrağını taşıyan milli kayakçı Ağrı Abdullah Yılmaz, 1961'de Ağrı'da doğan kayaklı koşu sporcusudur. 1988 Calgary ve 1992 Albertville Kış Olimpiyatları'nda Türkiye'yi temsil etti; 1988 açılış töreninde Türk bayrağını taşıdı.
Adem Kılıçcı Milli boksör; 2007 Dünya Şampiyonası bronz, 2011 Avrupa Şampiyonası gümüş, 2013 Akdeniz Oyunları altın madalyalı, iki kez olimpiyatçı Ağrı Adem Kılıçcı, 1986'da Ağrı'da doğan milli boksördür. 2007 Dünya Şampiyonası bronzu, 2011 Avrupa Şampiyonası gümüşü ve 2013 Akdeniz Oyunları altını kazandı; 2008 ve 2012 olimpiyatlarında yarıştı.
Bayram Malkan Milli boksör; 81 kg'da 2020 Tokyo Olimpiyatları'nda çeyrek finale yükselen, 2018 Akdeniz Oyunları gümüş madalyalı Ağrı Bayram Malkan, 1999'da Ağrı'da doğan milli boksördür. 81 kg'da 2018 Akdeniz Oyunları gümüşü kazandı, Avrupa olimpiyat elemesini kazanarak 2020 Tokyo Olimpiyatları'na katıldı ve çeyrek finale yükseldi.
Berdan Öztürk Avukat, Ağrı ve Diyarbakır milletvekili Ağrı / Tutak Berdan Öztürk, 1980'de Ağrı'nın Tutak ilçesinde doğmuş avukattır. Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunudur; Ağrı milletvekili olarak görev yapmış, 28. Dönem'de Diyarbakır milletvekili seçilmiştir.
Celal Adan Orman mühendisi, İstanbul milletvekili, TBMM Başkanvekili Ağrı / Tutak Celal Adan, 1951'de Ağrı'nın Tutak ilçesinde doğmuş orman mühendisi ve siyasetçidir. 21, 24, 25, 26 ve 27. dönemlerde İstanbul milletvekili olarak görev yapmış, 27. Dönem'de TBMM Başkanvekilliği üstlenmiştir.
Celal Yardımcı Avukat ve siyasetçi; Demokrat Parti Ağrı milletvekili, Devlet, Maarif (Millî Eğitim) ve Adalet bakanı Ağrı / Doğubayazıt Celal Yardımcı (1911-1986), Doğubayazıt'ta doğan avukat ve siyasetçidir. 1950-1960 arasında Demokrat Parti'den Ağrı milletvekili oldu; Menderes hükümetlerinde Devlet Bakanı, Maarif (Millî Eğitim) Bakanı ve kısa süre Adalet Bakanı olarak görev yaptı.
Cesim Gökçe Ziraat mühendisi, kamu yöneticisi, 26. Dönem Ağrı milletvekili Ağrı Cesim Gökçe, 1968'de Ağrı'da doğmuş ziraat mühendisidir. Çevre Bakanlığı'nda il müdürlüğü ve daire başkanlığı, Ağrı İl Özel İdaresi Genel Sekreterliği yapmış, 26. Dönem'de Ağrı milletvekili seçilmiştir.
Dirayet Taşdemir Sosyolog ve arkeolog, Ağrı milletvekili Ağrı Dirayet Dilan Taşdemir, 1982'de Ağrı'da doğmuş sosyolog ve arkeologdur. Mersin Üniversitesi mezunudur; kadın politikaları alanında danışmanlık yapmış, 2015'ten itibaren Ağrı milletvekili olarak görev almıştır.
Erhan Dursun Kayaklı koşu sporcusu; 1984 Saraybosna ve 1988 Calgary Kış Olimpiyatları'nda yarışan milli kayakçı, sonradan milli takım yöneticisi Ağrı / Merkez Erhan Dursun, 1962'de Karaköse'de (bugünkü Ağrı merkez) doğan kayaklı koşu sporcusudur. 1984 Saraybosna ve 1988 Calgary Kış Olimpiyatları'nda Türkiye'yi temsil etti; sonra milli takımda yöneticilik yaptı.
Hasan Murat Mercan Endüstri mühendisi, akademisyen, Eskişehir milletvekili ve büyükelçi Ağrı / Tutak Hasan Murat Mercan, 1959'da Ağrı'nın Tutak ilçesinde doğmuş endüstri mühendisi ve akademisyendir. 22. ve 23. dönemlerde Eskişehir milletvekili olarak görev yapmış, TBMM Dışişleri Komisyonu Başkanlığı ve büyükelçilik görevleri üstlenmiştir.
İbrahim Çeçen İnşaat mühendisi ve iş insanı; İÇTAŞ ve IC Holding'in kurucusu, Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi kampüsünü yaptırıp devlete bağışlayan hayırsever Ağrı İbrahim Çeçen, 1941'de Ağrı'da doğan inşaat mühendisi ve iş insanıdır. 1969'da İÇTAŞ'ı kurdu; şirket zamanla IC Holding'e dönüştü. Ağrı'daki üniversite kampüsünü yaptırıp devlete bağışladı; üniversite 2008'de Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi adını aldı.
Kader Çelik Golbol milli takım oyuncusu, Tokyo 2020 Paralimpik Oyunları şampiyonu Ağrı Kader Çelik, 2001'de Ağrı'da doğmuş görme engelli golbol oyuncusudur. Kadın Golbol Milli Takımı ile Tokyo 2020 Paralimpik Oyunları'nda altın, 2019 Avrupa Şampiyonası'nda altın madalya kazanmıştır.
Kaya Özcan Grekoromen stil güreşçi, 1968 Mexico City Olimpiyatları'nda Türkiye temsilcisi Ağrı / Doğubayazıt Kaya Özcan, 1945'te Ağrı'nın Doğubayazıt ilçesinde doğmuş grekoromen stil güreşçidir. 1968 Mexico City Yaz Olimpiyatları'nda 57 kiloda Türkiye'yi temsil etmiştir.
Mehmet Emin İlhan Matematik öğretmeni, 25. Dönem Ağrı milletvekili Ağrı / Doğubayazıt Mehmet Emin İlhan, 1979'da Ağrı'nın Doğubayazıt ilçesinde doğmuş matematik öğretmenidir. Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi mezunudur; 25. Dönem'de Ağrı milletvekili olarak görev yapmıştır.
Molla Mahmud Bâyezîdî 19. yüzyıl âlimi; Kürt folkloru, tarihi ve edebiyatı üzerine eserler yazan, Rus konsolosu Jaba ile çalışan Bayazıtlı müderris Ağrı / Doğubayazıt Molla Mahmud Bâyezîdî, 1797 civarında Bayazıt'ta (bugün Doğubayazıt) doğan âlimdir. Tebriz'de okudu, sonra Erzurum'a yerleşti. 1856'dan itibaren Rus konsolosu Jaba ile çalışarak Kürt gelenekleri, tarihi ve diline dair eserler yazdı ve yazma topladı.
Nejla Demir Yüksek ziraat mühendisi, 28. Dönem Ağrı milletvekili Ağrı Nejla Demir, 1988'de Ağrı'da doğmuş yüksek ziraat mühendisidir. Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi'nde zootekni alanında yüksek lisans yapmış, Ağrı Ziraat Odası'nda çalışmış ve 28. Dönem'de Ağrı milletvekili seçilmiştir.
Nesim Turan Para masa tenisi sporcusu (sınıf 4); iki kez dünya şampiyonu, üç Paralimpik Oyunları'nda bronz madalya kazanan milli sporcu Ağrı Nesim Turan, 1992'de Ağrı'da doğan para masa tenisi sporcusudur. 2014 ve 2018'de sınıf 4'te dünya şampiyonu oldu; Rio 2016, Tokyo 2020 ve Paris 2024 Paralimpik Oyunları'nda bronz madalya kazandı.
Nizamettin Ariç Kürtçe eserler seslendiren ses sanatçısı, besteci, oyuncu ve film yönetmeni Ağrı Nizamettin Ariç, 1956'da Ağrı'da doğmuş ses sanatçısı, besteci ve film yönetmenidir. TRT Ankara Radyosu'nda başlayan kariyerini 1980'lerden itibaren Almanya'da sürdürmüş; Kürtçe çekilen ilk uzun metrajlı filmlerden sayılan Klamek ji bo Beko'yu (1992) yönetmiştir.
Şakiro Dengbêj; Serhat yöresi Kürt sözlü anlatı geleneğinin tanınmış temsilcisi Ağrı / Eleşkirt Şakiro (Şakir Deniz, 1936-1996), Ağrı'nın Eleşkirt ilçesinde doğmuş dengbêjdir. 'Kewê Ribat' ve 'Şahê Dengbêjan' lakaplarıyla anılır; kasetlerle yayılan yüzlerce kılamı Kürt sözlü anlatı geleneğinin önemli kayıtları arasında sayılır.
Selahattin Beyazıt İş insanı, Galatasaray Spor Kulübü eski başkanı Ağrı / Doğubayazıt Selahattin Beyazıt (1931-2022), Ağrı'nın Doğubayazıt ilçesinde doğmuş iş insanıdır. Otomotiv, sanayi ve denizcilik alanlarında çalışmış, Türk Pirelli'nin yönetim kurulu başkanlığını yapmış, 1969-1973 ve 1975-1979'da Galatasaray'ı yönetmiş ve kulübe Riva arazisini kazandırmıştır.
Seyyid Ahmet Arvasi Eğitimci, yazar ve fikir adamı; Türk-İslâm ülküsü üzerine eserleriyle tanınır Ağrı / Doğubayazıt Seyyid Ahmet Arvasi (1932-1988), Doğubayazıt'ta doğan eğitimci, yazar ve fikir adamıdır. Erzurum Öğretmen Okulu ve Gazi Eğitim Enstitüsü'nü bitirdi, pedagoji öğretmenliği yaptı. Türk-İslâm Ülküsü başta olmak üzere düşünce eserleri ve gazete yazılarıyla tanınır.
Türkan Erişmiş Atlet; 3000 m engelli koşuda eski Türkiye rekortmeni, 2008 Pekin Olimpiyatları sporcusu Ağrı Türkan Erişmiş, 1984'te Ağrı'da doğan milli atlettir. 3000 m engelli koşuda 9:28.84'lük Türkiye rekoru kırdı, 2008 Pekin Olimpiyatları'nda yarıştı; Avrupa U23 gümüşü ve üç Universiade bronzu kazandı.
Ümit Şamiloğlu Artistik cimnastik millî sporcusu; FIG puanlama kurallarına adı verilen hareketin sahibi Ağrı Ümit Şamiloğlu, 1980'de Ağrı'da doğmuş artistik cimnastikçidir. 2013 Akdeniz Oyunları'nda Türkiye'ye cimnastikte ilk altın madalyayı kazandırmış, Avrupa ve Dünya Kupası madalyaları almış; adı Uluslararası Cimnastik Federasyonu puanlama kurallarına bir hareketle geçmiştir.
Zeynep Çelik Görme engelli milli judocu, Tokyo 2020 Paralimpik Oyunları bronz madalyası sahibi Ağrı Zeynep Çelik, 1996'da Ağrı'da doğmuş, B3 sınıfında yarışan görme engelli milli judocudur. 57 kiloda Tokyo 2020 Paralimpik Oyunları'nda bronz, IBSA Dünya Şampiyonası'nda altın madalya kazanmıştır.
Abdîzâde Hüseyin Hüsâmeddin Yasar Amasyalı tarihçi; şehir tarihçiliğinin öncü eserlerinden 'Amasya Tarihi'nin yazarı Amasya 1869'da Amasya'nın Çeribaşı mahallesinde doğdu; Abdîzâde Hacı Mehmed Ağa'nın oğludur. Anadolu'nun çeşitli kasabalarında kadı naibi olarak çalıştı. On iki cilt olarak tasarladığı Amasya Tarihi'nin dört cildi 1912-1928 arasında basıldı. 1939'da İstanbul'da öldü.
Amasyalı Bayezid Paşa I. Mehmed ve II. Murad dönemi veziriazamı (1413-1421) Amasya / Merkez Amasya'da doğan, babası Yahşi Bey olan Osmanlı veziriazamı. 1402 Ankara Savaşı sonrasında Çelebi Mehmed'i Amasya'ya ulaştırdığı aktarılır. 1413'te veziriazam ve Rumeli beylerbeyi oldu; 1421'de Düzmece Mustafa isyanı sırasında öldürüldü. Amasya'da cami, medrese ve imaret yaptırdı.
II. Murad Osmanlı padişahı (1421-1444, 1446-1451), Varna ve II. Kosova zaferlerinin hükümdarı Amasya / Merkez Haziran 1404'te Amasya'da doğan Osmanlı padişahı. 1421'de tahta çıktı, 1444'te oğlu II. Mehmed lehine çekildi, 1446'da geri döndü. Varna (1444) ve II. Kosova (1448) zaferleriyle Balkanlar'daki Osmanlı hâkimiyetini pekiştirdi; 1451'de öldü, Bursa'da gömülüdür.
Merzifonlu Kara Mustafa Paşa Osmanlı sadrazamı (1676-1683); II. Viyana Kuşatması'nın komutanı, Merzifon doğumlu devlet adamı Amasya / Merzifon 1634-35'te Merzifon'a bağlı Marınca (bugün Karamustafapaşa) köyünde doğdu. Köprülü Mehmed Paşa'nın himayesinde yetişti; kaptanıderyalık ve sadaret kaymakamlığından sonra 1676'da sadrazam oldu. Çehrin ve Viyana seferlerini yönetti; 25 Aralık 1683'te Belgrad'da idam edildi. Merzifon'da külliye yaptırdı.
Mihrî Hatun Amasyalı divan şairi; klasik Osmanlı şiirinin divanı günümüze ulaşan ilk kadın şairlerinden Amasya Amasya'da doğup yaşamış divan şairi. Babası Belâyî mahlaslı Kadı Hasan Amasyevî'dir. Şehzade Ahmed'in Amasya'daki edebî çevresinde yetişti; II. Bayezid'e sunulan divanı günümüze ulaştı. Pîr İlyas tekkesinin hazîresine gömüldü.
Müeyyedzâde Abdurrahman Efendi Amasyalı Osmanlı âlimi, Anadolu ve Rumeli kazaskeri, büyük kitap koleksiyonuyla tanınan bilgin Amasya 1456'da Amasya'da doğan Osmanlı âlimi. Devvânî'den ders aldı, Şeyh Hamdullah'tan hat öğrendi. Müderrislik, Edirne kadılığı, Anadolu ve Rumeli kazaskerliği yaptı; Çaldıran'a katıldı. 1516'da öldü; geride 2000'i aşkın kitaplık bir kütüphane bıraktı.
Münîrî Amâsî Amasyalı divan şairi ve nişancı; manzum siyer ve Mihr ü Müşterî mesnevisinin yazarı Amasya Amasya'da doğduğu anlaşılan XV-XVI. yüzyıl divan şairi. Uzun süre sipahilik, ardından nişancılık yaptı; II. Bayezid ve Şehzade Ahmed'in meclislerinde bulundu. Divanı, Mihr ü Müşterî mesnevisi ve yedi ciltlik manzum siyeri vardır.
Mustafa Dede Şeyh Hamdullah'ın oğlu, Osmanlı hattatı (Dede Çelebi) Amasya / Merkez 900 (1495) yılında Amasya'da doğan, Osmanlı hat ekolünün kurucusu Şeyh Hamdullah'ın oğlu olan hattat. Babasından ve Abdullah Amâsî'den aklâm-ı sitteyi öğrendi; babasının seviyesinde yazdığı kabul edilir. 1538'de öldü, Karacaahmet'te gömülüdür.
Sabuncuoğlu Şerefeddin Osmanlı hekimi ve cerrahı, minyatürlü ilk cerrahi kitabı Cerrâhiyyetü'l-Hâniyye'nin yazarı Amasya / Merkez 1386 dolaylarında Amasya'da doğan, hekim bir aileden gelen Osmanlı cerrahı. Amasya Darüşşifası'nda yetişti ve burada on dört yıl hekimlik yaptı. 1465'te yazdığı Cerrâhiyyetü'l-Hâniyye, ameliyatları minyatürlerle gösteren ilk cerrahi eser olarak bilinir.
Şehzade Ahmed II. Bayezid'in oğlu, Amasya sancakbeyi ve taht adayı Amasya / Merkez II. Bayezid'in oğlu, 1466 dolaylarında Amasya'da doğduğu aktarılan Osmanlı şehzadesi. Uzun yıllar Amasya sancakbeyi olarak güçlü bir taht adayıydı; kardeşi Selim'e karşı mücadeleyi kaybetti, 1513'te Yenişehir yakınlarındaki savaştan sonra idam edildi.
Şeyh Hamdullah Osmanlı hat sanatının kurucusu sayılan hattat, 'kıbletü'l-küttâb' Amasya / Merkez 1436'da Amasya'da doğan, Osmanlı hat ekolünü kuran hattat. Amasya'da Hayreddin Mar'aşî'den aklâm-ı sitteyi öğrendi, şehzade Bayezid'in hocası oldu. Yâkūt üslubunun yerine kendi tarzını geliştirdi; 1520'de İstanbul'da öldü, Karacaahmet'te gömülüdür.
Strabon Antik çağın en tanınmış coğrafyacılarından, Geographika'nın yazarı Amasya / Merkez MÖ 64/63 yılında Pontus'un Amaseia kentinde, bugünkü Amasya'da doğan Yunanca yazan coğrafyacı ve tarihçi. Augustus dönemi dünyasını anlatan Geographika adlı on yedi kitaplık eseriyle tanınır; Amasya'nın antik çağdaki en ünlü evladı sayılır.
Tâcîzâde Câfer Çelebi Amasyalı Osmanlı şairi, münşîsi ve devlet adamı; nişancı ve Anadolu kazaskeri, Hevesnâme'nin yazarı Amasya 1452'de Amasya'da doğdu; babası Şehzade Bayezid'in defterdarı Tâcî Bey'dir. Bursa'da okudu, kadılık ve müderrislik yaptı; 1503'te nişancı, sonra Anadolu kazaskeri oldu. Hevesnâme mesnevisi, divanı ve İstanbul fetihnâmesiyle tanınır. 1515'te idam edildi.
Yavuz Sultan Selim Osmanlı padişahı (1512-1520); Çaldıran zaferi ve Memlük seferiyle tanınır Amasya / Merkez 1470'te, babası II. Bayezid Amasya sancakbeyiyken bu şehirde doğan Osmanlı padişahı. Yaklaşık yirmi dört yıl Trabzon sancakbeyliği yaptı, 1512'de tahta çıktı. Çaldıran (1514), Mercidâbık ve Ridâniye zaferleriyle Memlük Devleti'ne son verdi; 1520'de Çorlu'da öldü.
Adnan Maral Türk asıllı Alman oyuncu; 'Türkisch für Anfänger' dizisindeki Metin Öztürk rolüyle tanınır Ardahan / Çıldır Adnan Maral, 1968'de Ardahan'ın Çıldır ilçesinde doğmuş ve iki yaşında Frankfurt'a göç etmiş oyuncudur. ARD dizisi 'Türkisch für Anfänger'deki Metin Öztürk rolüyle 2006'da Alman Televizyon Ödülü'nü kazandı.
Ahmed Dursun Nâtıkî Divan şairi, âlim ve Erzurum müftüsü; Ardahan Dedegül köyü doğumlu Ardahan / Merkez / Dedegül Ahmed Dursun Nâtıkî (1785-1863), Ardahan'ın Dedegül köyünde doğmuş divan şairi ve âlimdir. Erzurum'da 'Karslı Vaiz Dursun Efendi' adıyla tanındı, Lala Paşa Camii'nde ders verdi, on bir yıl Erzurum müftülüğü yaptı ve divanını Sultan Abdülmecid'e sundu.
Âşık Kasım Şenlikoğlu Âşık Şenlik'in oğlu; babasının şiir ve hikâyelerini aktaran, çok sayıda çırak yetiştiren Çıldırlı âşık Ardahan / Çıldır Âşık Kasım Şenlikoğlu (1872-1959), Çıldırlı Âşık Şenlik'in oğludur. Çıldır'ın Suhara'sında doğdu, babasının ocağında yetişti; onun şiir ve hikâyelerini en doğru biçimde aktaran kişi oldu ve Şeref Taşlıova gibi âşıklar yetiştirdi.
Âşık Zülâlî Posoflu halk şairi ve öğretmen; Arapça ve Farsça bilen, Âşık Şenlik'in çağdaşı âşık Ardahan / Posof / Aşıkzülali Âşık Zülâlî, 1873'te Ardahan'ın Posof ilçesine bağlı Suskap köyünde doğan halk şairidir. İstanbul'da Arapça ve Farsça öğrendi, öğretmenlik yaptı; 1890'da Âşık Şenlik ile atıştığı aktarılır. Doğduğu köyün bugünkü adı Aşıkzülali'dir.
Candan Badem Tarihçi; Kırım Savaşı ve Rus yönetimindeki Kars-Ardahan-Artvin üzerine çalışmalarıyla bilinen akademisyen Ardahan / Hanak Candan Badem, 1970'te Ardahan'ın Hanak ilçesine bağlı Vardosan köyünde doğmuş tarihçidir. Osmanlı'nın Kırım Savaşı ve 1878-1918 arasında Rus yönetimindeki Kars, Ardahan ve Artvin üzerine yaptığı arşiv temelli çalışmalarla tanınır.
Ensar Aytekin Mali müşavir, siyasetçi; 27. ve 28. dönem Balıkesir milletvekili Ardahan / Çıldır Ensar Aytekin, 1972'de Ardahan'ın Çıldır ilçesinde doğan mali müşavir ve siyasetçidir. Edremit'te başladığı parti çalışmalarının ardından 2018'de Balıkesir milletvekili seçildi, TBMM İdare Amirliği yaptı ve 28. dönemde de Balıkesir'i temsil ediyor.
Erbakan Malkoç Otomobil tasarımcısı, Dizayn VIP kurucusu Ardahan Erbakan Malkoç, Ardahan doğumlu otomobil tasarımcısı ve VIP araç tasarımı yapan Dizayn VIP'in kurucusudur. Çıraklıktan başlayarak kişiye özel araç tasarımında uluslararası ödüller aldı.
Esfender Korkmaz İktisatçı, İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi eski dekanı, 23. dönem İstanbul milletvekili Ardahan / Çıldır Prof. Dr. Esfender Korkmaz, Ardahan'ın Çıldır ilçesinde doğmuş iktisatçıdır. İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesinde profesörlük ve iki dönem dekanlık yaptı, 23. dönem İstanbul milletvekili oldu; Çıldır'a öğretmenevi kazandırdı.
Göleli Nalbant İbrahim 19. yüzyıl halk şairi; nalbantlıkla geçinen, göç ve hasreti şiirlerine taşıyan Göleli âşık Ardahan / Göle Göleli Nalbant İbrahim, Ardahan Göle'nin Gümüşparmak köyünde doğmuş 19. yüzyıl halk şairidir. Ardahan, Çıldır ve Arpaçay yöresinde nalbantlık yaparak gezdi; 1828 Rus işgali sırasında yaşlı olduğu, göçün hasretini şiirlerine yansıttığı bilinir.
Gürsel Tekin Siyasetçi; eski CHP Genel Sekreteri ve İstanbul Milletvekili Ardahan / Göle Gürsel Tekin, 1964'te Ardahan'ın Göle ilçesinde doğan siyasetçidir. Kadıköy'de yerel siyasetle başlayıp CHP İstanbul İl Başkanlığı ve Genel Sekreterlik yapmış, birkaç dönem İstanbul milletvekili olarak TBMM'de bulunmuştur.
Levent Gültekin Gazeteci, yorumcu Ardahan / Göle Levent Gültekin, 1972'de Ardahan'ın Göle ilçesinde doğan gazeteci ve siyasi yorumcudur. Yeni Şafak, Gerçek Hayat ve Star medya grubundaki görevleri ile kendi yorum programıyla tanınır.
Mehtap Demir Etnomüzikolog, kemane icracısı; İstanbul Üniversitesi Devlet Konservatuvarı öğretim üyesi Ardahan Mehtap Demir, 1978'de Ardahan'da doğmuş etnomüzikolog ve kemane icracısıdır. İstanbul Üniversitesi Devlet Konservatuvarı'nda etnomüzikoloji ve folklor alanında öğretim üyesidir. Anadolu halk müziği albümleri ve uluslararası konserleriyle tanınır.
Necati Bilican Mülki idare amiri; Denizli ve Edirne Valisi, üç kez Emniyet Genel Müdürü Ardahan / Posof Necati Bilican, Ardahan'ın Posof ilçesinde doğduğu belirtilen mülki idare amiridir. Denizli ve Edirne valiliklerinin yanı sıra 1990-1991 ve 1997-1999 yıllarında üç kez Emniyet Genel Müdürlüğü görevini üstlenmiştir.
Nuray Hafiftaş Türk halk müziği sanatçısı, söz yazarı ve besteci; Çıldır doğumlu Ardahan / Çıldır Nuray Hafiftaş (1964-2018), Ardahan'ın Çıldır ilçesinde doğmuş Türk halk müziği sanatçısıdır. İTÜ Devlet Konservatuvarı'nda okudu, 100'ü aşkın söz ve bestesi, yaklaşık 20 albümü oldu; Bilal Ercan ile 'Çifte Yürek' programını sundu.
Öztürk Yılmaz Diplomat, eski Musul Başkonsolosu; 26. ve 27. Dönem Ardahan Milletvekili Ardahan Öztürk Yılmaz, 1970'te Ardahan'da doğan diplomat ve siyasetçidir. Dışişleri Bakanlığında Musul Başkonsolosu ve Tacikistan Büyükelçisi olarak görev yapmış, 2015 ve 2018 seçimlerinde Ardahan milletvekili seçilmiştir.
Posoflu Âşık Müdâmî Badeli âşık ve halk şairi; Atatürk için yazdığı ağıtla tanınan Posoflu ozan Ardahan / Posof / Demirdöver Posoflu Âşık Müdâmî (Sabit Yalçın Ataman, 1918-1968), Ardahan Posof'un Varzına (Demirdöver) köyünde doğmuş badeli âşıktır. 1938'de Atatürk'ün ölümü üzerine yazdığı ağıtla bütün Türkiye'de tanındı; 1966 Konya Âşıklar Bayramı'nda birincilik paylaştı.
Tamer Tuna Eski futbolcu, teknik direktör Ardahan / Hanak Tamer Tuna, 1976'da Ardahan'ın Hanak ilçesinde doğan eski futbolcu ve teknik direktördür. Galatasaray, Trabzonspor, Beşiktaş gibi kulüplerde oynadı; Süper Lig'de birçok takımı çalıştırdı.
Ümit Kaftancıoğlu Öykücü, romancı, derlemeci; TRT radyo yapımcısı Ardahan / Hanak Ümit Kaftancıoğlu (1935-1980), Ardahan'ın Hanak ilçesine bağlı Saskara köyünde doğmuş öykücü, romancı ve TRT radyo programcısıdır. Köy Enstitüsü çıkışlı yazar, Anadolu köy yaşamını ve halk anlatılarını işleyen eserleriyle tanınır; 1980'de İstanbul'da öldürülmüştür.
Âşık Şeref Taşlıova Âşık, halk hikâyecisi, Devlet Sanatçısı Ardahan / Çıldır Âşık Şeref Taşlıova (1938–2014), Çıldır'ın Gülyüzü köyünde doğmuş; Âşık Şenlik kolunun temsilcisi, Devlet Sanatçısı ve 2008'de Yaşayan İnsan Hazinesi seçilen, UNESCO'nun Dünya Sanat Dizisi'nde Türkiye'yi temsil etmiş halk ozanıdır.
Çıldırlı Âşık Şenlik Âşık, halk hikâyecisi Ardahan / Çıldır Çıldırlı Âşık Şenlik (1850/1853–1913), Ardahan'ın Çıldır ilçesindeki Suhara'da doğmuş; 180 kadar şiiri ve Latif Şah, Salman Bey, Sevdakâr Şah hikâyeleriyle Kuzeydoğu Anadolu ve Azerbaycan âşıklık geleneğinin en etkili ustalarından biridir.
Adem Büyük Eski millî futbolcu (forvet/kanat); Kasımpaşa, Yeni Malatyaspor ve Galatasaray'da oynadı Artvin / Hopa Adem Büyük, 1987'de Artvin'in Hopa ilçesinde doğmuş eski millî futbolcudur. Hopaspor altyapısında başlamış, Kasımpaşa, Yeni Malatyaspor ve Galatasaray gibi kulüplerde forvet ve kanat oyuncusu olarak oynamıştır.
Ali Nihat Gökyiğit İnşaat mühendisi, sanayici, Tekfen ve TEMA Vakfı kurucusu Artvin Ali Nihat Gökyiğit, 1925'te Artvin'de doğmuş inşaat mühendisi ve sanayicidir. Tekfen Holding'in ve TEMA Vakfı'nın kurucusudur; Nezahat Gökyiğit Botanik Bahçesi'ni kurdu. 25 Ocak 2023'te öldü.
Bekir Karadeniz Deniz Şair, halk ozanı, araştırmacı ve çevirmen; Artvinli Halk Şairleri kitabının yazarı Artvin Bekir Karadeniz Deniz, 1957'de Artvin'de doğmuş şair, halk ozanı, araştırmacı ve çevirmendir. Artvinli Halk Şairleri (2002) ve Doğulu Halk Ozanları (2010) gibi derlemeleriyle bölgenin âşıklık geleneğini kayda geçirmiş, çok sayıda şiir kitabı yayımlamıştır.
Cemil Aksu Gazeteci, yazar ve editör; Hopa'da yayımlanan Biryaşam dergisinin kurucularından Artvin / Hopa Cemil Aksu, 1977'de Artvin'in Hopa ilçesinde doğmuş gazeteci, yazar ve editördür. Hopa'da kültür ve çevre konularına odaklanan Biryaşam dergisinin kurucuları ve editörleri arasında yer almış, Karadeniz'in toplumsal yapısı ve Hemşin kültürü üzerine yazılar yazmıştır.
Cengiz Kurtoğlu Şarkıcı, söz yazarı ve besteci; 1984'ten bu yana albüm yapan arabesk-fantezi müzik sanatçısı Artvin / Arhavi Cengiz Kurtoğlu, 1959'da Artvin'in Arhavi ilçesinde doğmuş şarkıcı, söz yazarı ve bestecidir. 1984'teki ilk albümünden bu yana otuzu aşkın albüm yayımladı; Unutulan, Hain Geceler ve Duvardaki Resim gibi eserleriyle tanınır.
Gündüz Akıncı Prof. Dr., Türk edebiyatı araştırmacısı Artvin Gündüz Akıncı, 7 Mart 1914'te Artvin'de doğmuş edebiyat tarihçisidir. Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi'nde Türk Dili ve Edebiyatı bölüm başkanlığına yükseldi, Erzurum ve Elazığ'da dekanlık yaptı; 3 Aralık 1980'de öldü.
Hasan Helimişi Lazca şiirler ve türküler yazan Laz şair; ressam olarak da anılır Artvin / Hopa Hasan Helimişi, 1907'de Hopa'nın Ortahopa yerleşiminde doğmuş Laz şairdir. Sovyetler Birliği'ne geçtikten sonra Lazca şiir ve türküler üretmeyi sürdürmüş, bugün Laz kültür çevrelerinde sembol isimlerden biri olarak anılır.
Hayrettin Geçkin Şair ve emekli öğretmen; Kemal Özer Şiir Ödülü (2019) sahibi Artvin / Şavşat Hayrettin Geçkin, 1956'da Artvin'in Şavşat ilçesinde doğmuş şair ve emekli öğretmendir. 1997'den bu yana yayımladığı şiir kitaplarıyla Başaran, Bizim Yunus ve Kemal Özer şiir ödüllerini almış, çeşitli şiir ödüllerinde jüri üyeliği yapmıştır.
İlhami Atalay Geleneksel düşünceyi modern resim diliyle yorumlayan ressam ve eğitimci Artvin / Arhavi İlhami Atalay, 1948'de Artvin'in Arhavi ilçesinde doğmuş ressamdır. İstanbul ve Berlin'de sanat eğitimi aldı; geleneksel düşünceyi modern resim diliyle yorumlamasıyla tanınır ve 2022'de Necip Fazıl Saygı Ödülü'ne layık görüldü.
Kadir Topbaş Mimar ve siyasetçi; 2004-2017 arasında İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı Artvin / Yusufeli / Altıparmak Kadir Topbaş, 1945'te Artvin Yusufeli'nin Altıparmak (Barhal) köyünde doğmuş mimar ve siyasetçidir. 1999-2004'te Beyoğlu, 2004-2017'de İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı yapmış, 2021'de ölmüştür.
Kâzım Koyuncu Müzisyen, söz yazarı ve besteci; Lazca rock ve Karadeniz müziğinin öncü isimlerinden Artvin / Hopa / Yeşilköy Kâzım Koyuncu (1971-2005), Artvin'in Hopa ilçesine bağlı Yeşilköy'de (Pançol) doğmuş müzisyendir. Zuğaşi Berepe grubuyla Lazca rock'ın öncülerinden oldu; Viya! ve Hayde albümleriyle Lazca, Hemşince, Gürcüce ve Türkçe şarkıları geniş kitlelere ulaştırdı.
Mehmet Genç Prof. Dr., Osmanlı iktisat tarihçisi Artvin / Arhavi Mehmet Genç, 4 Mayıs 1934'te Artvin'in Arhavi ilçesinde doğmuş, Osmanlı iktisat tarihinin önde gelen araştırmacılarından bir akademisyendir. 2015'te Cumhurbaşkanlığı Kültür ve Sanat Büyük Ödülü'nü aldı; 18 Mart 2021'de öldü.
Mehmet Özer Şair, belgesel fotoğrafçı Artvin Mehmet Özer, 1961'de Artvin'de doğmuş şair ve belgesel fotoğrafçıdır. 1989-2020 yılları arasındaki işçi direnişlerini belgeleyen fotoğraflarıyla tanınır.
Mircan Kaia Şarkıcı, söz yazarı, besteci ve yapımcı; aynı zamanda inşaat ve deprem mühendisi Artvin Mircan Kaia (Mircan Kaya), 1963 doğumlu, Artvin kökenli şarkıcı, besteci ve deprem mühendisidir. Megrelce ve Lazca da söylediği dünya müziği albümleriyle bilinir; Kar Beyaz filmiyle 47. Antalya Altın Portakal'da en iyi müzik ödülünü aldı.
Niyazi Koyuncu Karadeniz müziği sanatçısı; Türkçe, Lazca, Gürcüce, Megrelce ve Hemşince şarkılar seslendiren müzisyen Artvin / Hopa Niyazi Koyuncu, 1984'te Artvin'in Hopa ilçesinde doğmuş müzisyendir. Kâzım Koyuncu'nun kardeşidir. Türkçe, Lazca, Gürcüce, Megrelce ve Hemşince şarkılar söyler; Muço Pa! (2012) ve Liva (2016) albümleriyle Karadeniz müziğinin günümüzdeki tanınmış seslerindendir.
Niyazi Zaimoğlu Köy Enstitüsü kökenli öğretmen, eğitimci ve şair; Asker Destanı ve Ayda Aşk kitaplarının yazarı Artvin / Arhavi / Küçükköy Niyazi Zaimoğlu (1927-1999), Artvin'in Arhavi ilçesine bağlı Küçükköy'de doğmuş öğretmen, eğitimci ve şairdir. Beşikdüzü Köy Enstitüsü'nden yetişmiş, köy öğretmenliği ve okul yöneticiliği yapmış; Asker Destanı (1956) ve Ayda Aşk (1969) adlı şiir kitaplarını yayımlamıştır.
Özcan Alper Sinema yönetmeni ve senarist; Sonbahar, Gelecek Uzun Sürer ve Karanlık Gece filmlerinin yönetmeni Artvin / Hopa Özcan Alper, 1975'te Artvin'in Hopa ilçesinde doğmuş sinema yönetmeni ve senaristtir. Hopa'da çektiği Sonbahar ile Locarno ve Altın Koza'da ödül aldı; Karanlık Gece 2022'de Altın Portakal'da en iyi film seçildi.
Prohor 11. yüzyıl Ortodoks keşişi; Kudüs'teki Haç Manastırı'nın kurucusu/yenileyicisi, Ortodoks Kilisesi'nce aziz kabul edilir Artvin / Şavşat Prohor (İberyalı Prokhoros), y. 985-990'da tarihî Şavşeti bölgesinde (bugünkü Şavşat yöresi) doğmuş Ortodoks keşiştir. Kral IV. Bagrat'ın desteğiyle Kudüs'teki Haç Manastırı'nı inşa ettirmiş/yenilemiş ve yönetmiştir; 1066'da ölmüş, Ortodoks Kilisesi'nce aziz kabul edilir.
Resul Dindar Karadeniz müziği sanatçısı; Türkçe, Lazca, Megrelce, Gürcüce ve Hemşince söyleyen ses sanatçısı Artvin / Hopa Resul Dindar, 1982'de Artvin'in Hopa ilçesinde doğmuş Karadeniz müziği sanatçısıdır. Karmate grubunun solistliğinden sonra 2013'te solo kariyere geçti; Türkçe, Lazca, Megrelce, Gürcüce ve Hemşince söyler.
Selçuk Altun Romancı, yayıncı, emekli bankacı Artvin Selçuk Altun, 1950'de Artvin'de doğmuş romancı ve emekli bankacıdır. 1994'te Yapı Kredi Yayınları'nın kuruluşunda görev aldı, 2004'te tamamen yazarlığa geçti; romanları İngilizceye çevrildi.
Selçuk Demirel Çizer, illüstratör Artvin Selçuk Demirel, 1954'te Artvin'de doğmuş çizer ve illüstratördür. 1978'den beri Paris'te yaşıyor; çizimleri Le Monde, The New York Times ve Time gibi yayınlarda yer aldı, kırktan fazla kitap yayımladı.
Sinan Meydan Atatürk ve Cumhuriyet tarihi üzerine eserleriyle tanınan tarihçi-yazar Artvin / Şavşat Sinan Meydan, 1975'te Artvin'in Şavşat ilçesinde doğmuş tarihçi-yazardır. Atatürk, Millî Mücadele ve Cumhuriyet tarihi üzerine yazdığı çok sayıda kitap, televizyon programları ve gazete yazılarıyla tanınır.
Süleyman Karagülle Elektrik mühendisi, İslâm iktisadı ve siyaset düşünürü, kooperatifçi Artvin / Borçka Süleyman Karagülle, 1928'de Artvin'in Borçka ilçesinde doğmuş elektrik mühendisi ve düşünürdür. "Adil Düzen" anlayışının teorisyeni olarak anılır; Millî Nizam Partisi ve Millî Selâmet Partisi'nin kurucuları arasında yer aldı. 24 Mayıs 2021'de öldü.
Tolga Zengin Eski millî kaleci; Trabzonspor ve Beşiktaş'ta oynadı, EURO 2008'de bronz madalya kazanan kadroda yer aldı Artvin / Hopa Tolga Zengin, 1983'te Artvin'in Hopa ilçesinde doğmuş eski millî kalecidir. Trabzonspor ve Beşiktaş'ta forma giymiş, EURO 2008'de bronz madalya kazanan A Millî Takım kadrosunda yer almıştır.
Turgay Ciner İş insanı; Park Grubu'nun (bugün Ciner Grubu) kurucusu Artvin / Hopa Turgay Ciner, 1956'da Artvin'in Hopa ilçesinde doğmuş iş insanıdır. 1978'de kurduğu Park Grubu, 2004'te Ciner Grubu adını almıştır. Grup tekstil, havalimanı yer hizmetleri, enerji, madencilik ve medya alanlarında faaliyet göstermiştir.
Uğur Bayraktutan Avukat ve siyasetçi; 24-28. dönem Artvin milletvekili, TBMM İdare Amiri (2024-2025) Artvin Uğur Bayraktutan, 1965'te Artvin'de doğmuş avukat ve siyasetçidir. 2011'den bu yana 24-28. dönemlerde Artvin milletvekili olarak TBMM'de görev yapmış, 2024-2025'te TBMM İdare Amirliği üstlenmiştir.
Yeter Sevimli Boksör, olimpiyat sporcusu Artvin / Hopa Yeter Sevimli, 1 Aralık 1948'de Artvin'in Hopa ilçesinde doğmuş boksördür. Türkiye adına 1968 Meksiko Olimpiyatları'nda boks dalında yarıştı; Olympedia'da Artvin doğumlu olarak kayıtlı tek olimpiyat sporcusudur.
Cahit Karakaş İnşaat mühendisi, Zonguldak milletvekili, Bayındırlık ve Ulaştırma bakanı, Millet Meclisi Başkanı (1977-1980) Bartın 1928'de Bartın'da doğan inşaat mühendisi ve siyasetçi. Zonguldak milletvekili olarak 1971'deki I. Erim Hükümeti'nde önce Bayındırlık, sonra Ulaştırma bakanlığı yaptı; 1977'den 12 Eylül 1980'e kadar Millet Meclisi Başkanıydı.
İbrâhim Hamdi (Bartınlı) 18. yüzyıl Osmanlı coğrafyacısı, Atlas adlı eserin müellifi Bartın / Ulus Bugünkü Bartın'ın Ulus ilçesinde, Endüz Çiftliği/Küçük Endüz köyünde doğan Osmanlı coğrafyacısı. Tımışvar ve Hotin'de kâtiplik ve defterdarlık yaptı; 1729-1749 arasında yazdığı iki ciltlik Atlas'ın yalnız ikinci cildi günümüze ulaştı.
Tarhan Erdem İnşaat mühendisi, CHP İstanbul milletvekili, Sanayi ve Teknoloji Bakanı (1977), KONDA'nın kurucusu Bartın / Kurucaşile 1933'te Kurucaşile'de doğan inşaat mühendisi, siyasetçi ve kamuoyu araştırmacısı. 1977'de CHP İstanbul milletvekili ve kısa süreli Sanayi ve Teknoloji Bakanı oldu; 1986'da KONDA'yı kurdu. 2022'de Bodrum'da öldü.
Yılmaz Tunç Avukat; AK Parti Bartın milletvekili (2011-2018) ve Adalet Bakanı (2023'te atandı) Bartın / Ulus 1971'de Bartın'ın Ulus ilçesine bağlı Ulukaya köyünde doğan hukukçu ve siyasetçi. İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunu; 2011-2018 arasında Bartın milletvekili, 4 Haziran 2023'te Adalet Bakanı oldu.
Ahmet Güneştekin Ressam, heykeltıraş ve kavramsal sanatçı Batman 1966'da Batman'da doğdu. Çocukluğunda dinlediği dengbêj anlatılarından beslenen sanatçı, resim, heykel, enstalasyon, video ve seramikle bellek, mitoloji ve göç temalarını işler. 1997'de İstanbul'a yerleşti; 2003'te ilk kişisel sergisini açtı, Venedik, Berlin, Bakü ve Roma'da sergiler düzenledi.
Ayşe Acar Başaran Avukat; TBMM 25., 26. ve 27. Dönem HDP Batman milletvekili Batman 2 Ekim 1985'te Batman'da doğdu. 2010'da Dokuz Eylül Üniversitesi Hukuk Fakültesi'ni bitirdi, dört yıl Batman Barosu'na kayıtlı avukat olarak çalıştı. Haziran 2015, Kasım 2015 ve 2018 seçimlerinde HDP'den Batman milletvekili seçildi; 2020'de partinin kadın meclisi sözcülüğünü üstlendi.
Bengi Yıldız Avukat ve gazeteci; TBMM 23. ve 24. Dönem Batman milletvekili Batman / Kozluk 15 Kasım 1965'te Kozluk'ta doğdu. İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunu avukat. 1991'den itibaren çeşitli gazetelerde muhabirlik ve yöneticilik yaptı, Batman'da avukatlık ve insan hakları şube başkanlığı üstlendi. 2007'de bağımsız Batman milletvekili seçildi, 24. Dönem'de de Batman'ı temsil etti.
Cegerxwîn Kürt şair, dilbilimci ve tarih yazarı; Kurmanci şiirinin 20. yüzyıldaki önde gelen adlarından Batman / Gercüş Asıl adı Şêxmûs Hesen olan Cegerxwîn, 1903'te bugün Batman'ın Gercüş ilçesi sınırlarında kalan Hesar köyünde doğdu. Küçük yaşta ailesiyle Suriye'ye geçti, medreselerde okudu, Bağdat Üniversitesinde Kürtçe okuttu. Yedi-sekiz şiir kitabı, sözlük ve tarih çalışmaları bıraktı; 1984'te Stockholm'de öldü, Kamışlı'da defnedildi.
Karapetê Xaço Ermeni kökenli dengbêj; Erivan Radyosu Kürtçe yayınlarının uzun soluklu sesi Batman / Merkez / Binatlı Asıl adı Garapet Haçaturyan olan Karapetê Xaço, bugün Batman Merkez ilçesine bağlı Bileyder (Binatlı) köyünde doğdu. 1915'te ailesini kaybetti, Suriye'de yaşadı, 1946'da Ermenistan'a yerleşti ve yarım asrı aşkın süre Erivan Radyosunun Kürtçe yayınlarında dengbêjlik yaptı. 15 Ocak 2005'te öldü.
Mehmet Şimşek Ekonomist ve siyasetçi; Maliye Bakanı, Başbakan Yardımcısı ve Hazine ve Maliye Bakanı Batman / Gercüş / Arıca 1967'de Gercüş'e bağlı Arıca köyünde doğdu. Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi ve Exeter Üniversitesinde okudu; uluslararası finans kuruluşlarında ekonomist olarak çalıştı. 2007'den itibaren milletvekili, Devlet Bakanı, Maliye Bakanı ve Başbakan Yardımcısı oldu; Haziran 2023'te Hazine ve Maliye Bakanı olarak atandı.
Metin Tokat Eski FIFA kokartlı Türk futbol hakemi ve hakem yorumcusu Batman 1960'ta Batman'da doğan Metin Tokat, 1980-2006 arasında Türkiye'de, 1998-2003 arasında uluslararası düzeyde maç yöneten, FIFA kokartı taşımış bir futbol hakemidir. Hakemliği bıraktıktan sonra hakem kararları üzerine yorumculuk ve köşe yazarlığı yapmıştır.
Mizgin Ay Sürat koşucusu; 2017 Dünya Yıldızlar Atletizm Şampiyonası 100 m şampiyonu Batman 2000'de Batman'da doğan Mizgin Ay, Beypazarı'nda yetişmiş sürat koşucusudur. 2017'de Nairobi'deki Dünya Yıldızlar Atletizm Şampiyonası'nda 100 metrede altın, 200 metrede bronz madalya kazandı; Fenerbahçe adına yarıştı.
Nurullah Kaya Eski futbolcu ve teknik direktör; uzun yıllar Mersin İdmanyurdu'nda oynadı Batman 20 Temmuz 1986'da Batman'da doğan Nurullah Kaya, orta saha ve sol bek oynayan futbolcudur. Kariyerinin büyük bölümünü Mersin İdmanyurdu'nda geçirdi, 2011'de Süper Lig'e çıktı. Futbolu bıraktıktan sonra Mersin bölgesinde teknik direktörlük yapıyor.
Şehmus Hazer Profesyonel basketbolcu, Türkiye Basketbol Millî Takımı oyuncusu Batman 15 Şubat 1999'da Batman'da doğan Şehmus Hazer, şutör guard mevkiinde oynayan millî basketbolcudur. Bandırma'da yetişti; Beşiktaş, Fenerbahçe, Bahçeşehir Koleji ve Anadolu Efes formaları giydi. Fenerbahçe ile iki lig ve bir kupa şampiyonluğu kazandı.
Yahya Pakiş Nakşî-Hâlidî âlimi ve mürşidi; Buhara İlim ve Hizmet Vakfı'nda ders veren müderris Batman / Kozluk / Ulaşlı Yahya Pakiş (1940-2008), Batman'ın Kozluk ilçesine bağlı Ulaşlı köyünde doğan Nakşî-Hâlidî âlimi ve mürşididir. Batman, Kurtalan ve Şanlıurfa'da imamlık yaptı; İstanbul'da Buhara İlim ve Hizmet Vakfı'nda binlerce talebe yetiştirdi.
Yavuz Ekinci Romancı ve öykücü; Haldun Taner ve Yunus Nadi ödüllü yazar Batman / Kozluk / Yedibölük 1979'da Batman'da (Yediboluk köyü) doğdu. Dicle Üniversitesi eğitim fakültesinden mezun oldu, Batman'da öğretmenlik yaptı. Öykü kitabı Sırtımdaki Ölüler ile 2005 Haldun Taner Öykü Ödülü'nü aldı; romanları Almanca ve İngilizceye çevrildi.
Yunus Emre Konak Futbolcu, ön libero; Sivasspor altyapısından Brentford'a transfer olan genç millî Batman 10 Ocak 2006'da Batman'da doğan Yunus Emre Konak, Batman Tüpraşspor ve 1955 Batman Belediyespor'da başlayıp Sivasspor'da profesyonel olan ön liberodur. Ocak 2024'te İngiltere'nin Brentford kulübüne transfer oldu; Türkiye U18 ve U21 takımlarında oynadı.
Zekeriya Yapıcıoğlu Avukat, HÜDA PAR kurucusu ve genel başkanı, TBMM 28. Dönem İstanbul milletvekili Batman 1966'da Batman'da doğdu. Batman Endüstri Meslek Lisesi'nden sonra 1988'de Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi'ni bitirdi; uzun yıllar avukatlık yaptı. 2012'de HÜDA PAR'ın kurucuları arasında yer aldı, 2013'ten itibaren genel başkanlık yaptı. 2023'te 28. Dönem İstanbul milletvekili seçildi.
Ağlar Baba (İrşâdî Baba) Oruçbeyli köyünden Nakşibendî mutasavvıf, şair ve âlim; dedesinin Kısas-ı Enbiyâ'sını tamamlayan Bayburt / Merkez / Oruçbeyli Ağlar Baba (1880-1958), Valilik kaydındaki adıyla İrşâdî Baba, Bayburt Merkez'e bağlı Oruçbeyli (Siptoros) köyünde doğup yaşamış Nakşibendî mutasavvıf, şair ve âlimdir. Dedesi Büyük İrşâdî'nin yarım bıraktığı manzum Kısas-ı Enbiyâ'yı tamamlamıştır.
Âşık Hicrânî Tasavvufî şiirleriyle tanınan Bayburtlu halk şairi Bayburt / Merkez / Çamlıkoz Âşık Hicrânî (1908-1970), Bayburt Merkez'e bağlı Çamlıkoz köyünde doğan halk şairidir. En başarılı olduğu alan tasavvufî şiirdir. Erzurumlu Âşık Yaşar Reyhanî'ye 'Reyhanî' mahlasını veren usta olarak da bilinir.
Bayburtlu Celâlî Tasavvufî şiirleriyle tanınan 19. yüzyıl Bayburtlu saz şairi Bayburt Bayburtlu Celâlî, halk arasında Celâlî Baba diye anılan, 19. yüzyılda yaşamış Bayburtlu saz şairidir. Tasavvufî şiirleri ve ağıtlarıyla bölgenin âşıklık geleneğinin önde gelen isimlerindendir; 1915'te öldüğü bildirilir.
Bayburtlu Muhammed Emânî 16. yüzyılda Bayburt'ta doğup Safevî topraklarına göçen, Çağatay Türkçesiyle şiir yazan divan şairi Bayburt Muhammed Beg Emânî, 16. yüzyılda Bayburt'ta doğup Safevî topraklarına göçen ve Çağatay Türkçesiyle şiirler yazan bir divan şairidir. Tek nüshası British Library'de bulunan divanı, Anadolu kökenli bir şairin Doğu Türkçesiyle yazmasının ilginç bir örneğidir.
Bayburtlu Şaşkunî Bayburtlu âşık, meddah, şair ve yerel gazeteci (Arif Nevzat Karaoğlu) Bayburt / Merkez / Konursu Bayburtlu Şaşkunî (Arif Nevzat Karaoğlu, 1933-1999), Bayburt'un Konursu kasabasında doğmuş âşık, meddah, şair ve yerel gazetecidir. Bayburt Belediyesi onu kentin 36 manevi önderi arasında sayar; Konursu'da gömülüdür.
Hüsamettin Koçan Ressam, akademisyen, Baksı Müzesi'nin kurucusu Bayburt / Merkez / Bayraktar Hüsamettin Koçan, 1946'da Bayburt'un Bayraktar (Baksı) köyünde doğmuş ressam ve akademisyendir. Marmara Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi dekanlığı yaptı; doğduğu köyde kurduğu Baksı Müzesi 2014 Avrupa Konseyi Müze Ödülü'nü aldı.
Kara İbrahim Paşa Osmanlı sadrazamı (1683-1685) ve kaptan-ı derya; tarihî Kelkit kazasının Hınzeverek köyünde doğdu Bayburt / Demirözü / Çatalçeşme Kara İbrahim Paşa (1620/21-1687), tarihî Kelkit kazasına bağlı Hınzeverek köyünde (bugün Bayburt-Demirözü'ne bağlı Çatalçeşme) doğan Osmanlı devlet adamıdır. Kaptan-ı deryalık yaptı, 1683-1685'te sadrazam oldu; Rodos'a sürüldü ve 1687'de orada öldürüldü.
Kemalettin Kamu Şair, gazeteci, Anadolu Ajansı yöneticisi ve milletvekili; 'gurbet şairi' Bayburt Kemalettin Kamu (1901-1948), babasının görevi nedeniyle Bayburt'ta doğmuş, ailesi Erzurumlu bir şair, gazeteci ve milletvekilidir. Gurbet ve yurt sevgisini hece ölçüsüyle işleyen şiirleri, özellikle 'Bingöl Çobanları', ona 'gurbet şairi' adını kazandırdı.
Müftü Muhammed Fahreddin Efendi Bayburt müftüsü (1903-1916), Millî Mücadele dönemi din âlimi ve belediye başkanı (1930-1934) Bayburt Muhammed Fahreddin Efendi (1880-1961), Bayburt doğumlu bir din âlimidir. 1903'te 23 yaşında Bayburt müftüsü oldu, Rus işgali yıllarında millî direnişe katıldı, 1930-1934'te belediye başkanlığı yaptı.
Naci Ağbal Eski Maliye Bakanı, eski TCMB Başkanı ve Bayburt milletvekili Bayburt / Merkez / Yoncalı Naci Ağbal, 1968'de Bayburt'un Yoncalı köyünde doğmuş bürokrat ve siyasetçidir. Maliye Müsteşarı, AK Parti Bayburt milletvekili, Maliye Bakanı, Strateji ve Bütçe Başkanı ve 2020-2021'de Merkez Bankası Başkanı olarak görev yaptı.
Namık Kemal Zeybek Siyasetçi, eski Kültür Bakanı ve İstanbul milletvekili Bayburt / Merkez / Kitre Namık Kemal Zeybek, 1944'te Bayburt'un Kitre köyünde doğmuş hukukçu, eski kaymakam ve siyasetçidir. 1989-1991 arasında Kültür Bakanlığı yapmış, İstanbul milletvekili olarak TBMM'de bulunmuş ve sonraki yıllarda devlet bakanlığı ile parti genel başkanlığı görevlerini üstlenmiştir.
Serdar Orçin Tiyatro, sinema ve dizi oyuncusu Bayburt Serdar Orçin, 1976'da Bayburt'ta doğmuş tiyatro ve sinema oyuncusudur. Müjdat Gezen Sanat Merkezi'nde eğitim almış; 'Yazgı', 'Eve Dönüş: Sarıkamış 1915', 'Borç' ve 'Ceviz Ağacı' gibi filmlerdeki rolleriyle ödüller kazanmıştır.
Suat Türker Futbolcu (forvet); Kickers Offenbach, Bayern Münih, İstanbulspor Bayburt Suat Türker (1976-2023), Bayburt'ta doğmuş Türk-Alman futbolcudur. VfB Stuttgart altyapısından yetişmiş, İstanbulspor, Bayern Münih ve SC Freiburg'da forma giymiş; en verimli yıllarını Kickers Offenbach'ta geçirmiştir.
Vasip Şahin Mülki idare amiri; eski İstanbul ve Ankara Valisi, Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu Başkanı Bayburt Vasip Şahin, 1964'te Bayburt'ta doğmuş bir mülki idare amiridir. Düzce, Malatya, İstanbul ve Ankara valiliklerinde bulunmuş; 2026'da Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu (TİHEK) Başkanlığına seçilmiştir.
Yaşar Nuri Öztürk İlahiyatçı, yazar, siyasetçi Bayburt ‘Kur’an İslam’ı’ yaklaşımıyla tanınan ilahiyat profesörü, yazar ve siyasetçi.
Ekmeleddin Bâbertî Hanefî fakihi, âlim Bayburt Ekmeleddin el-Bâbertî (ö. 1384), adını memleketi Bayburt'tan (Arapça kaynaklarda Bâbirt) alan, Kahire'de yaşamış, Seyyid Şerîf Cürcânî ve Molla Fenârî gibi âlimler yetiştirmiş Hanefî fakihi ve el-İnâye şerhinin yazarıdır.
Bayburtlu Zihnî Saz ve divan şairi Bayburt / Merkez Bayburtlu Zihnî (1797-99 – 1859), asıl adı Mehmed Emin olan, hem aruz hem hece vezniyle yazan, Bayburt'un Rus işgalini anlattığı "Vardım ki yurdumdan ayağ göçürmüş" koşmasıyla tanınan saz şairidir.
Ali Haydar Haksal Öykücü, romancı ve deneme yazarı; Yedi İklim dergisinin kurucularından Bingöl / Yayladere / Hasköy Ali Haydar Haksal (1951–2026), Bingöl'ün Yayladere ilçesine bağlı Hasköy'de doğmuş öykücü, romancı ve deneme yazarıdır. 1987'de kurulan Yedi İklim dergisinin kurucularındandır; 'Sesim Bana Yetmiyor' ile TYB öykü ödülünü almıştır.
Ali Haydar Yurtsever Gazeteci; uzun yıllar Viyana muhabiri ve Anadolu Ajansı Viyana temsilcisi Bingöl Ali Haydar Yurtsever (1948-2014), Bingöl'ün Darabi köyünde doğan gazetecidir. Hürriyet, Milliyet ve Anadolu Ajansı adına uzun yıllar Viyana'dan haber yapmış, savaş bölgelerinde muhabirlik etmiştir.
Cevdet Yılmaz Siyasetçi; Kalkınma Bakanı, Başbakan Yardımcısı ve 2023'ten itibaren Cumhurbaşkanı Yardımcısı Bingöl 1 Nisan 1967'de Bingöl'de doğan siyasetçi ve kamu yöneticisidir. Devlet Planlama Teşkilatı'nda çalışmış; Devlet Bakanı, Kalkınma Bakanı ve Başbakan Yardımcısı olmuş, Haziran 2023'ten itibaren Cumhurbaşkanı Yardımcısı olarak görev yapmaktadır.
İsmet Özdek Dans eğitmeni ve koreograf; Viyana'daki Isi Dance okulunun kurucusu Bingöl / Kiğı İsmet Özdek, Bingöl'ün Kiğı ilçesinde doğan, çocukken Avusturya'ya göç eden dans eğitmeni ve koreograftır. 2007'de Isi Dance okulunu kurmuş, 2012 Viyana Opera Balosu açılışının koreografisini üstlenmiştir.
Kiğılı Şeyh Selim Efendi Nakşibendî-Hâlidî şeyhi, müderris ve divan sahibi şair Bingöl / Kiğı Kiğı'nın Aznafer (Doğankaya) köyünde 1813'te doğan Nakşibendî-Hâlidî şeyhi ve şairdir. Kiğı, Adaklı ve Yedisu ile Erzurum'un Çat, Tekman ve Karayazı yörelerinde ilim ve irşad faaliyeti yürütmüş, 1893'te Kiğı'da vefat etmiştir.
Mehmet Barca İşletme profesörü; Ankara Sosyal Bilimler Üniversitesi eski rektörü Bingöl Mehmet Barca, 1966'da Bingöl'de doğan işletme ve stratejik yönetim profesörüdür. Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi'nde dekanlık ve rektör yardımcılığı, 2015-2020'de Ankara Sosyal Bilimler Üniversitesi rektörlüğü yapmıştır.
Servet Kocakaya Türkçe, Zazaca ve Kurmancca eserler seslendiren müzisyen, söz yazarı ve besteci Bingöl / Solhan Servet Kocakaya, 1973'te Bingöl'ün Solhan ilçesinde doğduğu bildirilen müzisyendir. Türkçe, Zazaca ve Kurmancca eserler seslendirir; 1999'daki ilk albümü Keke'den bu yana sözlerini ve müziklerini kendisi yazar.
Veda Yurtsever Tiyatro, dizi ve sinema oyuncusu Bingöl Veda Yurtsever, 1969'da Bingöl'de doğan tiyatro, dizi ve sinema oyuncusudur. Devlet Tiyatroları'nda uzun yıllar sahneye çıkmış, Fatmagül'ün Suçu Ne?, Kırgın Çiçekler ve Üç Kız Kardeş gibi dizilerle geniş kitlelerce tanınmıştır.
Ersin Ayrıksa Alp disiplini kayakçısı; 1976 Kış Olimpiyatları'nda Türkiye'yi temsil etti Bitlis Ersin Ayrıksa, 1956'da Bitlis'te doğmuş alp disiplini kayakçısıdır. 1976 Innsbruck Kış Olimpiyatları'nda Türkiye adına büyük slalom ve slalom yarışlarına katılmıştır.
Fuat Sezgin İslam bilim tarihçisi; Geschichte des arabischen Schrifttums'un yazarı Bitlis Fuat Sezgin (1924-2018), Bitlis'te doğmuş İslam bilim tarihçisidir. Frankfurt'ta Arap-İslam Bilimleri Tarihi Enstitüsü'nü kurmuş, çok ciltlik Geschichte des arabischen Schrifttums'u yazmış, 1978'de Kral Faysal Uluslararası Ödülü'nü almıştır.
Grace Knapp Amerikalı misyoner öğretmen ve yazar; 1915 Van olaylarının tanığı Bitlis Grace Knapp (1870-1953), Bitlis'te misyoner bir ailenin kızı olarak doğmuş Amerikalı öğretmen ve yazardır. Bitlis, Erzurum ve Van'daki misyon okullarında öğretmenlik yapmış, 1915'te Van'da yaşananlara ilişkin tanıklığını yayımlamıştır.
Grigor Hlatetsi Ermeni vardapet (din bilgini), vakanüvis, eğitimci ve şair Bitlis / Ahlat Grigor Hlatetsi (1349-1425), Ahlat'tan Ermeni vardapet, vakanüvis, eğitimci ve şairdir. Ermeni kültür tarihinin önemli isimlerinden sayılır; tarihçi Tovma Metsopetsi'nin hocasıdır. 1425'te Artske (bugünkü Adilcevaz) yakınındaki Tsipna inziva yerinde öldürülmüştür.
Halil İbrahim Babür Oyuncu ve oyun yazarı; Kar filmiyle Adana'da En Umut Vadeden Erkek Oyuncu ödülü aldı Bitlis Halil İbrahim Babür, 1987'de Bitlis'te doğmuş oyuncu ve oyun yazarıdır. Pis Yedili, Çukur ve Son Yaz dizileriyle tanınmış; Kar filmiyle Adana Film Festivali'nde ödül almıştır.
Hüsâmeddîn-i Bitlisî Nurbahşiyye tarikatına mensup mutasavvıf ve müfessir; İdrîs-i Bitlisî'nin babası Bitlis Hüsâmeddîn-i Bitlisî (ö. 1504), nisbesinden Bitlisli olduğu anlaşılan Nurbahşiyye tarikatı mutasavvıfı ve müfessirdir. Tebriz'de kurduğu zâviyede irşad faaliyeti yürütmüş, tarikatın bölgede yayılmasında rol oynamıştır. Tarihçi İdrîs-i Bitlisî'nin babasıdır.
İdrîs-i Bitlisî Akkoyunlu ve Osmanlı hizmetinde münşî, devlet adamı ve tarihçi; Heşt Bihişt'in yazarı Bitlis / Merkez İdrîs-i Bitlisî (ö. 1520), Bitlis'te doğmuş, Akkoyunlu ve Osmanlı saraylarında münşîlik yapmış tarihçi ve devlet adamıdır. Farsça Osmanlı tarihi Heşt Bihişt'in yazarıdır; Çaldıran sonrasında Bitlis dahil Doğu Anadolu'daki pek çok yerin Osmanlı yönetimine katılmasında rol oynamıştır.
İhsan Nuri Paşa Osmanlı subayı; 1927-1930 Ağrı ayaklanmasında Xoybûn'un askerî komutanı Bitlis / Merkez İhsan Nuri Paşa, 1892'de Bitlis'te doğan Osmanlı subayıdır. 1924 Beytüşşebap ayaklanmasında yer aldı, 1927-1930 Ağrı ayaklanmasında Xoybûn örgütünün askerî komutanı oldu; ayaklanmadan sonra İran'a geçti ve 1976'da Tahran'da öldü.
Kâmran İnan Diplomat ve siyasetçi; Bitlis senatörü ve milletvekili, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı, Devlet Bakanı Bitlis / Hizan Kâmran İnan (1929-2015), Bitlis'in Hizan ilçesine bağlı Gayda köyünde doğmuş diplomat ve siyasetçidir. Bitlis senatörü ve milletvekili, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı, Devlet Bakanı ve Cenevre'de BM daimi temsilcisi olarak görev yapmıştır.
Metin Yüksel Akıncılar üyesi genç; 1979'da Fatih Camii avlusunda öldürüldü Bitlis Metin Yüksel, 1958'de Bitlis'in Kolongo yaylasında doğan, Akıncılar örgütüne üye bir gençtir. 23 Şubat 1979'da İstanbul'da Fatih Camii avlusunda silahlı saldırıda öldürüldü; İslamcı çevrelerde her yıl anılmaktadır.
Müştak Baba Kādiriyye'nin Müştâkıyye kolunun kurucusu mutasavvıf ve divan şairi Bitlis / Merkez Müştak Baba (1759-1832), Bitlis'in Zeydan mahallesinde doğmuş mutasavvıf ve divan şairidir. Kādiriyye'nin Müştâkıyye kolunu kurmuş, Bitlis ve Erzurum'da tekke açmıştır. Türkçe, Farsça ve Arapça şiirlerini içeren bir Divan'ı vardır; Muş'ta öldürülmüş ve orada defnedilmiştir.
Nurcihan Ekinci Para tekvandocu; 2022 Avrupa şampiyonu, 2021 dünya ikincisi (K44 -47 kg) Bitlis Nurcihan Ekinci, Bitlisli para tekvandocudur. K44 -47 kg sınıfında 2022 Avrupa şampiyonluğu ve 2021 dünya ikinciliği kazanmış, Paris 2024 Paralimpik Oyunları'nda yarışmıştır.
Sadrüddîn el-Hılâtî Hanefî fakihi; Telhîsü'l-Câmiʿi'l-kebîr adlı fıkıh muhtasarının yazarı Bitlis / Ahlat Sadrüddîn el-Hılâtî (ö. 1254), Ahlat'a (Hılât) nisbetle anılan Hanefî fakihidir. Dımaşk, Halep, Bağdat ve Kahire'de bulunmuş, Kahire'de Süyûfiyye Medresesi'nde ders vermiştir. Telhîsü'l-Câmiʿi'l-kebîr adlı muhtasarı çok sayıda şerh görmüş ve Türkçeye çevrilmiştir.
Said Nursî Din âlimi ve yazar; Risâle-i Nûr külliyatının yazarı Bitlis / Hizan / Nurs Said Nursî (1878-1960), Bitlis'in Hizan ilçesine bağlı Nurs köyünde doğmuş din âlimi ve yazardır. Risâle-i Nûr adıyla bilinen eserler bütününü kaleme almış, eserleri etrafında Nur cemaati olarak anılan bir topluluk oluşmuştur.
Tekin Bingöl Hekim ve siyasetçi; CHP Ankara milletvekili, TBMM Başkanvekili Bitlis Tekin Bingöl, 1955'te Bitlis'te doğmuş hekim ve siyasetçidir. Bitlis'te hekimlik yaptıktan sonra siyasete girmiş; CHP'de genel başkan yardımcılığı yapmış, birçok dönem Ankara milletvekili seçilmiş ve 2025'te TBMM Başkanvekili olmuştur.
Âşık Dertli Bolu-Çağa yöresinden 19. yüzyıl saz şairi; asıl adı İbrâhim Bolu / Yeniçağa / Şahnalar Asıl adı İbrâhim olan Dertli, 1772'de Bolu'nun Çağa (Reşadiye) nahiyesine bağlı Şahnalar köyünde doğdu. Konya, Mısır ve İstanbul'da bulundu; İstanbul kahvehanelerinde ün kazandı. Emrah'tan sonraki dönemin önde gelen saz şairlerindendir. Ankara'da öldü.
Bahtiye Musluoğlu Türk kadın tenisinin öncülerinden, Roland Garros'ta maç kazanan ilk Türk kadın tenisçi; akademisyen Bolu 1918'de Bolu'da doğan Bahtiye Musluoğlu, 1948-1952 arasında Türkiye tenis birincilikleri kazanmış, 1950 Fransa Açık'ta üçüncü tura çıkarak Grand Slam'de maç kazanan ilk Türk kadın tenisçi olmuştur. Ziraat eğitimi almış, sonradan profesörlüğe yükselmiştir. 1999'da ölmüştür.
Bolulu Himmet Efendi Bolu doğumlu Bayramî-Şemsî şeyhi, Himmetiyye kolunun kurucusu ve tasavvuf şairi Bolu Himmet Efendi, 1592 dolaylarında Bolu'nun Dökmeci mahallesinde doğdu. İstanbul'da medrese tahsili gördü, Bolulu Hacı Ahmed Efendi'den Bayramî-Şemsî icazeti aldı ve Kasımpaşa Camii'nde uzun yıllar vaaz verdi. Bayramiyye-Şemsiyye'nin Himmetiyye kolunun kurucusudur; 1684'te öldü.
Geredeli Halil Efendi Gerede doğumlu Halvetî-Şâbânî şeyhi; halk arasında 'Geredeli Aziz' Bolu / Gerede / Balcılar Geredeli Halil Efendi, 1786'da Gerede'nin Ali Fakih (Balcılar) köyünde doğdu. Şâbâniyye'nin Çerkeşiyye kolunda Çerkeşî Mustafa Efendi'den icazet aldı, Gerede'deki tekkesinde otuz altı yıl irşad faaliyeti yürüttü. 1843'te öldü; tekkesine gömüldü.
Hamdullah Hamdi Göynük doğumlu 15. yüzyıl divan ve mesnevi şairi; Akşemseddin'in oğlu, Yûsuf u Züleyhâ'nın yazarı Bolu / Göynük Hamdullah Hamdi (Hamdi Çelebi), Akşemseddin'in en küçük oğludur; 1449'da Göynük'te doğdu, 1503'te yine Göynük'te öldü. Anadolu'da hamse sahibi ilk şair kabul edilir; en bilinen eseri Yûsuf u Züleyhâ mesnevisidir.
İzzet Baysal Mimar, sanayici ve hayırsever; servetini Bolu'ya bağışlayan, Abant İzzet Baysal Üniversitesi'ne adını veren vakıf kurucusu Bolu 1907'de Bolu'nun Karaçayır mahallesinde doğan İzzet Baysal, Sanayi-i Nefise'den mezun mimar, ardından dökümcülükte öncü bir sanayicidir. 1986'da tüm servetini kurduğu vakfa bağışlamış; Bolu'da okullar, hastane ve üniversite yaptırmıştır. 5 Mart 2000'de öldü, üniversite kampüsünde yatmaktadır.
Merve Nur Eroğlu Paralimpik okçu; Paris 2024 Paralimpik Oyunları karışık takım altın madalyalı, dünya şampiyonası madalyalı Bolu 25 Mart 1993'te Bolu'da doğan Merve Nur Eroğlu, makaralı olmayan (klasik) yayda yarışan paralimpik okçudur. 2011'de okçuluğa başlamış; dünya şampiyonalarında iki gümüş ve bir bronz, Paris 2024 Paralimpik Oyunları'nda karışık takımda altın madalya kazanmıştır.
Osman Güldemir Aşçılık eğitimcisi ve akademisyen; Türk ve Osmanlı mutfak kültürü araştırmacısı, Anadolu Üniversitesi öğretim üyesi Bolu / Gerede Gerede doğumlu Osman Güldemir, Mengen aşçılık lisesinden yetişmiş, Osmanlı mutfağı üzerine lisansüstü çalışmalar yapmış bir akademisyendir. Anadolu Üniversitesi Eskişehir Meslek Yüksekokulu Aşçılık Programı'nda doçent ve müdürdür; 'Kitâbü't-Tabbâhîn' yazmasını yayımlamıştır.
Özlem Ceren Dursun Kayaklı koşu sporcusu; 2022 Pekin Kış Olimpiyatları'nda Türkiye'yi temsil eden Geredeli milli kayakçı Bolu / Gerede 8 Aralık 2003'te Gerede'de doğan Özlem Ceren Dursun, 11 yaşında kayağa başlamış, 2019'da milli takıma girmiştir. 2020 Lozan Kış Gençlik Olimpiyatları'nda yarışıp kapanışta bayrağı taşımış, 2022 Pekin Kış Olimpiyatları'nda kayaklı koşuda Türkiye'yi temsil etmiştir.
Şemsi Ahmed Paşa Bolu doğumlu Osmanlı beylerbeyi, padişah musahibi ve şair; Üsküdar Şemsi Paşa Külliyesi'nin banisi Bolu Candaroğulları soyundan gelen Şemsi Ahmed Paşa Bolu'da doğdu. Şam, Anadolu ve Rumeli beylerbeyliklerinde bulundu, II. Selim ve III. Murad dönemlerinde sarayda etkili oldu. Üsküdar'daki Şemsi Paşa Külliyesi'ni Mimar Sinan'a yaptırdı; şiirleri ve Şehnâme-i Sultân Murâd adlı eseriyle de bilinir. 1580'de öldü.
Serdar Gökhan Mudurnu doğumlu sinema ve dizi oyuncusu; asıl adı Nusret Ersöz Bolu / Mudurnu Asıl adı Nusret Ersöz olan Serdar Gökhan Mudurnu'da doğdu. 1970'lerde Malkoçoğlu ve Kara Doğan gibi tarihî macera filmleriyle tanındı; 1966'dan bu yana 80'i aşkın film ve dizide rol aldı. Diriliş: Ertuğrul ve Elif gibi dizilerde de oynadı.
Yüksel Coşkunyürek Mühendis ve siyasetçi; 22., 23. ve 28. dönem Bolu milletvekili, eski Ulaştırma Bakan Yardımcısı Bolu / Gerede 15 Mart 1965'te Gerede'de doğan Yüksel Coşkunyürek, İTÜ Sakarya Mühendislik Fakültesi mezunu mühendistir. 2002-2011 arasında iki dönem, 2023'ten itibaren yeniden Bolu milletvekili oldu; 2015-2016'dan sonra Ulaştırma Bakan Yardımcısı olarak görev yaptı.
Âşık Gülabi Sungurlu Çayan köyünden halk ozanı Çorum / Sungurlu / Çayan Çorum'un Sungurlu ilçesine bağlı Çayan köyünden halk ozanı. Asıl adı Gültekin'dir. On beş yaşından sonra saz çalmaya başladı, köy köy dolaşan âşıkları dinleyerek yetişti; sonra İstanbul'a yerleşip tekstil işinde çalıştı.
Baltacı Mehmed Paşa Osmanlı sadrazamı, Prut Seferi'nin serdar-ı ekremi Çorum / Osmancık Osmancık doğumlu Osmanlı devlet adamı. III. Ahmed döneminde iki kez sadrazam oldu; 1711 Prut Seferi'nde Rus ordusunu kuşatıp barış antlaşması imzaladı. Azledildikten sonra Midilli ve Limni'ye sürüldü, 1712'de Limni'de öldü.
Bedri Karafakıoğlu Elektrik-telekomünikasyon mühendisi, İTÜ rektörü (1965-1969) Çorum 1915'te Çorum'da doğan elektrik mühendisi ve akademisyen. İTÜ'de profesör, Elektrik Fakültesi dekanı ve 1965-1969 arasında rektör oldu; İTÜ Televizyonu'nun kurulmasında öncü rol oynadı. 1978'de İstanbul'da suikast sonucu hayatını kaybetti.
Gürkan Coşkun (Komet) Komet adıyla tanınan ressam; Paris ve İstanbul arasında çalışan fantastik-gerçekçi sanatçı Çorum 1941'de Çorum'da doğan, Komet imzasıyla tanınan ressam. İstanbul Devlet Güzel Sanatlar Akademisi'nde okudu, 1971'de Paris'e yerleşti; düş ile gerçeği birleştiren resimleri Avrupa ve ABD'de sergilendi. 2022'de öldü.
İmamzâde Halil Paşa Çelebi Mehmed dönemi Osmanlı sadrazamı Çorum / Osmancık Osmancıklı olarak anılan erken dönem Osmanlı sadrazamı. Çelebi Mehmed döneminde vezirlik yaptı. Oğlu Koca Mehmed Nizâmeddin Paşa da II. Murad döneminde vezîriâzam oldu. Hayatına dair bilgiler sınırlıdır.
İskilibî Yûsuf Halîmî 18. yüzyıl Osmanlı âlimi; tefsir, hadis, mantık ve Arapça alanlarında eser veren vaiz ve müderris Çorum / İskilip Asıl adı Yûsuf b. Osman olan, Halîmî mahlasını da kullanan İskilip doğumlu Osmanlı âlimi. İstanbul'da Süleymaniye ve Fâtih camilerinde vaaz ve ders verdi; tefsir, mantık ve Arapça dil bilgisine dair eserler yazdı. 1785'te öldü.
İskilipli Mehmed Âtıf Hoca Osmanlı son dönemi müderris ve yazar; 1926'da idam edildi Çorum / Bayat İskilip'e bağlı Toyhane köyünde (bugün Bayat) doğan müderris ve yazar. İstanbul'da Fâtih'te dersiâm olarak ders verdi, Cemiyet-i Müderrisîn'in kurucuları arasında yer aldı. 1924'te yayımladığı şapka risalesi gerekçesiyle yargılandı ve 1926'da Ankara'da idam edildi.
İsmail Beşikçi Sosyolog ve yazar; Kürt toplumu üzerine çalışmalarıyla tanınır Çorum / İskilip 1939'da İskilip'te doğan sosyolog ve yazar. Atatürk Üniversitesi'nde sosyoloji asistanı olarak çalıştı; Doğu Anadolu ve Kürt toplumu üzerine çok sayıda kitap yazdı. Uluslararası PEN onur üyesi.
Mahmut Atalay Serbest stil güreşçi; 1968 Meksiko Olimpiyat ve 1966 dünya şampiyonu Çorum 1934'te Çorum'da doğan Çerkes kökenli serbest stil güreşçi. 1966 Toledo Dünya Şampiyonası'nda ve 1968 Meksiko Olimpiyatları'nda 78 kiloda altın madalya kazandı. Uzun yıllar millî takım antrenörlüğü yaptı; 2004'te Ankara'da öldü.
Mustafa Cantekin Askerî hekim, Vatan ve Hürriyet Cemiyeti kurucularından, TBMM milletvekili Çorum 1878'de Çorum'da doğan askerî hekim ve siyasetçi. Vatan ve Hürriyet Cemiyeti'nin kurucuları arasında yer aldı; Balkan Savaşları, Birinci Dünya Savaşı ve İstiklal Harbi'nde hekim olarak görev yaptı. TBMM'de milletvekilliği yaptı, 1955'te Ankara'da öldü.
Nazmi Avluca Grekoromen güreşçi; iki kez dünya, dört kez Avrupa şampiyonu, 2008 Pekin Olimpiyatları bronz madalyalısı Çorum / Kargı Kargı doğumlu grekoromen güreşçi. 1999 Atina (76 kg) ve 2009 Herning (84 kg) dünya şampiyonalarında altın, 2008 Pekin Olimpiyatları'nda 84 kiloda bronz madalya kazandı; dört kez Avrupa şampiyonu oldu.
Sait Maden Şair, şiir çevirmeni ve grafik tasarımcı Çorum 1931'de Çorum'da doğan şair, çevirmen ve grafik sanatçısı. Baudelaire, Aragon, Lorca, Neruda gibi şairleri Türkçeye çevirdi; binlerce kitap kapağı ve logo tasarladı. 1976 TDK Çeviri Ödülü sahibi; 2013'te İstanbul'da öldü.
Şeyh Muhyiddin Yavsî Bayramî-Şemsî şeyhi, II. Bayezid'in "hünkâr şeyhi", Ebussuud Efendi'nin babası Çorum / İskilip İskilip'te doğan Bayramî-Şemsî şeyhi. Ali Kuşçu'nun yakın akrabası ve öğrencisidir. II. Bayezid'in Amasya'daki şehzadeliğinde tanıştığı, padişah olunca İstanbul'da tekke yaptırdığı "hünkâr şeyhi"dir. Şeyhülislam Ebussuud Efendi'nin babasıdır.
Soner Yalçın Gazeteci ve araştırmacı yazar; Odatv'nin kurucusu Çorum 1966'da Çorum'da doğan gazeteci ve yazar. 2000'e Doğru, Aydınlık, Show TV, Star TV, CNN Türk ve Hürriyet'te çalıştı; 2007'de Odatv'yi kurdu. Efendi, Bay Pipo, Kayıp Sicil gibi araştırma kitaplarının yazarıdır.
Tevfik Kış Grekoromen güreşçi; 1960 Roma Olimpiyat şampiyonu, iki kez dünya şampiyonu Çorum / Kargı / Pelitçik 1934'te Kargı'nın Pelitçik köyünde doğan grekoromen güreşçi. 1960 Roma Olimpiyatları'nda 87 kiloda altın madalya, 1962 ve 1963'te dünya şampiyonluğu kazandı. Sonra millî takım antrenörü oldu; 2019'da öldü.
Zafer Önen Tiyatro, sinema ve dizi oyuncusu; operet ve komedi sahnelerinin kıdemli ismi Çorum 1921'de Çorum'da doğdu. 1941'de Ankara Devlet Konservatuvarı'nın şan bölümüne girdi, 1943'te Ses Tiyatrosu'nda operetle sahneye çıktı. Devlet Operası, İstanbul Şehir Tiyatroları ve Dormen Tiyatrosu'nda oynadı, onlarca film ve dizide rol aldı. 13 Aralık 2013'te öldü.
Abdülkadir Aksu Mülkiye kökenli siyasetçi; iki dönem İçişleri Bakanı, Diyarbakır ve İstanbul milletvekili Diyarbakır Abdülkadir Aksu, 1944'te Diyarbakır'da doğan mülkiyeli yönetici ve siyasetçidir. Kaymakamlık, emniyet müdürlüğü ve valilik görevlerinden sonra Diyarbakır ve İstanbul milletvekili oldu; 1989-1991 ve 2002-2007 yıllarında İçişleri Bakanlığı yaptı.
Ahmed Arif Şair; 'Hasretinden Prangalar Eskittim' kitabının yazarı Diyarbakır / Sur Ahmed Arif (1927-1991), Diyarbakır'ın surlar içindeki Hançepek semtinde doğan şairdir. Tek şiir kitabı Hasretinden Prangalar Eskittim (1968) kısa sürede çok sayıda baskı yaptı; halk kültürünü ve bölgenin dilini şiire taşıdı.
Ali Emîrî Efendi Kitap koleksiyoncusu, şair ve tarih-edebiyat araştırmacısı; Millet Kütüphanesi'nin kurucusu Diyarbakır Ali Emîrî Efendi, 1857'de Diyarbakır'da doğmuş şair, araştırmacı ve kitap koleksiyoncusudur. Topladığı yaklaşık 16.000 ciltle İstanbul'da Millet Kütüphanesi'ni kurdu; Dîvânü lugāti't-Türk'ü bularak ilim dünyasına kazandırdı. 1924'te İstanbul'da öldü.
Âmidli Aetios Bizans dönemi hekimi; on altı kitaplık tıp derlemesinin yazarı Diyarbakır / Sur Âmidli Aetios, antik Amida'da (bugünkü Diyarbakır) doğmuş Bizans dönemi hekimidir. 6. yüzyılda Konstantinopolis'te saray görevinde bulundu; Galenos ve Oribasios başta olmak üzere önceki hekimlerin bilgilerini derleyen on altı kitaplık tıp eseriyle tanınır.
Âmidli Efraim Bizans devlet adamı ve Antakya Patriği (527-545) Diyarbakır / Sur Âmidli Efraim, antik Amida'dan (bugünkü Diyarbakır) Bizans devlet adamı ve din insanıdır. Doğu kontu (comes Orientis) olarak görev yaptı; 526 Antakya depreminden sonra kentin yeniden kuruluşunu yönetti ve 527-545 yıllarında Antakya Patriği oldu. Ortodoks ve Katolik kiliselerinde aziz sayılır.
Ayşe Şan Ses sanatçısı; Kürtçe ve Türkçe eserleriyle tanınan, dengbêj geleneğinden gelen kadın sanatçı Diyarbakır Ayşe Şan, 1938'de Diyarbakır'da doğan ses sanatçısıdır. Dengbêj bir babanın kızıdır; Kürtçe ve Türkçe eserler seslendirdi, Antep, İstanbul, Almanya ve Bağdat'ta çalıştı. 1996'da İzmir'de öldü; naaşı vasiyeti üzerine 2025'te Diyarbakır'a nakledildi.
Aziz Yıldırım İnşaat mühendisi ve iş insanı; Fenerbahçe Spor Kulübü başkanı (1998-2018 ve 2026'dan beri) Diyarbakır / Ergani Aziz Yıldırım, 1952'de Diyarbakır'ın Ergani ilçesinde doğan inşaat mühendisi ve iş insanıdır. 1998-2018 arasında yirmi yıl Fenerbahçe Spor Kulübü başkanlığı yaptı; Haziran 2026'da yeniden başkan seçildi.
Cahit Sıtkı Tarancı Cumhuriyet dönemi şairi; 'Otuz Beş Yaş' şiiriyle tanınır Diyarbakır / Sur Cahit Sıtkı Tarancı, 1910'da Diyarbakır'ın bugünkü Sur ilçesindeki Cami Kebir Mahallesi'nde doğan Cumhuriyet dönemi şairidir. 'Otuz Beş Yaş' şiiriyle tanınır. Doğduğu ev 1973'ten beri müzedir. 1956'da Viyana'da öldü, Ankara'da gömülüdür.
Celal Güzelses Hanende; 'Şark Bülbülü' lakaplı, Diyarbakır türkü ve gazellerinin kaynak icracısı Diyarbakır Celal Güzelses, 1900'de Diyarbakır'da doğan hanendedir. Atatürk'ün 'Şark Bülbülü' dediği sanatçı, Diyarbakır türkü ve gazellerinin en tanınmış kaynak icracısıdır; okuduğu türküler derlenerek repertuvara girdi. 1959'da Diyarbakır'da öldü.
Cihan Haspolatlı Eski futbolcu; Galatasaray ile Süper Lig şampiyonu, A Millî Takım oyuncusu Diyarbakır Cihan Haspolatlı, 1980'de Diyarbakır'da doğan eski futbolcudur. Sağ bek ve defansif orta saha olarak Kocaelispor, Galatasaray ve başka Süper Lig takımlarında oynadı; Galatasaray ile lig şampiyonluğu yaşadı, A Millî Takım forması giydi.
Coşkun Sabah Bestekâr, ud icracısı ve ses sanatçısı Diyarbakır Coşkun Sabah, 1952'de Diyarbakır'da Süryani bir ailede doğan bestekâr, ud icracısı ve ses sanatçısıdır. İstanbul Belediye Konservatuvarı'nda yetişti; 1990 tarihli 'Beni Unutma-Aşığım Sana' kaseti ve 'Anılar', 'Hatıram Olsun' gibi besteleriyle tanınır.
Diyarbekirli Saîd Paşa (Mehmed Said) Şair, münşî ve Osmanlı devlet adamı; Muş, Siirt ve Mardin mutasarrıfı Diyarbakır Diyarbekirli Said Paşa (Mehmed Said), 1832'de Diyarbakır'da doğmuş şair, münşî ve Osmanlı yöneticisidir. Uzun yıllar Diyarbekir vilayetinde kâtiplik yaptı; Maraş, Muş, Siirt ve Mardin'de mutasarrıf oldu. Süleyman Nazif ile Faik Âli'nin babasıdır. 1891'de Mardin'de öldü.
Faik Âli Ozansoy Servet-i Fünûn çevresinden şair; mutasarrıf, vali ve Dahiliye müsteşarı Diyarbakır Faik Âli Ozansoy, 1876'da Diyarbakır'da doğmuş Servet-i Fünûn çevresinden şair ve devlet adamıdır. Kaymakamlık, mutasarrıflık ve Diyarbakır valiliği yaptı; Fânî Tesellîler ve Temâsil başlıca şiir kitaplarıdır. Said Paşa'nın oğlu, Süleyman Nazif'in kardeşidir. 1950'de Ankara'da öldü.
Hâmî-i Âmidî 18. yüzyıl Diyarbakırlı divan şairi ve divan kâtibi Diyarbakır Asıl adı Ahmed. 1679'da Diyarbakır'da doğdu. Derviş Âgâh'tan ders aldı, hattat şair İbrâhim Hâşim'den hat öğrendi. İstanbul'da ve Köprülüzâde Abdullah Paşa'nın yanında Van, Erzurum ve Diyarbakır'da divan kâtipliği yaptı. Kaside, gazel ve tarihlerden oluşan bir Divan bıraktı. 1747'de Diyarbakır'da öldü.
Hesenê Metê Kürtçe yazan öykücü, romancı ve çevirmen Diyarbakır / Ergani Hesenê Metê, 1957'de Diyarbakır'ın Ergani ilçesinde doğan, Kürtçe yazan öykücü ve romancıdır. 1980'lerden beri İsveç'te yaşar; Smîrnoff, Labîrenta Cinan ve Gotinên Gunehkar gibi eserleri yazdı, Puşkin ile Dostoyevski'den çeviriler yaptı.
Hikmet Çetin Ekonomist ve siyasetçi; Dışişleri Bakanı, Başbakan Yardımcısı, TBMM Başkanı ve NATO Afganistan Kıdemli Sivil Temsilcisi Diyarbakır / Lice Hikmet Çetin, 1937'de Diyarbakır'ın Lice ilçesinde doğan ekonomist ve siyasetçidir. Devlet Planlama Teşkilatı'nda çalıştı; Dışişleri Bakanı, Başbakan Yardımcısı ve 1997-1999'da TBMM Başkanı oldu. 2004'ten itibaren NATO'nun Afganistan Kıdemli Sivil Temsilcisi olarak görev yaptı.
Hovsep Pushman Diyarbakır doğumlu Ermeni-Amerikalı ressam; natürmort ve portreleriyle tanınır Diyarbakır 9 Mayıs 1877'de Diyarbakır'da halı tüccarı bir ailede doğdu. On bir yaşında İstanbul'daki Sanayi-i Nefise Mektebi'ne kabul edildi, sonra Paris'te Académie Julian'da okudu. New York'ta yerleşerek loş ışıkta resmedilmiş Doğu nesneleriyle kurduğu natürmortlarıyla ün kazandı; eserleri Metropolitan Müzesi'nde bulunur. 1966'da New York'ta öldü.
İbn Nübâte el-Fârikī (el-Hatîb) Hamdânîler döneminin ünlü hatibi; Dîvânü'l-hutab'ın sahibi Diyarbakır / Silvan İbn Nübâte el-Hatîb, 946'da Meyyâfârikīn'de (bugünkü Silvan) doğmuş, Hamdânî Emîri Seyfüddevle'nin Halep'teki hatibi olmuş bir hitabet ustasıdır. Hutbelerini toplayan Dîvânü'l-hutab Arap edebiyatında örnek sayılmış, pek çok şerhi yazılmıştır. 984'te öldü.
İbnü'l-Ezrak el-Fârikī Artuklu dönemi tarihçisi; Târîhu Meyyâfârikīn ve Âmid'in yazarı Diyarbakır / Silvan İbnü'l-Ezrak el-Fârikī, 1117'de Meyyâfârikīn'de (bugünkü Silvan) doğmuş Artuklu dönemi tarihçisidir. Silvan ve Diyarbakır'ın ortaçağ tarihine dair en önemli yerli kaynaklardan biri olan Târîhu Meyyâfârikīn ve Âmid'i yazdı. 1181'den sonra öldü.
Kevork Malikyan Diyarbakır doğumlu Ermeni-İngiliz oyuncu ve drama eğitmeni Diyarbakır 2 Haziran 1943'te Diyarbakır'da doğdu. Çocukluğunun ilk yıllarını burada geçirdi, ardından İstanbul'da Surp Haç Ermeni Lisesi'nde okudu. 1963'te Londra'ya giderek Rose Bruford College'da oyunculuk okudu. Mind Your Language dizisindeki Max ve Indiana Jones ve Son Macera'daki Kazim rolleriyle tanınır.
Leyla Zana Diyarbakır ve Ağrı eski milletvekili; 1995 Avrupa Parlamentosu Sakharov Düşünce Özgürlüğü Ödülü sahibi Diyarbakır / Silvan Leyla Zana, 1961'de Diyarbakır'ın Silvan ilçesinde doğan siyasetçidir. 1991'de ve 2011'de Diyarbakır, 2015'te Ağrı milletvekili seçildi. 1995'te Avrupa Parlamentosu'nun Sakharov Düşünce Özgürlüğü Ödülü'ne, 1994'te Rafto Ödülü'ne değer görüldü.
Mahmut Gazi Yaşargil Beyin cerrahı; mikronöroşirürjinin kurucularından, Zürih Üniversitesi nöroşirürji bölüm başkanı Diyarbakır / Lice Mahmut Gazi Yaşargil, 1925'te Diyarbakır'ın Lice ilçesinde doğan beyin cerrahıdır. Zürih Üniversitesi'nde geliştirdiği mikrocerrahi yöntemleriyle modern beyin cerrahisinin kurucularından sayılır. 2025'te İstanbul'da 100 yaşında öldü.
Mahsun Kırmızıgül Şarkıcı, söz yazarı, oyuncu ve film yönetmeni Diyarbakır / Hani Mahsun Kırmızıgül, 1969'da Diyarbakır'ın Hani ilçesinde doğan şarkıcı, oyuncu ve yönetmendir. 1993'teki 'Alem Buysa Kral Sensin' albümüyle geniş kitlelere ulaştı; 2000'lerden itibaren Beyaz Melek, Güneşi Gördüm ve Mucize gibi filmleri yazıp yönetti.
Mehmed Emin Bozarslan Yazar, çevirmen ve dil araştırmacısı; 1968 tarihli Kürtçe alfabe kitabı 'Alfabê'nin yazarı Diyarbakır / Lice Mehmed Emin Bozarslan, Diyarbakır'ın Lice ilçesinde doğan yazar ve çevirmendir. Kulp'ta müftülük yaptı; 1968'de Kürtçe alfabe kitabı Alfabê'yi yayımladı, Mem û Zîn ve Şerefname'yi Türkçeye çevirdi. 2026'da İsveç'in Uppsala şehrinde öldü.
Mıgırdiç Margosyan Ermeni asıllı hikâyeci ve yazar; 'Gâvur Mahallesi' ile eski Diyarbakır hayatını anlattı Diyarbakır / Sur Mıgırdiç Margosyan, 1938'de Diyarbakır'ın surlar içindeki Hançepek (Gâvur) Mahallesi'nde doğan Ermeni asıllı hikâyecidir. Ermenice ve Türkçe yazdı; 'Gâvur Mahallesi' ve 'Söyle Margos Nerelisen?' kitaplarıyla çocukluğunun çok dilli Diyarbakır'ını anlattı.
Naum Faik Süryani şair, gazeteci ve öğretmen; Kawkab Madenḥo gazetesinin kurucusu Diyarbakır Naum Faik, 1868 dolaylarında Diyarbakır'da doğan Süryani şair, gazeteci ve öğretmendir. Kentte uzun yıllar öğretmenlik yaptı, 1910'da Süryanice, Arapça (Karşuni) ve Türkçe yayımlanan Kawkab Madenḥo gazetesini kurdu. 1912'de ABD'ye göçtü, 1930'da New Jersey'de öldü.
Ömer Akgün Millî atıcı; Tokyo 2020 Olimpiyatları 10 m havalı tüfekte dördüncü Diyarbakır Ömer Akgün, Diyarbakırlı millî atıcıdır. Tokyo 2020 Olimpiyat Oyunları'nda 10 metre havalı tüfekte finale kalıp dördüncü oldu. Ağabeyi ve antrenörü Abdurrahman Akgün ile çalışır; çok sayıda Türkiye rekoru vardır.
Seyfeddin el-Âmidî Eş'arî kelâmcı ve fıkıh usulü âlimi; el-İhkâm ve Ebkârü'l-efkâr'ın müellifi Diyarbakır / Sur Seyfeddin el-Âmidî, 1156'da Âmid'de (bugünkü Diyarbakır Sur) doğmuş Eş'arî kelâmcı ve fıkıh usulü âlimidir. Bağdat, Mısır ve Şam'da ders verdi; el-İhkâm ile Ebkârü'l-efkâr, kendi alanlarında sonraki âlimlerin temel başvuru kitapları arasına girdi. 1233'te Şam'da öldü.
Sezai Karakoç Şair ve düşünür; Diriliş dergisinin kurucusu Diyarbakır / Ergani Sezai Karakoç, 1933'te Diyarbakır'ın Ergani ilçesinde doğan şair ve düşünürdür. Diriliş dergisini çıkardı; İslâm medeniyetinin yeniden dirilişi düşüncesini şiir ve denemelerinde işledi. 2021'de İstanbul'da öldü, Şehzadebaşı Camii hazîresine defnedildi.
Songül Öden Tiyatro, sinema ve dizi oyuncusu Diyarbakır Songül Öden, 1979'da Diyarbakır'da doğan tiyatro, sinema ve dizi oyuncusudur. Ankara Üniversitesi DTCF Tiyatro Bölümü'nü bitirdi; Gümüş ve Umutsuz Ev Kadınları dizileriyle tanındı, tiyatro ve film çalışmalarıyla oyunculuk ödülleri aldı.
Süleyman Nazif Şair, yazar ve gazeteci; II. Meşrutiyet döneminde valilik yapmış Osmanlı yöneticisi Diyarbakır Süleyman Nazif, 1869'da Diyarbakır'da doğmuş şair, yazar ve gazetecidir. Basra, Kastamonu, Trabzon, Musul ve Bağdat'ta valilik yaptı; işgal yıllarındaki yazıları yüzünden Malta'ya sürüldü. Diyarbekirli Said Paşa'nın oğlu, Faik Âli'nin ağabeyidir. 1927'de İstanbul'da öldü.
Zabel Boyacıyan Ermeni asıllı ressam, yazar ve çevirmen; Londra'da çalıştı Diyarbakır Zabel Boyacıyan (Zabelle C. Boyajian), 1872 ya da 1873'te Diyarbakır'da doğan ressam, yazar ve çevirmendir. Babasının 1895'te ölümünden sonra Londra'ya yerleşti, Slade Güzel Sanatlar Okulu'nda okudu. 'Armenian Legends and Poems' ve resimli 'Gilgamesh' kitaplarıyla tanınır.
Ziya Gökalp Sosyolog, düşünür, şair ve eğitimci; Türkçülük akımının kuramcısı, Diyarbekir mebusu Diyarbakır / Sur Ziya Gökalp, 1876'da Diyarbekir'de (bugünkü Sur ilçesinde) doğan sosyolog, düşünür ve şairdir. Türkçülük akımının kuramcısı olarak tanınır; Dârülfünun'da sosyoloji okuttu, Diyarbekir mebusu oldu. Doğduğu ev bugün müzedir. 1924'te İstanbul'da öldü.
Faruk Özlü Makine mühendisi ve siyasetçi; Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanı, Düzce Belediye Başkanı Düzce 1962'de Düzce'de doğan makine mühendisi. Savunma Sanayii Müsteşarlığında müsteşar vekilliğine kadar yükseldi. 2015'te Düzce milletvekili, 2016-2018'de Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanı oldu. 2019'da ve 2024'te Düzce Belediye Başkanı seçildi.
Haydar Zafer Güreşçi; 1951 serbest stil dünya şampiyonu, 1952 Helsinki Olimpiyatları sporcusu Düzce Düzce'nin Abaza köyü Aybaşı'nda doğan güreşçi. 1951 Helsinki Dünya Şampiyonası'nda serbest stil 79 kiloda altın madalya kazandı, 1952 Helsinki Olimpiyatları'nda beşinci oldu. Ağabeyi Nurettin Zafer de dünya şampiyonudur. 1994'te Düzce'de öldü.
Muhammed Zâhid Kevserî Hanefî-Mâtürîdî âlim, son Osmanlı meşihatında ders vekili; Kahire'de yaşamış muhakkik Düzce / Kaynaşlı / Karaçalı 1879'da Düzce'nin bugünkü Karaçalı köyünde doğan Çerkez kökenli âlim. İstanbul medreselerinde yetişti, Fatih Camii dersiâmı ve 1919'da meşihatta ders vekili oldu. 1922 sonunda Mısır'a gitti, 1952'de Kahire'de öldü. Hanefî fıkhı ve Mâtürîdî kelâmını savunan eserleri ve neşirleriyle İslâm dünyasında etkili oldu.
Abdülhamid Hamdî Harpûtî Harputlu müderris ve âlim; Kâmil Paşa Medresesi müderrisi, Arap dili, kelâm ve mantık alanında eserlerin yazarı Elazığ / Merkez Abdülhamid Hamdî Harpûtî (1830-1902), Harput'ta doğup yaşamış müderris ve âlimdir. Harput müftüsü Ömer Naimî Efendi'nin oğludur; Kâmil Paşa Medresesi'nde ders verdi, Arap dili, kelâm ve mantık alanında haşiye ve risaleler yazdı.
Abdüllatif Harpûtî Son dönem Osmanlı kelâm âlimi; Dârülfünun ilm-i kelâm müderrisi, Tenkīhu'l-kelâm ve Târîh-i İlm-i Kelâm'ın yazarı Elazığ / Merkez Abdüllatif Harpûtî (1842-1916), Harput'ta doğmuş son dönem Osmanlı kelâm âlimidir. Dârülfünun'da ilm-i kelâm müderrisliği yaptı; kelâmın çağın yeni sorularına göre yeniden ele alınması gerektiğini savunan eserleriyle tanınır.
Ahmet Kabaklı Edebiyat tarihçisi, yazar ve gazeteci; beş ciltlik Türk Edebiyatı'nın yazarı, Türk Edebiyatı Vakfı'nın kurucusu Elazığ / Merkez / Göllü Bağ Ahmet Kabaklı (1924-2001), Harput'un Göllübağ köyünde doğmuş edebiyat tarihçisi, yazar ve gazetecidir. Beş ciltlik Türk Edebiyatı eseriyle ve kurduğu Türk Edebiyatı Vakfı ile tanınır; uzun yıllar Tercüman ve Türkiye gazetelerinde yazdı.
Aşur Yusuf Süryani öğretmen, gazeteci ve yazar; Harput'ta Murşid-i Âsûriyyûn gazetesinin kurucusu Elazığ / Merkez Aşur Yusuf (1858-1915), Harput'ta doğmuş Süryani öğretmen ve gazetecidir. Fırat Koleji'nde ders verdi; Süryani toplumu için ilk ulusal gazetelerden sayılan Murşid-i Âsûriyyûn'u Harput'ta çıkardı. 1915'te tutuklandı ve aynı yıl öldü.
Aydın Güven Gürkan İktisat profesörü; Halkçı Parti ve SHP Genel Başkanı, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı (1995) Elazığ Aydın Güven Gürkan (1941-2006), Elazığ'ın Perçenç köyünde doğan iktisat profesörü ve siyasetçidir. Halkçı Parti ve Sosyaldemokrat Halkçı Parti'nin genel başkanlığını yaptı; Antalya, İçel ve İzmir milletvekili olarak TBMM'de bulundu, 1995'te Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı oldu.
Cenani Dökmeci Elazığlı şair ve dökmeci-bakırcı; Harput folklorunu şiirlerine işledi Elazığ / Merkez Cenani Dökmeci, 1926 ya da 1927'de Elazığ'da doğmuş bir şair ve dökme-bakır ustasıdır. Şiirlerinde Harput folkloruna, yerel söyleyişlere ve köy hayatına yer verdi; şiirleri Yeni Fırat başta olmak üzere çeşitli dergilerde çıktı. 1981'de öldü.
Enver Demirbağ Harput müziği ses sanatçısı; gazel, hoyrat ve türkü yorumcusu Elazığ / Palu Enver Demirbağ (1935-2010), Elazığ'ın Palu ilçesinde doğmuş ses sanatçısıdır. Yaklaşık kırk yıl boyunca Harput divanları, mayaları, hoyratlar ve türküler seslendirdi; yirmiden fazla plak kaydıyla Harput müziğinin tanınan yorumcularından oldu.
Fatih Kısaparmak Türk halk müziği sanatçısı, bağlama icracısı, söz yazarı ve besteci Elazığ / Maden Fatih Kısaparmak, 1961'de Elazığ'ın Maden ilçesinde doğan halk müziği sanatçısı, söz yazarı ve bağlama icracısıdır. 1987'de yayımlanan 'Kilim' albümüyle tanındı; 'Türkü Baba' ve 'Bay Kilim' lakaplarıyla anılır.
Hafız Osman Öge Harput gazelhanı ve mahalli müzik kaynak kişisi Elazığ / Merkez Hafız Osman Öge (1892-1975/76), Harput'ta doğmuş gazelhan ve mahalli müzik kaynak kişisidir. Seslendirdiği ve kaydettiği yüzü aşkın Elazığ ezgisiyle Harput müziğinin bugüne ulaşmasında temel rol oynadı; TRT repertuvarındaki birçok yöre türküsünün kaynağıdır.
Hamastegh (Hampartsum Gelenyan) Ermeni diaspora yazarı ve şairi; Harput köy hayatını anlatan öyküleriyle tanınır Elazığ / Merkez Hamastegh, asıl adıyla Hampartsum Gelenyan, 1895'te Harput'a bağlı Perçenç köyünde (bugün Akçakiraz) doğmuş Ermeni yazar ve şairdir. 1911'den sonra ABD'ye göç etti; Harput köy hayatını anlatan öyküleriyle diaspora edebiyatının önemli adlarından oldu.
Harputlu İshak Efendi Osmanlı âlimi ve müderris; Dârülmaârif hocası, Hurûfîlik ve Bektaşîlik eleştirisiyle bilinen Kâşifü'l-esrâr'ın yazarı Elazığ / Merkez Harputlu İshak Efendi (1801-1892), Harput'un Perçene köyünde doğmuş Osmanlı âlimidir. İstanbul'da müderrislik, Dârülmaârif hocalığı ve kadılık yaptı; özellikle Hurûfîlik ve Bektaşîliği eleştirdiği Kâşifü'l-esrâr adlı eseriyle tanınır.
J. Michael Hagopian Harput doğumlu Ermeni asıllı Amerikalı belgesel yapımcısı ve akademisyen; Armenian Film Foundation kurucusu Elazığ / Merkez J. Michael Hagopian (1913-2010), Harput'ta doğmuş Ermeni asıllı Amerikalı belgeselci ve siyaset bilimcidir. Atlantis Productions ve Armenian Film Foundation'ı kurdu; 1915 olaylarından sağ kalanlarla yaptığı yüzlerce görüşmeyi filme aldı, iki Emmy adaylığı kazandı.
Muharrem Hilmi Kösetürkmen Mutasavvıf ve şair; Kādirî-Nakşibendî şeyhi, ömrünün son yıllarında Elazığ'da ders ve irşadla tanınan âlim Elazığ / Merkez / Sarılı Muharrem Hilmi Kösetürkmen (1878-1964), Elazığ'ın Sarılı köyünde doğmuş mutasavvıf ve şairdir. Yıllarca tabur imamlığı yapıp Medine'de yaşadı; 1926'da Elazığ'a dönerek ölümüne kadar burada ders ve irşadla meşgul oldu.
Naci Görür Jeolog, yerbilimci; İTÜ emekli öğretim üyesi, Maden Fakültesi eski dekanı Elazığ Naci Görür, 1947'de Elazığ'da doğan jeolog ve yerbilimcidir. İTÜ Maden Fakültesi'nde öğretim üyeliği ve dekanlık yaptı; sedimantoloji ve deniz jeolojisi alanlarında çalıştı. Türkiye'deki deprem riskine dair kamuoyu açıklamalarıyla tanınır.
Necati Şaşmaz Oyuncu ve yapımcı; Kurtlar Vadisi dizi ve filmlerinin Polat Alemdar'ı Elazığ / Merkez Necati Şaşmaz, 1971'de Elazığ'da (Küre Ansiklopedisi'ne göre Harput'ta) doğan oyuncu ve yapımcıdır. Kurtlar Vadisi dizisi ve filmlerinde canlandırdığı Polat Alemdar karakteriyle geniş kitlelerce tanındı.
Niyazi Yıldırım Gençosmanoğlu Destan şairi; öğretmen, ilköğretim müfettişi ve kültür yöneticisi Elazığ / Ağın Niyazi Yıldırım Gençosmanoğlu (1929-1992), Elazığ'ın Ağın ilçesinde doğmuş destan şairidir. Öğretmenlik ve müfettişlikten sonra kültür kurumlarında yöneticilik yaptı; Türk tarihini konu alan destanlarıyla tanınır.
Nureddin Ardıçoğlu Öğretmen, gazeteci, avukat; Elazığ milletvekili ve Basın-Yayın ve Turizm Bakanı (1963) Elazığ / Merkez Nureddin Ardıçoğlu (1914-1982), Harput'ta doğan öğretmen, gazeteci, avukat ve siyasetçidir. Kurucu Meclis üyeliği ve Elazığ milletvekilliği yaptı; 1963'te Basın-Yayın ve Turizm Bakanı oldu. 'Harput Tarihi' ve 'Harput Hükümdarı Balak Gazi' kitaplarının yazarıdır.
Raci Şaşmaz Elazığ doğumlu senarist ve yapımcı; Pana Film'in kurucusu Elazığ 30 Ekim 1973'te Elazığ'da doğdu. Marmara Üniversitesi İletişim Fakültesi Sinema-Televizyon bölümünü bitirdi. Deli Yürek ekibinde başladı, 2004'te Pana Film'i kurdu. Kurtlar Vadisi dizileri ve filmleri ile Eşkıya Dünyaya Hükümdar Olmaz'ın senarist ve yapımcısıdır.
Reşat İzbırak Coğrafyacı, jeomorfolog; Ankara Üniversitesi DTCF Fiziki Coğrafya ve Jeoloji Kürsüsü eski başkanı Elazığ / Merkez Reşat İzbırak (1911-1998), Harput'a bağlı Ağa köyünde doğan coğrafyacı ve jeomorfologdur. Ankara Üniversitesi DTCF'de uzun yıllar Fiziki Coğrafya ve Jeoloji Kürsüsü'nü yönetti; jeomorfoloji ders kitapları, coğrafya terimleri sözlüğü ve Türkiye jeomorfoloji haritasıyla tanınır.
Sarkes Tarzian Harput doğumlu Ermeni asıllı Amerikalı elektrik mühendisi, televizyon tuneri üreticisi ve yayıncı; WTTV'nin kurucusu Elazığ / Merkez Sarkes Tarzian (1900-1987), Harput'ta doğup çocukken ABD'ye göç eden elektrik mühendisi ve iş insanıdır. Bloomington'da kurduğu şirketle ucuz ve kaliteli televizyon tunerleri üretti, WTTV başta olmak üzere radyo ve televizyon istasyonları kurdu.
Şeyh Said Nakşibendî-Hâlidî şeyhi ve müderris; 1925'te Doğu Anadolu'da başlayan ve kendi adıyla anılan ayaklanmanın lideri Elazığ / Palu Şeyh Said (1865-1925), Palu'da doğmuş Nakşibendî-Hâlidî şeyhi ve müderristir. Palu ve Hınıs'ta medreseler kurdu. Şubat 1925'te Piran'da başlayan ve adıyla anılan ayaklanmanın lideri oldu; Şark İstiklâl Mahkemesi kararıyla Diyarbakır'da idam edildi.
Stephen P. Mugar Harput doğumlu Ermeni asıllı Amerikalı iş insanı; Star Market süpermarket zincirini büyüten girişimci ve hayırsever Elazığ / Merkez Stephen P. Mugar (1901-1982), Harput'ta doğup çocukken ailesiyle ABD'ye göç eden iş insanıdır. Babasının Watertown'da aldığı bakkalı Star Market süpermarket zincirine dönüştürdü; Boston Üniversitesi Mugar Kütüphanesi gibi bağışlarıyla tanındı.
Süleyman Ateş Tefsir profesörü; 1976-1978 arasında Diyanet İşleri Başkanı, Yüce Kur'an'ın Çağdaş Tefsiri'nin yazarı Elazığ / Merkez / Tadım Süleyman Ateş, 1933'te Elazığ'ın Tadım köyünde doğmuş tefsir âlimidir. Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi'nde yetişti, 1976-1978 arasında Diyanet İşleri Başkanlığı yaptı; çok ciltli Yüce Kur'an'ın Çağdaş Tefsiri ve Kur'an Ansiklopedisi en bilinen eserleridir.
Vahan Totovents Ermeni yazar, şair ve oyun yazarı; Mezre'deki çocukluğunu anlatan anı-romanıyla tanınır Elazığ / Merkez Vahan Totovents, bugünkü Elazığ şehrinin çekirdeği olan Mezre'de doğmuş Ermeni yazar ve şairdir. Amerika'da öğrenim gördü, sonra Sovyet Ermenistanı'nda yaşadı. Mezre'deki çocukluğunu anlatan 'Eski Roma Yolunda Hayat' adlı eseriyle tanınır; 1938'de öldü.
Yakup Kılıç Boksör; 2008 Pekin Olimpiyatları ve 2007 Dünya Şampiyonası bronz madalyalı Elazığ Yakup Kılıç, 1986'da Elazığ'da doğan boksördür. 57 kiloda 2007 Dünya Amatör Boks Şampiyonası'nda ve 2008 Pekin Olimpiyatları'nda bronz madalya kazandı; Akdeniz Oyunları'nda da iki kez üçüncü oldu.
Yusuf Şükrü Harpûtî Osmanlı müderrisi ve mutasavvıf; Vefa ve Medine Mahmûdiyye medreseleri müderrisi, Nakşibendî ve Şâzelî halifesi Elazığ / Merkez Yusuf Şükrü Harpûtî, Harput'un Hüseynik (bugün Ulukent) köyünde doğmuş Osmanlı müderrisi ve mutasavvıftır. İstanbul Vefa Medresesi'nde, sonra Medine'deki Mahmûdiyye Medresesi'nde ders verdi; 1875 dolaylarında Medine'de öldü.
Ahmet Kutsi Tecer Şair, halkbilimci Erzincan / Kemaliye Ahmet Kutsi Tecer (1901–1967), şair ve halkbilimci. Ailesi Kemaliye'nin Apçağa köyünden; ünlü “Orada Bir Köy Var Uzakta” şiirini bu köy için yazdı, Âşık Veysel'i tanıttı.
Ali Demirsoy Biyolog, akademisyen Erzincan / Kemaliye Ali Demirsoy, 1945'te Kemaliye'nin Yuva köyünde doğan biyolog; entomoloji ve evrimsel biyoloji profesörü. Kemaliye'deki doğa tarihi müzesi onun adını taşıyor.
Fahreddin Behramşah Mengücekli hükümdarı Erzincan Fahreddin Behramşah, Erzincan merkezli Mengücekli kolunun hükümdarı (yaklaşık 1165–1225). Uzun saltanatında Erzincan gelişti; Nizâmî, Mahzenü'l-esrâr'ı ona ithaf etti.
Mama Hatun Saltuklu hükümdarı Erzincan / Tercan Mama Hatun, 1191–1201 arasında hüküm süren Saltuklu hükümdarı; II. İzzeddin Saltuk'un kızı. Tercan'daki kümbet ve kervansarayı yaptırdı, kümbetinde gömülü.
Terzi Baba (Mehmed Vehbi Efendi) Nakşibendî-Hâlidî şeyhi Erzincan / Merkez Terzi Baba, mesleği terzilik olan Erzincanlı Nakşibendî-Hâlidî şeyhi Mehmed Vehbi Efendi. 1848'deki kolera salgınında öldü; türbesi şehir mezarlığında.
Abdürrahim Şerif Beygu Tarihçi ve tarih öğretmeni Erzurum Abdürrahim Şerif Beygu (1894–1944), Erzurumlu tarihçi; Erzurum Tarihi, Anıtları, Kitabeleri ve Ahlat Kitabeleri'nin yazarı.
Ahmet Hulusi Seven Halk müziği yorumcusu, Erzurum türkülerinin kaynak kişisi Erzurum Ahmet Hulusi Seven (1924–2017), TRT'ye 22 Erzurum türküsü kazandıran, 1949'da Venedik'te birinci olan bar ekibinin sanatçısı.
Ali Karaavcı Düşünür, deneme ve hikâye yazarı Erzurum / Narman Ali Karaavcı (d. 1942), Narman doğumlu düşünür, deneme ve hikâye yazarı; Yargı, Tutku, Niyaz, Erdem ve Baharın Özlemi'nin yazarı.
Alvarlı Muhammed Lutfi Efendi Mutasavvıf, şair, Nakşibendî-Hâlidî şeyhi Erzurum / Pasinler / Alvar Alvarlı Efe (1868–1956), "Alvar imamı" diye tanınan Nakşibendî şeyhi ve şair; kabri Pasinler'in Alvar köyündedir.
Arif Sağ Halk müziği sanatçısı, bağlama icracısı Erzurum / Aşkale / Dallı Arif Sağ (d. 1945), Aşkale'nin Dallı köyünde doğan halk müziği sanatçısı, bağlama icracısı ve besteci; 1987-1991'de Ankara milletvekili.
Âşık Erbâbî 19. yüzyıl Erzurum halk şairi ve usta âşık Erzurum / Aziziye / Kahramanlar Âşık Erbâbî (1805–1882), aruz ve heceyle yazan, Erzurum âşıklarının ustası sayılan halk şairi; Sümmânî'ye hocalık ettiği aktarılır.
Âşık Yaşar Reyhanî Halk şairi ve saz âşığı Erzurum / Pasinler / Alvar Âşık Yaşar Reyhanî (1934–2006), Alvar köyünde doğan saz âşığı; Erzurum'da âşık kahvesi ve dernek kurup çırak yetiştirdi.
Behçet Mahir Meddah ve halk hikâyecisi Erzurum Erzurumlu meddah ve halk hikâyecisi (1914/1919–1988); anlattığı Köroğlu gibi hikâyeler Atatürk Üniversitesi'nde derlendi.
Cahit Koytak Şair ve çevirmen Erzurum Cahit Koytak (d. 1949), Erzurumlu şair ve çevirmen; İlk Atlas ve Gazze Risalesi ile Esed'in Kur'an Mesajı çevirisiyle tanınır.
Cemal Gürsel Asker, Türkiye'nin 4. Cumhurbaşkanı Erzurum Cemal Gürsel (1895–1966), Erzurum doğumlu asker; 27 Mayıs 1960'tan sonra Millî Birlik Komitesi başkanı, 1961–1966'da 4. Cumhurbaşkanı.
Cevat Dursunoğlu Eğitimci, Erzurum Müdafaa-i Hukuk kurucusu Erzurum Cevat Dursunoğlu (1892–1970), 1919'da Müdafaa-i Hukuk'un Erzurum şubesini kuran eğitimci; Erzurum Kongresi delegesi, milletvekili.
Derviş Hacı İbrahim Ağa Kundura ustası, tüccar ve hayırsever Erzurum Derviş Hacı İbrahim Ağa (ö. 1736), Erzurumlu kundura ustası ve tüccar; Gülahmet Caddesi'ndeki Derviş Ağa Camii'nin banisi.
Edip Somunoğlu Hekim, belediye başkanı ve bakan Erzurum Edip Somunoğlu (1904–1982), Erzurumlu hekim; 1955–1960'ta Erzurum Belediye Başkanı, 1965–1967'de Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanı.
Erzurumlu Kadı Darîr 14. yüzyıl şairi ve nâsiri Erzurum Erzurumlu Kadı Darîr, 14. yüzyıl âmâ şair ve nâsir; Sîretü'n-Nebî ve Yûsuf u Züleyhâ ile eski Anadolu Türkçesinin büyük adı.
Feyyaz İbrahimhakkıoğlu Düşünce ve kültür adamı Erzurum Feyyaz İbrahimhakkıoğlu (1941–2010), Erzurumlu düşünür; İbrahim Hakkı'nın torunu, Hareket ve Dergâh çevresinden.
Fuat İğdebeli Ressam ve resim öğretmeni Erzurum / Yakutiye Fuat İğdebeli (1925–2015), Erzurumlu ressam ve resim öğretmeni; Bedri Rahmi'nin öğrencisi, Erzurum'u konu alan tablolarıyla tanınır.
Gölletli Kelâmî Baba Oltu havzası halk şairi, badeli âşık Erzurum / Şenkaya / Göllet Gölletli Kelâmî Baba (1847–1927), Şenkaya'nın Göllet–Kömürlü'sünde doğan badeli âşık; "Gelsin Bu Meydane" şiiriyle tanınır.
Hafız Faruk Kaleli Hafız, öğretmen, Erzurum türkülerinin kaynak kişisi Erzurum / Pasinler Hafız Faruk Kaleli (1896–1947), Hasankale'de doğan hafız ve öğretmen; Erzurum türkülerinin başlıca kaynak kişisi.
Haluk Güçlü Ressam, grafik tasarımcı ve eğitimci Erzurum Haluk Güçlü (1951–2011), Erzurumlu ressam ve tasarımcı; Fuat İğdebeli ve Ali Karaavcı çevresinde yetişti, Derûnilik'i geliştirdi.
Hattat Hasan Çelebi Hattat Erzurum / Oltu / İnciköy Hasan Çelebi (1937–2025), Oltu İnci köyünden; Aytaç ve Batanay'dan icazetli, UNESCO Yaşayan İnsan Hazinesi hattat.
Haydar Telhüner Söz yazarı, bestekâr ve kemani Erzurum Haydar Telhüner (1911–1965), Erzurumlu söz yazarı, bestekâr ve kemani; "Şafak Söktü Yine Sunam Uyanmaz" türküsünün kaynak kişisi.
Hâzık Mehmed Efendi 18. yüzyıl divan şairi ve Erzurum müftüsü Erzurum Hâzık Mehmed Efendi, 18. yüzyıl Erzurumlu divan şairi ve âlim; müderris, nakîbüleşraf ve 1757'den ölümüne dek Erzurum müftüsü.
İbrahim Erkal Türkü yorumcusu, söz yazarı ve besteci Erzurum / Narman İbrahim Erkal (1966–2017), Narman doğumlu türkü yorumcusu ve besteci; "Canısı" ile Erzurum ezgilerini geniş kitlelere sevdirdi.
İlhami Çiçek Şair ve edebiyat öğretmeni Erzurum / Oltu İlhami Çiçek (1954–1983), Oltu doğumlu şair ve edebiyat öğretmeni; tek kitabı Satranç Dersleri, askerliği sırasında 29 yaşında öldü.
İsmail Saib Sencer Kütüphaneci ve bibliyograf Erzurum İsmail Saib Sencer (1873–1940), Erzurumlu bibliyograf; Beyazıt Umumi Kütüphanesi'nin ilk müdürü, "ayaklı kütüphane".
Kara Fatma (Fatma Seher Erden) Millî Mücadele kahramanı, üsteğmen Erzurum Erzurumlu Millî Mücadele kahramanı; milis müfrezesine komuta etti, üsteğmen rütbesi ve İstiklal Madalyası aldı.
Kâzım Yurdalan Subay ve Erzurum belediye başkanı Erzurum Kâzım Yurdalan (1883–1962), Erzurumlu subay; Erzurum Kongresi'nin hazırlayıcılarından, Kars'ın kurtuluşunda alay komutanı.
Ketencizâde Mehmed Rüşdü Efendi Mutasavvıf şair, Ulu Cami imam-hatibi Erzurum Ketencizâde Mehmed Rüşdü Efendi (1834–1916), Erzurumlu sûfî şair; Ulu Cami imamı, Dîvân ve Mevlid sahibi.
Kolağası Şeyh Alirıza Efendi Osmanlı subayı, Kâdirî-Şettârî şeyhi Erzurum Erzurumlu subay ve Kâdirî-Şettârî şeyhi; 93 Harbi'nde savaştı, Tokat'a yerleşti; Muhtasar Hakîkat-ı Salât'ı yazdı.
Mehmet Emin Alper Şair ve edebiyat öğretmeni Erzurum Mehmet Emin Alper (d. 1950), Erzurumlu şair ve edebiyat öğretmeni; şiirleri Karçiçeği'nde çıktı, Ölmek İçin Yürüyüş'ün yazarı.
Mehmet Şükrü Paşa Osmanlı topçu generali, Edirne Müdafii Erzurum Mehmet Şükrü Paşa (1857–1916), Erzurumlu topçu generali; Balkan Savaşı'nda Edirne'yi yaklaşık beş ay savunan "Edirne Müdafii".
Muhammed Halis Emek Âlim, kıraat hocası ve Çat müftüsü Erzurum Muhammed Halis Emek (1918–2011), Erzurumlu âlim ve kıraat hocası; Çat müftüsü, aşere icazetiyle öğrenci yetiştirdi.
Mükerrem Kemertaş Türk halk müziği sanatçısı Erzurum Mükerrem Kemertaş (1938–2018), Erzurumlu halk müziği sanatçısı; Erzurum, İstanbul ve İzmir radyolarında uzun havalarıyla tanındı.
Mümtaz Turhan Sosyal psikolog ve fikir adamı Erzurum Mümtaz Turhan (1908–1969), Erzurum doğumlu sosyal psikolog; Kültür Değişmeleri ve Garplılaşmanın Neresindeyiz? kitaplarının yazarı.
Nafiz Kotan Tüccar ve müteahhit Erzurum Nafiz Kotan (ö. 1946), Erzurumlu tüccar ve müteahhit; Millî Mücadele'de orduya kendi parasıyla aldığı uçakları bağışladı.
Naim Gölleroğlu İmam, vaiz ve halk şairi Erzurum Naim Gölleroğlu (1925–1999), "Naim Hoca" diye bilinen Erzurumlu imam, vaiz ve halk şairi; kentin sevilen simalarından.
Nef'î 17. yüzyıl divan şairi Erzurum / Pasinler Nef'î (ö. 1635), Hasankale (Pasinler) doğumlu 17. yüzyıl divan şairi; kaside ustası, sert hicivleriyle ünlü ve Sihâm-ı Kazâ'nın yazarı.
Nevzat Kösoğlu Yazar, yayıncı ve milletvekili Erzurum / İspir Nevzat Kösoğlu (1940–2013), İspir doğumlu yazar, yayıncı ve 1977 Erzurum milletvekili; Türk dünyası edebiyatı dizilerini yönetti.
Nurullah Genç Şair, romancı ve işletme profesörü Erzurum / Horasan / Tahirhoca Nurullah Genç (d. 1960), Horasan doğumlu şair ve işletme profesörü; 1990 TDV Na't Büyük Ödülü'nü alan Yağmur şiirinin yazarı.
Ömer Nasuhi Bilmen Fıkıh âlimi, 5. Diyanet İşleri Başkanı Erzurum / Aziziye / Sarıyayla Ömer Nasuhi Bilmen (1883–1971), Aziziye Salasor köyü doğumlu fıkıh âlimi; İstanbul müftüsü ve 5. Diyanet İşleri Başkanı.
Osman Bektaş Hoca Erzurum müftüsü ve vaiz Erzurum / Tortum / Serdarlı Osman Bektaş Hoca (1914–1986), Tortum Serdarlı doğumlu din âlimi; 1966–1971 Erzurum müftüsü, Risâletü's-Sefer'in yazarı.
Osman Kemâlî Efendi Âmâ mutasavvıf şair, Mesnevîhan Erzurum Osman Kemâlî Efendi (1862–1954), Erzurum Güllüköy doğumlu âmâ mutasavvıf şair; Mesnevîhan ve Amalar Medresesi'nin şeyhi.
Raci Alkır Türk halk müziği sanatçısı Erzurum Raci Alkır (1933–2011), Erzurumlu halk müziği sanatçısı; terzilikten TRT Erzurum Radyosu korosuna geçti, "Türkü Paşa" diye anıldı.
Refik Durbaş Şair, gazeteci ve deneme yazarı Erzurum / Pasinler Refik Durbaş (1944–2018), Pasinler doğumlu şair ve gazeteci; Kuş Tufanı'ndan Şayeste'ye yirmiyi aşkın kitabı, Necatigil ödülü sahibi.
Rıfkı Salim Burçak Tarih profesörü, milletvekili ve bakan Erzurum Rıfkı Salim Burçak (1912/13–1998), Erzurumlu siyasi tarih profesörü; 1950–1960 DP Erzurum milletvekili ve Millî Eğitim Bakanı.
Sakıp Danışman Erzurum müftüsü, hafız ve müderris Erzurum Sakıp Danışman (1893–1968), Erzurumlu hafız ve ferâiz âlimi; 1960'tan ölümüne dek Erzurum müftüsü, Rıfkı Danışman'ın babası.
Şeyhülislam Feyzullah Efendi Osmanlı şeyhülislamı, II. Mustafa'nın hocası Erzurum Seyyid Feyzullah Efendi (1639–1703), Erzurumlu şeyhülislam; II. Mustafa'nın hocası, 1703 Edirne Vakası'nda öldürüldü.
Şeyhülislam Mûsâ Kâzım Efendi Osmanlı şeyhülislamı Erzurum / Tortum Mûsâ Kâzım Efendi (1858–1920), Tortum doğumlu âlim; dört kabinede şeyhülislam oldu, sürgünde Edirne'de öldü.
Solakzâde Sâdık Efendi Erzurum müftüsü (1913–1960) Erzurum Solakzâde Sâdık Efendi (1884–1960), Erzurumlu âlim; 1913'ten ölümüne dek yaklaşık 47 yıl Erzurum müftülüğü yaptı.
Taşkesenli Muhammed Sıddık Efendi Müftü, vâiz ve Nakşibendî halifesi Erzurum Taşkesenli Muhammed Sıddık Efendi (1914–1985), Erzurumlu âlim; Tekman ve Horasan müftüsü, Erzurum vâizi.
Uyvar Eri Erzurumlu Abbas 1663 Uyvar fethinde anılan asker Erzurum Erzurumlu asker; 1663 Uyvar kuşatmasında surlara ilk tırmananlardandı, hikâyesi Tanpınar'ın Beş Şehir'inde anılır.
Yunus Kaya Hoca Din âlimi ve Erzurum müftüsü Erzurum / Tortum Yunus Kaya Hoca (1927–2015), Tortum doğumlu din âlimi; Ezher mezunu, Erzurum müftüsü ve Atatürk Üniversitesi'nde öğretim üyesi.
Zekai Aksakallı Emekli korgeneral Erzurum Zekai Aksakallı (d. 1961), Erzurumlu emekli korgeneral; 15 Temmuz'da Özel Kuvvetler Komutanıydı, Fırat Kalkanı'nda komuta etti.
Zeki Başar Hekim ve tıp tarihçisi Erzurum / Horasan / Azap Prof. Dr. Zeki Başar (1913–2005), Horasan doğumlu hekim ve tıp tarihçisi; Erzurum tarihi ve halk hekimliği üzerine 26 kitap yazdı.
Ziyaeddin Fahri Fındıkoğlu Sosyolog ve ordinaryüs profesör Erzurum / Uzundere / Çamlıyamaç Ziyaeddin Fahri Fındıkoğlu (1901–1974), Tortum doğumlu sosyolog; ordinaryüs profesör, İş ve Düşünce dergisinin kurucusu.
Âşık Sümmânî Saz şairi, halk hikâyecisi Erzurum / Narman / Samikale Âşık Sümmani (1861–1915), Narman'ın Samikale köyünden, kendi adıyla anılan âşık kolunu kuran 19. yüzyıl halk şairi; mezarı köyündedir.
Erzurumlu İbrâhim Hakkı Âlim, mutasavvıf, Mârifetnâme yazarı Erzurum / Pasinler Erzurumlu İbrahim Hakkı (1703–1780), Hasankale'de doğan âlim; astronomi, tıp ve tasavvufu anlatan Marifetname'nin yazarı.
Erzurumlu Emrah Saz şairi Erzurum / Aziziye Ilıca'nın (bugün Aziziye) Tanbura köyünden, medresede okumuş, âşık şiirinin dilini divan şiirine yaklaştıran saz şairi.
Nene Hatun 93 Harbi kahramanı Erzurum / Palandöken / Çeperli Nene Hatun (1853/57–1955), 93 Harbi'nde Rusların aldığı Aziziye Tabyası'nın geri alınmasına Erzurum halkıyla katılan Pasinlerli kadın.
Abdulhamit Gül Avukat ve siyasetçi; 2017-2022 Adalet Bakanı, 25. dönemden itibaren Gaziantep milletvekili Gaziantep / Nizip 12 Mart 1977'de Nizip'te doğan Abdulhamit Gül, Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunu avukattır. AK Parti'de seçim işleri başkan yardımcılığı ve genel sekreterlik yaptı. 25. dönemden itibaren Gaziantep milletvekili seçildi; 19 Temmuz 2017-28 Ocak 2022 arasında Adalet Bakanı oldu, 2025'te AK Parti Grup Başkanvekili seçildi.
Abdullah Atalar Elektrik-elektronik mühendisi, akademisyen; 2010-2022 İhsan Doğramacı Bilkent Üniversitesi rektörü Gaziantep 11 Nisan 1954'te Gaziantep'te doğan Abdullah Atalar, akustik mikroskopi ve atomik kuvvet mikroskopisi üzerine çalışan elektrik-elektronik mühendisidir. Bilkent Üniversitesi Elektrik-Elektronik Mühendisliği Bölümü'nün kurucusudur; 2010-2022 arasında üniversitenin rektörlüğünü yaptı. IEEE Fellow ve TÜBİTAK Bilim Ödülü sahibidir.
Ahmet Ümit Polisiye roman, öykü ve şiir yazarı; Başkomser Nevzat karakterinin yaratıcısı Gaziantep 1960'ta Gaziantep'te doğan Ahmet Ümit, Türk polisiye edebiyatının en çok okunan yazarlarındandır. Şiirle başladı; Sis ve Gece (1996), Kar Kokusu (1998), Patasana (2000), Bab-ı Esrar (2008), İstanbul Hatırası (2010) gibi romanlarıyla tanındı. Eserleri yirmiyi aşkın dile çevrilmiştir.
Asım Güzelbey Ortopedi uzmanı hekim; 2004-2014 arasında Gaziantep Büyükşehir Belediye Başkanı Gaziantep 1951'de Gaziantep'te doğan Asım Güzelbey ortopedi uzmanı bir hekimdir. Uzun yıllar Gaziantep'te cerrah ve hastane yöneticisi olarak çalıştı; 2004 yerel seçimlerinde AK Parti'den Gaziantep Büyükşehir Belediye Başkanı seçildi, 2009'da yeniden seçilerek görevini 2014'e dek sürdürdü.
Ayıntâbî Mehmed Efendi Antep doğumlu Osmanlı müfessiri ve Sivas müftüsü; ilk basılı Türkçe tefsir olan Tibyân'ın yazarı (ö. 1699) Gaziantep Mehmed b. Hamza ed-Debbâğ, Ayıntab'da doğdu; Diyarbakır, Trablusşam, Şam ve Kahire'de bulunduktan sonra yirmi yaşında Sivas'a yerleşti. Sivas'ta müftülük ve müderrislik yaptı. Hazırladığı Tibyân, Kur'an'ın ilk basılı Türkçe tefsiridir. 1699'da Sivas'ta öldü.
Ayıntablı Aynî Antep doğumlu divan şairi, kadı ve mümeyyizü'ş-şuarâ; Nazmü'l-cevâhir ve Sâkînâme'nin yazarı (1766-1837) Gaziantep Asıl adı Seyyid Hasan olan Aynî, 1766'da Ayıntab'da Dikeçzâde Hasan Çelebi'nin oğlu olarak doğdu. İstanbul'da medrese tahsili gördü, yaklaşık on beş yıl kadılık, Matbaa-i Âmire'de musahhihlik ve Bâbıâli'de hocalık yaptı; 1835'te mümeyyizü'ş-şuarâ oldu. Divanı ve manzum eserleri vardır. 1837'de İstanbul'da öldü.
Babken I (Babken Gülesseryan) Antep doğumlu Ermeni din adamı, yazar ve yayıncı; Kilikya Katolikosluğu katolikos yardımcısı (1868-1936) Gaziantep Asıl adı Harutyun Gülesseryan olan Babken, 1868'de Antep'te doğdu. Armaş Ruhban Okulu'nda okudu, 1895'te rahip oldu. İstanbul'da vaiz ve kütüphaneci, Ankara'da piskopos, Kudüs'te ruhban okulu kurucusu oldu. 1931'de Kilikya Katolikosluğu'nda katolikos yardımcılığına getirildi. Yazar ve dergi kurucusuydu; 1936'da öldü.
Bedreddin el-Aynî Antep doğumlu Hanefî fakih, muhaddis ve tarihçi; Memlük Kahiresi'nde başkadı, Umdetü'l-kārî'nin yazarı (1361-1451) Gaziantep Bedreddin Mahmûd el-Aynî, 1361'de Ayıntab'da doğdu; babası şehrin kadısıydı. Halep, Kudüs ve Kahire'de okudu; Memlük Kahiresi'nde muhtesiplik, evkaf nazırlığı ve Hanefî başkadılık yaptı. Buhârî şerhi Umdetü'l-kārî ve İkdü'l-cümân adlı tarihiyle tanınır. 1451'de Kahire'de öldü.
Cahit Tanyol Nizip doğumlu sosyolog, şair ve deneme yazarı; İstanbul Üniversitesi Sosyoloji Bölümü eski başkanı (1914-2020) Gaziantep / Nizip Hüseyin Cahit Tanyol, 1914'te Nizip'te doğdu. Gazi Eğitim Enstitüsü ve İstanbul Üniversitesi Felsefe bölümünü bitirdi; 1961'de profesör oldu, 1972-1982 arası İÜ Sosyoloji Bölümünü yönetti. Şiir, deneme ve sosyoloji alanında yirmiyi aşkın kitap yazdı. 11 Ağustos 2020'de 106 yaşında İstanbul'da öldü.
Cemil Cahit Güzelbey Avukat, yazar ve Antep tarihçisi; Başpınar dergisinin kurucusu, Gaziantep Sicilleri ve Gaziantep Evliyaları'nın yazarı Gaziantep Cemil Cahit Güzelbey, 1908'de Antep'te doğduğu bildirilen avukat ve yazardır. 1939-1949 arasında Başpınar dergisini çıkardı; Gaziantep şer'iyye sicillerinden derlemeler ve Gaziantep Evliyaları gibi çalışmalarıyla şehrin yerel tarih ve folklor araştırmalarının temel isimlerinden biri oldu.
Fatma Şahin Kimya mühendisi, siyasetçi; Aile ve Sosyal Politikalar Bakanı (2011), 2014'ten beri Gaziantep Büyükşehir Belediye Başkanı Gaziantep 20 Haziran 1966'da Gaziantep'te doğan Fatma Şahin, İTÜ mezunu kimya mühendisidir. 2002'de Gaziantep'in ilk kadın milletvekili oldu ve üç dönem görev yaptı. 2011'de kurulan Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı'nın ilk bakanı oldu. 2014'te Gaziantep Büyükşehir Belediye Başkanı seçildi; 2019 ve 2024'te yeniden seçildi.
Kadri Paşa (Cenanizade Mehmed) Antep doğumlu Osmanlı devlet adamı; İstanbul şehremini ve 1880'de sadrazam (1832-1884) Gaziantep Cenanizade Mehmed Kadri Paşa, 1832'de Antep'te doğdu; Antepli İshak Paşa'nın oğludur. Memuriyete Antep'te başladı, İstanbul'da yükseldi; 1876-1877'de İstanbul şehremini, 9 Haziran-12 Eylül 1880 arasında II. Abdülhamid'in sadrazamı oldu. 1884'te öldü.
Kemal Aslan Eski orta saha futbolcusu; Fenerbahçe ile üç Süper Lig şampiyonluğu yaşadı, U21 millî takımında oynadı Gaziantep 24 Ekim 1981'de Gaziantep'te doğan Kemal Aslan, orta saha oyuncusudur. Gaziantepspor'da öne çıktıktan sonra 2003-2008 arasında Fenerbahçe'de oynadı ve üç Süper Lig şampiyonluğu yaşadı. Kocaelispor, Bursaspor, Rizespor, Adanaspor ve Denizlispor'da da forma giydi; U21 millî takımında 29 maça çıktı.
Luther George Simjian Antep doğumlu Ermeni asıllı Amerikalı mucit; Bankograph adlı erken para çekme makinesi ve 200'ü aşkın patentiyle tanınır (1905-1997) Gaziantep Luther George Simjian 28 Ocak 1905'te Antep'te doğdu. Birinci Dünya Savaşı yıllarında ailesiyle yaşadığı sürgün ve kayıpların ardından 1920'de ABD'ye gitti. Kendi kendini fotoğraflayan kamera, uçuş simülatörü ve 1960'ların başında bankalarda denenen Bankograph gibi icatlarıyla 200'ü aşkın patent aldı. 1997'de Florida'da öldü.
Mehmet Görmez Hadis profesörü; 2010-2017 arasında Diyanet İşleri Başkanı Gaziantep / Nizip 1959'da Gaziantep'in Nizip ilçesinde doğan Prof. Dr. Mehmet Görmez hadis usulü alanında uzman bir ilahiyatçıdır. 2003'te Diyanet İşleri Başkan Yardımcısı, 11 Kasım 2010'da Diyanet İşleri Başkanı oldu ve görevini 31 Temmuz 2017'ye kadar sürdürdü. TDV İslâm Ansiklopedisi'ne hadis maddeleri yazmıştır.
Münif Mehmed Paşa Antep doğumlu Osmanlı devlet adamı ve eğitimci; Maarif Nazırı, Cemiyet-i İlmiye-i Osmaniye kurucusu ve Mecmûa-i Fünûn'un çıkaranı (1828?-1910) Gaziantep Asıl adı Mehmed Tâhir olan Münif Paşa, Ayıntab'da doğdu; Antep, Kahire ve Şam'da okudu. Tercüme Odası ve Berlin elçiliğinde çalıştı, Cemiyet-i İlmiye-i Osmaniye'yi kurup Mecmûa-i Fünûn'u çıkardı. Üç kez Maarif Nazırı, bir kez Ticaret Nazırı oldu, Tahran'da elçilik yaptı. 1910'da İstanbul'da öldü.
Mustafa Cengiz Nizip doğumlu iş insanı ve spor yöneticisi; 2018-2021 arasında Galatasaray Spor Kulübü başkanı (1949-2021) Gaziantep / Nizip Mustafa Cengiz, 25 Aralık 1949'da Nizip'te doğdu. Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesini bitirdi; Köy-Koop'ta dış ticaret uzmanı, TANSA genel müdürü oldu, 1990'dan sonra akaryakıt sektöründe çalıştı. 20 Ocak 2018'de Galatasaray başkanı seçildi, Haziran 2021'e kadar görev yaptı. 28 Kasım 2021'de İstanbul'da öldü.
Mütercim Âsım Efendi Antep doğumlu Osmanlı sözlükçüsü, vakanüvis ve kadı; Kāmus ve Burhân-ı Kātı' tercümelerinin yazarı (1755-1819) Gaziantep Seyyid Ahmed Âsım, 1755'te Antep'te, şehrin şer'iyye mahkemesi başkâtibinin oğlu olarak doğdu. Antep mahkemesinde kâtiplikle başladı, İstanbul'a geçti; Burhân-ı Kātı' ve Kāmus'u Türkçeye çevirdi, vakanüvislik ve Selânik kadılığı yaptı. 1819'da İstanbul'da vebadan öldü.
Necdet Yaşar Nizip doğumlu tanbur icracısı ve hocası; Devlet Sanatçısı, İstanbul Devlet Türk Müziği Topluluğu kurucu üyesi (1930-2017) Gaziantep / Nizip Necdet Yaşar, 1930'da Nizip'te doğmuş tanbur icracısıdır. Mesut Cemil'in öğrencisi olarak Tanburi Cemil Bey geleneğini sürdürdü. Washington Üniversitesinde misafir sanatçı olarak makam sistemi öğretti, İstanbul Devlet Türk Müziği Topluluğunu yönetti; 1991'de Devlet Sanatçısı oldu. 24 Ekim 2017'de İstanbul'da öldü.
Nedim Gürsel Gaziantep doğumlu romancı, öykücü ve edebiyat araştırmacısı; Paris'te CNRS araştırma direktörü (1951-) Gaziantep Nedim Gürsel, 5 Nisan 1951'de Gaziantep'te doğdu. Galatasaray Lisesi ve Sorbonne'da okudu, Nâzım Hikmet ile Aragon üzerine doktora yaptı. Paris'te CNRS'te araştırma direktörü olarak çalıştı. Uzun Sürmüş Bir Yaz, Boğazkesen ve Allah'ın Kızları gibi eserleri vardır; 1976 TDK Öykü Ödülü başta olmak üzere birçok ödül aldı.
Nurullah Sağlam Eski futbolcu ve teknik direktör; Gaziantepspor, Denizlispor ve Mersin İdmanyurdu'nu çalıştırdı Gaziantep 28 Ocak 1966'da Gaziantep'te doğan Nurullah Sağlam, futbolculuğa Gaziantepspor'da başladı; Kayserispor, Elazığspor, Edirnespor ve İslahiyespor'da oynadı. Teknik direktör olarak Gaziantepspor, Denizlispor, Konyaspor, Karşıyaka, Gaziantep Büyükşehir Belediyespor ve Mersin İdmanyurdu'nu çalıştırdı.
Ömer Asım Aksoy Dil bilimci ve derlemeci; Gaziantep ağzı çalışmaları, Atasözleri ve Deyimler Sözlüğü ile tanınan TDK yöneticisi, Gaziantep milletvekili (1898-1993) Gaziantep Ömer Asım Aksoy 5 Nisan 1898'de Antep'te doğdu. Öğretmenlik, savcılık ve avukatlık yaptı; 1935-1950 arasında dört dönem Gaziantep milletvekili oldu. Türk Dil Kurumu'nda uzun yıllar çalışıp genel sekreterlik yaptı. Gaziantep Ağzı, Atasözleri ve Deyimler Sözlüğü ve Dil Yanlışları dizisiyle tanınır. 30 Ekim 1993'te Ankara'da öldü.
Şahin Bey (Mehmed Said) Antep savunmasının sembol ismi; 28 Mart 1920'de Elmalı Köprüsü'nde Fransız kuvvetlerine karşı çarpışırken şehit düşen yedek subay Gaziantep Asıl adı Mehmed Said olan Şahin Bey 1877'de doğdu; yaygın kabule göre doğum yeri Antep'tir, Suriye'deki Zilif köyünü gösteren bir görüş de vardır. Yemen, Trablusgarp, Balkan ve Birinci Dünya Savaşı cephelerinde savaştı; 1919-1920'de Antep-Kilis yolunda Fransızlara karşı direnişi yönetti ve 28 Mart 1920'de Elmalı Köprüsü'nde şehit düştü. Şahinbey ilçesine adını verdi.
Seza Kutlar Aksoy Gaziantep doğumlu çocuk ve gençlik edebiyatı yazarı; ALMA ödülüne Türkiye adayı gösterilen yazar (1945-) Gaziantep Hatice Seza Kutlar Aksoy, 15 Şubat 1945'te Gaziantep'te doğdu; yazar Onat Kutlar'ın kız kardeşidir. İstanbul Kız Lisesini bitirdi, Devlet Planlama Teşkilatında çevirmenlik yaptı. 1981'de Arsa ile başlayan çocuk edebiyatı eserleriyle çeşitli ödüller aldı; 2011'de ALMA ödülüne Türkiye'nin adayı gösterildi.
Simon Simonian Antep doğumlu Ermeni yazar, eğitimci ve yayıncı; Beyrut'ta Sevan yayınevinin ve Spurk dergisinin kurucusu (1914-1986) Gaziantep Simon Simonian, 1914'te Antep'te doğmuş Ermeni yazar, öğretmen ve yayıncıdır. Ailesi 1921'de Halep'e göçtü; Antilyas ruhban okulunda okudu, Halep'te öğretmenlik yaptı. Beyrut'ta Sevan yayınevini yönetti ve 1958-1974 arasında Spurk edebiyat dergisini çıkardı. 1986'da Beyrut'ta öldü.
Ülkü Tamer Gaziantep doğumlu şair, çevirmen, gazeteci ve oyuncu; İkinci Yeni şiirinin temsilcilerinden (1937-2018) Gaziantep Ülkü Tamer, 20 Şubat 1937'de Gaziantep'te doğdu. Robert Kolejini bitirdi; İkinci Yeni kuşağının şairlerinden oldu. Yetmişi aşkın kitap çevirdi, Milliyet ve Radikal gibi gazetelerde yazdı, Milliyet Yayınlarını yönetti, sinema ve dizilerde oynadı. 1 Nisan 2018'de öldü.
Yılmaz Onay Gaziantep Üçkubbe doğumlu tiyatro yönetmeni, oyun yazarı ve Brecht çevirmeni; İstanbul Devlet Tiyatrosu yönetmeni (1937-2018) Gaziantep / Oğuzeli / Üçkubbe Yılmaz Onay (doğum adı Mustafa Yılmaz Kurt), 20 Nisan 1937'de Gaziantep'in Üçkubbe köyünde doğdu. İTÜ'de inşaat mühendisliği okudu, Bayındırlık Bakanlığı ve TÜBİTAK'ta çalıştı. Brecht'in oyunlarını Türkçeye çevirip sahneledi, 1993-2002'de İstanbul Devlet Tiyatrosunda yönetmenlik yaptı. 9 Ocak 2018'de öldü.
Alperen Şengün Basketbolcu Giresun Alperen Şengün, 25 Temmuz 2002'de Giresun'da doğmuş Houston Rockets basketbolcusudur. 2025'te NBA All-Star maçına seçilen ikinci ve en genç Türk oyuncu oldu.
Aram Haygaz Ermenice yazan yazar Giresun / Şebinkarahisar Aram Haygaz (Aram Çekenyan), Şebinkarahisar'da doğmuş, ABD'de yaşamış Ermenice yazan yazardır. Çocukken 1915'te Şebinkarahisar'ın kuşatılmasını yaşadı; bu dönemi anlatan anıları İngilizceye çevrildi.
Bedri Rahmi Eyüboğlu Ressam ve şair Giresun / Görele Bedri Rahmi Eyüboğlu, Görele'de doğmuş, Anadolu halk motiflerini modern resimle birleştiren ressam ve şairdir. 1958 Brüksel Dünya Fuarı için yaptığı mozaik pano altın madalya kazandı.
Dursun Özbek Galatasaray SK başkanı, iş insanı Giresun / Şebinkarahisar Dursun Özbek, Şebinkarahisar'da doğmuş iş insanı ve Galatasaray Spor Kulübü başkanıdır. Kulübün 36. başkanı olarak 2015-2018'de görev yaptı, 2022'de ikinci kez başkan seçildi.
Emine Şenlikoğlu Yazar Giresun / Dereli Emine Şenlikoğlu, 1953'te Dereli'nin Ambaralan köyünde doğmuş romancı ve yazardır. İslâmî hayat tarzını konu edinen 40'tan fazla eseri vardır.
Harun Karadeniz 1968 kuşağı öğrenci lideri, yazar Giresun / Alucra / Armutlu Harun Karadeniz, 1942'de Alucra'nın Armutlu köyünde doğmuş, İTÜ Öğrenci Birliği başkanı olarak 1968 kuşağının önde gelen öğrenci liderlerinden biri olmuştur. 15 Ağustos 1975'te 33 yaşında kanserden öldü.
Hasan Gemici Olimpiyat şampiyonu güreşçi Giresun Hasan Gemici, 15 Haziran 1927'de Giresun'da doğmuş serbest stil güreşçidir. 1952 Helsinki Olimpiyat Oyunları'nda sinek sıklette altın madalya kazandı.
Hüseyin Avni Bey (Alparslan) 42. Nizamiye Alayı komutanı, Sakarya şehidi Giresun / Tirebolu Binbaşı Hüseyin Avni Bey, Millî Mücadele'de Giresun Mıntıka Kumandanı ve 42. Nizamiye Alayı komutanı olarak görev yapmış subaydır. Sakarya Savaşı'nda yaralanıp 30 Ağustos 1921'de şehit düştü.
Kabakulak İbrâhim Paşa Osmanlı sadrazamı, hattat Giresun / Şebinkarahisar Kabakulak İbrâhim Paşa, Şebinkarahisar'da bir köylü ailesinde doğmuş Osmanlı sadrazamıdır. Patrona Halil İsyanı'ndan sonra İstanbul'da düzeni yeniden kurmasıyla öne çıktı ve 22 Ocak 1731'de sadrazam oldu.
Katip Şadi Kemençe ustası ve besteci Giresun / Görele Katip Şadi, yaklaşık 80 yıl kemençe çalmış ve yaklaşık 600 parça bestelemiş Göreleli kemençe ustasıdır. Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından "somut olmayan kültürel miras taşıyıcısı" unvanı verildi.
Nurettin Canikli Siyasetçi, Başbakan Yardımcısı Giresun / Alucra Nurettin Canikli, 15 Mayıs 1960'ta Alucra'da doğmuş siyasetçidir. Gümrük ve Ticaret Bakanı ve Başbakan Yardımcısı olarak görev yaptı, üç dönem Giresun milletvekili seçildi.
Ozan Arif Halk ozanı (âşık) Giresun / Alucra / Yükselen Ozan Arif (Arif Şirin), 1949'da Alucra'nın Hapu (bugünkü Yükselen) köyünde doğmuş halk ozanıdır. Konya Âşıklar Bayramı'nda 1976, 1977 ve 1978'de altın madalya kazandı.
Picoğlu Osman Kemençe icracısı Giresun / Görele Picoğlu Osman (Osman Gökçe), 1901'de Görele'de doğmuş Karadeniz kemençesi icracısıdır. Eski kuşağın en ünlü kemençecilerinden biri olarak 78 devirlik plaklara on parça kaydetti.
Şenes Erzik Futbol yöneticisi, UEFA başkan yardımcısı Giresun Şenes Erzik, 18 Eylül 1942'de Giresun'da doğmuş futbol yöneticisidir. 1994'ten itibaren 20 yılı aşkın süre UEFA başkan yardımcılığı yaptı, 1989-1997 arasında TFF başkanıydı.
Seyyid İbrâhim Efendi Osmanlı şeyhülislâmı Giresun / Şebinkarahisar Seyyid İbrâhim Efendi, 1701'de Şebinkarahisar'da doğmuş Osmanlı şeyhülislâmıdır. I. Abdülhamid döneminde 12 Eylül 1782'de şeyhülislâm oldu ve bu görevde altı ay beş gün kaldı.
Teoman Rock müzisyeni, söz yazarı Giresun Teoman (Fazlı Teoman Yakupoğlu), 20 Kasım 1967'de doğmuş rock müzisyeni ve söz yazarıdır. Sabah onu "Türkiye'nin en başarılı rock bestecilerinden ve söz yazarlarından biri" olarak tanımlar.
Toros Toramanyan Mimar ve mimarlık tarihçisi Giresun / Şebinkarahisar Toros Toramanyan, 1864'te Şebinkarahisar'da (o dönem Osmanlı Devleti) doğmuş mimar ve mimarlık tarihçisidir. Ermenistan Ulusal Bilimler Akademisi'nin dergisi Fundamental Armenology onu "Ermeni mimarlık tarihinin babası" olarak tanımlar.
Abdullah Çakır Atlet; 2020 Balkan Dağ Koşusu Şampiyonası büyük erkekler şampiyonu Gümüşhane / Kelkit / Kaş Abdullah Çakır, Gümüşhane Kelkit'e bağlı Kaş köyünden bir atlettir. 2020'de Romanya'da düzenlenen Balkan Dağ Koşusu Şampiyonası'nda büyük erkekler kategorisinde birinci olmuştur.
Ali Coşkun Hirik Kelkitli şair, Türk dili ve edebiyatı öğretmeni; Nabi Üçüncüoğlu Şiir Ödülü sahibi Gümüşhane / Kelkit Ali Coşkun Hirik, 1968'de Gümüşhane'nin Kelkit ilçesinde doğdu. Türk dili ve edebiyatı öğretmenidir. 1992'de 'Ay Ülkesinde Dolaşan Sözler' adlı kitabıyla Nabi Üçüncüoğlu Şiir Ödülü'nü kazandı.
Alper Demir Vücut geliştirme sporcusu; 2022 WABBA dünya ve Avrupa şampiyonu Gümüşhane / Kelkit / Bulak Alper Demir, Gümüşhane Kelkit'e bağlı Bulak köyünde doğmuş vücut geliştirme sporcusudur. 2022'de WABBA Dünya Şampiyonası'nda dört siklette birinci olmuş, aynı yıl Avrupa şampiyonluğu kazanmıştır.
Âşık Arabacı Ahmet Gümüşhaneli saz şairi ve pehlivan Gümüşhane / Merkez / Yeşildere Âşık Arabacı Ahmet, 1885'te Gümüşhane merkeze bağlı Yeşildere köyünde doğmuş saz şairi ve pehlivandır. At arabasıyla Trabzon-Erzurum arasında yolcu taşımış, sazıyla Anadolu'yu gezmiş; TEİS'e göre Trabzon'da öldürülmüştür.
Âşık Figânî Gümüşhaneli âşık, din görevlisi ve öğretmen Gümüşhane / Merkez / Çaltılı Âşık Figânî (İbrahim Okur), Gümüşhane merkeze bağlı Çaltılı (eski adı Reksene) köyünde doğmuş âşıktır. İmamlık ve öğretmenlik yapmış, Gümüşhane İl Müftülüğünde çalışmış; acılı ve duygusal şiirleriyle tanınır.
Âşık Kul Nuri Kelkitli âşık, radyo ve televizyon programcısı Gümüşhane / Kelkit / Yenice Âşık Kul Nuri (Nurettin Türkkan), 1954'te Gümüşhane'nin Kelkit ilçesine bağlı Yenice köyünde doğmuş âşıktır. İrticalen şiir söyleme gücü, yarışma dereceleri, kasetleri ve uzun yıllar sunduğu radyo-televizyon programlarıyla tanınır.
Âşık Serdarî Kelkitli halk ozanı, Davut Sularî'nin çırağı Gümüşhane / Kelkit / Akdağ Âşık Serdarî (Binali İnci), 1926'da Gümüşhane'nin Kelkit ilçesine bağlı Akdağ köyünde doğmuş halk ozanıdır. Davut Sularî'nin çırağı olmuş, İstanbul'da yaşamış; hayatı ve şiirleri 1975'te 'Sür Beni Beni' adlı kitapta derlenmiştir.
Âşık Zevrakî Kelkitli halk şairi, ressam ve saz şairi Gümüşhane / Kelkit Âşık Zevrakî (Akif Timurhan, 1922-2008), Gümüşhane'nin Kelkit ilçesine bağlı Gelinpertek köyünde doğmuş halk şairidir. Yüzlerce şiirini kendi resimleriyle süslediği el yazması defterlerde toplamış, Kelkit âşıklık geleneğinin önemli adlarından olmuştur.
Aydın Doğan İş insanı; Doğan Holding'in kurucusu, Aydın Doğan Vakfı'nın kurucusu Gümüşhane / Kelkit Aydın Doğan (d. 1936), Gümüşhane'nin Kelkit ilçesinde doğan iş insanıdır. 1950'lerin sonunda ticarete başladı, 1979'da Milliyet'i alarak medya sektörüne girdi ve Doğan Holding'i kurdu. 1996'da Aydın Doğan Vakfı'nı kurdu.
Cemil Yıldız Gerçek yaşam hikâyelerini şiirleştiren Şiranlı halk şairi Gümüşhane / Şiran / Seydibaba Cemil Yıldız, 1931'de Gümüşhane'nin Şiran ilçesine bağlı Seydibaba köyünde doğmuş halk şairidir. Çobanlık, inşaat işçiliği ve çiftçilik yaptı; 1955'ten itibaren yazdığı, çoğu gerçek yaşam öykülerine dayanan şiirleri gazetelerde yayımlandı. 1995'te İstanbul'da öldü.
Cenan Çamyurdu Tiyatro, sinema ve dizi oyuncusu Gümüşhane / Şiran Cenan Çamyurdu, 1970'te Gümüşhane'nin Şiran ilçesinde (yerel kaynaklara göre Yedibölük köyünde) doğmuş tiyatro, sinema ve dizi oyuncusudur. 1997'den beri sahnede ve ekranda; Karadayı, Mucize Doktor ve Yalı Çapkını gibi dizilerde rol almıştır.
Hamit Cevdet Kocatürk Gümüşhaneli şair ve tüccar; Vasfi Mahir Kocatürk'ün ağabeyi Gümüşhane / Merkez Hamit Cevdet Kocatürk (1903-1978), Gümüşhane'nin Bağlarbaşı Mahallesi'nde doğdu. Şiir yazan bir tüccardı. Dedesi hattat Mustafa Efendi, babası şair Ârif Efendi, kardeşi şair ve edebiyat tarihçisi Vasfi Mahir Kocatürk'tür.
Hasan Fehmi Ataç Millî Mücadele ve erken Cumhuriyet döneminde Maliye ve Ziraat vekili; 1920-1950 arası Gümüşhane milletvekili Gümüşhane Hasan Fehmi Ataç (1879-1961), Gümüşhane doğumlu devlet adamıdır. Meclis-i Mebûsan'da ve TBMM'nin ilk sekiz döneminde Gümüşhane'yi temsil etti. Millî Mücadele yıllarında Maliye Vekili, Cumhuriyet'in ilk hükümetinde Maliye Bakanı, ardından Ziraat Vekili oldu.
Hikmet Temel Akarsu Romancı, öykü ve oyun yazarı; mimar Gümüşhane Hikmet Temel Akarsu, 1960'ta Gümüşhane'de doğmuş romancı ve oyun yazarıdır. İTÜ Mimarlık Fakültesi'ni bitirdi, bir süre mimarlık yaptıktan sonra 1994'ten itibaren yalnız yazıya yöneldi. 'Kayıp Kuşak', 'İstanbul Dörtlüsü' ve 'Ölümsüz Antikite' dizileriyle tanınır.
Hışır Osman Gümüşhaneli halk şairi; türküleri TRT repertuvarında Gümüşhane / Merkez / Dörtkonak Hışır Osman (Aliosman Nebioğlu), 1951'de Gümüşhane merkeze bağlı Dörtkonak köyünde doğmuş halk şairidir. Öğretmenlik ve ticaret yapmış; türküleri TRT repertuvarına girmiş, şiirlerini 'Yazın Kar Yağar Başıma' adlı kitapta toplamıştır.
İlhami Baba Nakşî-Hâlidî çizgide deyişler söylemiş halk şairi ve gönül eri Gümüşhane / Köse / Salyazı İlhami Baba (İlhami Uçar), 1907'de Gümüşhane'nin Köse ilçesine bağlı Salyazı'da doğmuş, okuma yazma bilmeden Nakşî-Hâlidî çizgide tasavvufi deyişler söylemiş bir halk şairidir. 'İlhami' mahlasını kullanmış, 1992'de İstanbul'da vefat etmiştir.
Kemalettin Aydın Enfeksiyon hastalıkları profesörü; 23-25. dönem Gümüşhane milletvekili, Sağlık Bilimleri Üniversitesi rektörü Gümüşhane / Torul Kemalettin Aydın (d. 1962), Gümüşhane'nin Torul ilçesinde doğan enfeksiyon hastalıkları ve klinik mikrobiyoloji profesörüdür. 23, 24 ve 25. dönemlerde Gümüşhane milletvekilliği yaptı; 2023'te Sağlık Bilimleri Üniversitesi rektörü oldu.
Lütfi Doğan Diyanet İşleri Başkanı (1968-1972), Erzurum senatörü ve Gümüşhane milletvekili; İSİLAY Vakfı kurucusu Gümüşhane / Köse / Salyazı Lütfi Doğan (1930-2023), Gümüşhane'nin Köse ilçesine bağlı Salyazı köyünde doğan din âlimi ve siyasetçidir. 1968-1972 arasında Diyanet İşleri Başkanlığı yaptı; ardından Erzurum senatörü, 1991-2002 arasında Gümüşhane milletvekili oldu. İSİLAY Vakfı'nın kurucusudur.
Osman Baba Köseli tasavvuf ehli halk şairi; Nakşibendî geleneğinde deyişler söylemiş gönül eri Gümüşhane / Köse Osman Baba (Osman Keleş), 1884'te Gümüşhane'nin Köse ilçesinde doğmuş, I. Dünya Savaşı'nda Ruslara esir düştükten sonra tasavvufa yönelmiş bir halk şairidir. Nakşibendî geleneğinde deyişler söylemiş, 1968'de vefat etmiş; kabri Köse Merkez Mezarlığı'ndadır.
Salim Baba Halvetî çizgide binden fazla tasavvufi şiir söylemiş Gümüşhaneli halk şairi Gümüşhane / Merkez / Geçitköy Salim Baba, 1932'de Gümüşhane Merkez'e bağlı Geçit köyünde doğmuş, Halvetî şeyhi Mehmed Emin Güvener'in sohbetlerinde yetişerek irticalen binden fazla tasavvufi şiir söylemiş bir halk şairidir. Şiirleri 'Âşık Salim Hoca El-Halveti Divanı'nda toplanmıştır.
Şeyh-i Şeyrânî Nakşibendî-Hâlidî şeyhi; Çorum'da irşat faaliyeti yürüten Şiranlı mutasavvıf Gümüşhane / Şiran Şeyh-i Şeyrânî Hacı Mustafa Efendi (1839-1906), Gümüşhane Şiran'ın Sarıcalar köyünde doğan Nakşibendî-Hâlidî şeyhidir. Mekke'de Dağıstanlı Şeyh Yahya'dan icazet aldıktan sonra Çorum'da tekke kurdu; yerel kaynaklara göre yüzlerce halife yetiştirdi. Medine'de vefat etti.
Şinasi Özdenoğlu 1940 kuşağı şairi, yazar, hukukçu; Kurucu Meclis üyesi ve CHP Ankara milletvekili Gümüşhane Şinasi Özdenoğlu (1922-2019), Gümüşhane'de doğdu. Vatan sevgisini ve toplumsal konuları işleyen şiirleriyle 1940 kuşağının şairlerindendir. Kaymakam ve avukat olarak çalıştı. Kurucu Meclis üyeliği ve CHP'den Ankara milletvekilliği yaptı.
Turgay Erdener Besteci ve akademisyen; senfonik, sahne ve oda müziği eserleri bestecisi Gümüşhane / Merkez Turgay Erdener, 1957'de Gümüşhane'de doğmuş besteci ve akademisyendir. Ankara Devlet Konservatuvarı'nda yetişti, orada uzun yıllar ders verdi. Bale, senfoni, konçerto ve sahne müzikleri besteledi; 54. İstanbul Müzik Festivali'nde Onur Ödülü aldı.
Vasfi Mahir Kocatürk Şair, edebiyat tarihçisi, öğretmen ve Demokrat Parti Gümüşhane milletvekili; Yedi Meşale topluluğunun üyesi Gümüşhane / Merkez Vasfi Mahir Kocatürk (1907-1961), Gümüşhane'nin Bağlarbaşı Mahallesi'nde doğdu. Cumhuriyet döneminin ilk edebî topluluğu Yedi Meşale'nin şairidir. Antolojileri ve Türk edebiyatı tarihi çalışmalarıyla tanınır. 1950-1954 arasında Gümüşhane milletvekilliği yaptı.
Zeki Kadirbeyoğlu Gümüşhane mebusu; Trabzon ve Erzurum kongrelerinde yer alan Millî Mücadele dönemi siyasetçisi Gümüşhane Zeki Kadirbeyoğlu (1884-1952), Gümüşhane doğumlu siyasetçidir. Millî Mücadele'de Trabzon ve Erzurum kongrelerinde görev aldı; Meclis-i Mebûsan'da ve TBMM II. Dönem'de Gümüşhane mebusu oldu. Halifeliğin kaldırılmasına dair kanuna ret oyu veren tek mebus olarak anılır.
Ziya Doğan Eski millî futbolcu ve teknik direktör; Trabzonspor ile Türkiye Kupası kazandı Gümüşhane / Köse / Bizgili Ziya Doğan, Gümüşhane'nin Köse ilçesine bağlı Bizgili köyünde doğmuş eski futbolcu ve teknik direktördür. Beşiktaş'ta forma giymiş, Malatyaspor'u UEFA Kupası'na taşımış, Trabzonspor ile Türkiye Kupası kazanmıştır.
Gümüşhânevî Ahmed Ziyâeddin Âlim, mutasavvıf Gümüşhane / Merkez Gümüşhanevî Ahmed Ziyâeddin (1813–1893), Gümüşhane'nin Emîrler mahallesinde doğmuş, İstanbul'da yaşamış, 7 binden fazla hadisi derlediği Râmûzü'l-ehâdîs ile tanınan Nakşibendî-Hâlidî şeyhi ve hadis âlimidir.
Ağa Petros Asuri komutan ve diplomat; I. Dünya Savaşı'nda Asuri gönüllü birliklerinin komutanı Hakkari / Merkez Ağa Petros (Petros Elia), 1880'de bugün Hakkari Merkez ilçesine bağlı olan Baz bölgesinde doğan Asuri komutan ve diplomattır. Urmiye'de konsolosluk yaptı, I. Dünya Savaşı'nda Asuri gönüllü birliklerine komuta etti; 1932'de Fransa'da öldü.
Çelik Gülersoy Hukukçu, yazar; Türkiye Turing ve Otomobil Kurumu genel müdürü, İstanbul'daki restorasyon çalışmalarının öncüsü Hakkari Çelik Gülersoy (1930-2003), Hakkari'de doğmuş hukukçu ve yazardır. Uzun yıllar Türkiye Turing ve Otomobil Kurumu'nun genel müdürlüğünü yaptı; Soğukçeşme Sokağı, Emirgan ve Yıldız korularındaki koruma ve onarım çalışmalarıyla tanınır.
Ersin Korkut Tiyatro, sinema ve televizyon oyuncusu Hakkari Ersin Korkut, 1977'de Hakkari'de doğmuş tiyatro ve sinema oyuncusudur. BKM bünyesinde sahneye çıktı; Çok Güzel Hareketler Bunlar programı ve Kutsal Damacana filmleriyle tanınır.
Mar Eşai Şimun XXI Doğu Asur Kilisesi patriği (1920-1975); 12 yaşında patrik olan Koçanis doğumlu din adamı Hakkari / Merkez / Konak Mar Eşai Şimun XXI (1908-1975), Hakkari'nin Koçanis (bugün Konak) köyünde doğan Doğu Asur Kilisesi patriğidir. 1920'de 12 yaşında patrik oldu, İngiltere'de öğrenim gördü; 1933'te Irak'tan sürgün edildi ve ABD'de yaşadı. Mar Şimun ailesinden gelen son patriktir.
Mar Şimun XIX Benyamin Doğu Kilisesi (Asur/Nasturî) patriği (1903-1918); Koçanis doğumlu din adamı Hakkari / Merkez / Konak Mar Şimun XIX Benyamin (1887-1918), Hakkari'nin Koçanis (bugün Konak) köyünde doğan Doğu Kilisesi patriğidir. 1903'te genç yaşta patrik oldu; I. Dünya Savaşı sırasında cemaatiyle Hakkari'den İran'ın Urmiye bölgesine geçti ve 1918'de Salmas'ta öldürüldü.
Metin Keçeci Tiyatro, sinema ve televizyon oyuncusu Hakkari Metin Keçeci, 1975'te Hakkari'de doğmuş tiyatro ve sinema oyuncusudur. Hakkari'de bir tiyatro topluluğu kurdu, 2002'de İstanbul'a geçti; Çok Güzel Hareketler Bunlar ve Yılmaz Erdoğan yapımlarıyla tanındı.
Pervin Buldan Siyasetçi; Iğdır, İstanbul ve Van milletvekili, TBMM Başkanvekili Hakkari Pervin Buldan, 1967'de Hakkari'de doğmuş siyasetçidir. Iğdır, İstanbul ve Van milletvekili olarak TBMM'de görev yaptı; 24. ve 25. dönemlerde TBMM Başkanvekilliği, 2018-2020 arasında HDP Eş Genel Başkanlığı yaptı.
Şeyh Ubeydullah Nehrî Nakşibendî şeyhi; 1880-1881'de İran'a yönelik ayaklanmanın lideri Hakkari / Şemdinli / Bağlar Şeyh Ubeydullah Nehrî, bugün Hakkari'nin Şemdinli ilçesine bağlı Bağlar (Nehri) köyünden Nakşibendî şeyhidir. 1880-1881'de İran'ın kuzeybatısına yönelik bir ayaklanmaya önderlik etti; sonra Hicaz'a sürgün edildi ve 1883'te orada öldü.
Seyyid Abdülkadir Âyan Meclisi üyesi, Şûrâ-yı Devlet reisi; Kürdistan Teâlî Cemiyeti başkanı Hakkari / Şemdinli Seyyid Abdülkadir, 1851'de Hakkari'nin Şemdinli yöresinde doğan, Şeyh Ubeydullah'ın oğlu olan Osmanlı devlet adamıdır. Âyan üyeliği ve Şûrâ-yı Devlet reisliği yaptı, Kürdistan Teâlî Cemiyeti'ni yönetti; 1925'te Diyarbakır'da idam edildi.
Seyyid Tâhâ-yı Hekkârî Nakşibendî-Hâlidî şeyhi; Şemdinli'nin Nehri köyünde 42 yıl irşad faaliyeti yürüten mutasavvıf Hakkari / Şemdinli / Bağlar Seyyid Tâhâ-yı Hekkârî (ö. 1853), Hakkari'nin Şemdinli ilçesinde doğan Nakşibendî-Hâlidî şeyhidir. Nehri'de (bugün Bağlar köyü) kurduğu tekke ve medresede 42 yıl irşad faaliyeti yürüttü; birçok Nakşibendî silsilesi onun üzerinden Mevlânâ Hâlid'e ulaşır.
Surma d'Bait Mar Şimun Doğu Kilisesi patriklik ailesinden yazar ve temsilci; 1918 sonrası kilise ve cemaat işlerinde etkin isim Hakkari / Merkez / Konak Surma d'Bait Mar Şimun (1883-1975), Hakkari'nin Koçanis (bugün Konak) köyünde doğan, Doğu Kilisesi patriklik ailesinden yazar ve cemaat temsilcisidir. Kardeşi Patrik Benyamin'in 1918'deki ölümünden sonra kilise ve cemaat işlerinde etkin rol üstlendi.
Yılmaz Erdoğan Oyuncu, yönetmen, senarist, oyun yazarı ve şair Hakkari Yılmaz Erdoğan, 1967'de Hakkari'de doğmuş oyuncu, yönetmen, senarist ve şairdir. Bir Demet Tiyatro dizisiyle tanınmış; Vizontele, Organize İşler, Kelebeğin Rüyası ve Ekşi Elmalar gibi filmlerin yazarı ve yönetmenidir.
Zana Öztunç Milli biatlon ve kayaklı koşu sporcusu Hakkari / Yüksekova Zana Öztunç, Hakkari'nin Yüksekova ilçesinde doğmuş milli biatlon sporcusudur. 12 yaşında Yüksekova'da kayağa başladı; IBU Kupası'nda Türkiye'nin en yüksek puanlarını elde etti ve Türkiye Biatlon Şampiyonası'nda altın madalya kazandı.
Bülent Aydın Astsubay Kıdemli Başçavuş, 15 Temmuz şehidi Iğdır / Karakoyunlu / Taşburun "15 Temmuz'un ilk şehidi" olarak anılan astsubay. Memleketi Karakoyunlu'nun Taşburun köyü; Iğdır Havalimanı'na adı verildi.
Kâzım Karabekir Doğu Cephesi Komutanı, TBMM Başkanı Iğdır Iğdır doğumlu değil. Doğu Cephesi Komutanı olarak yönettiği 1920 harekâtında Iğdır 14 Kasım 1920'de alındı; bu tarih Iğdır'ın kurtuluş günü olarak kutlanıyor.
Mehmet Hakkı Suçin Akademisyen, Arapça çevirmen Iğdır / Tuzluca Arapçadan Türkçeye çevirileriyle tanınan akademisyen. Gazi Üniversitesi'nde profesör; 2024 Şarika Tercüman Ödülü'nü aldı. İngilizce Vikipedi'ye göre Tuzluca doğumlu.
Servet Çetin Futbolcu ve teknik direktör Iğdır 17 Mart 1981'de Iğdır'da doğan eski stoper ve teknik direktör. Fenerbahçe ile iki, Galatasaray ile bir Süper Lig şampiyonluğu yaşadı.
Sinan Oğan Siyasetçi, akademisyen Iğdır / Merkez / Melekli Melekli doğumlu siyasetçi ve akademisyen. 2011–2015'te Iğdır milletvekilliği yaptı; 2023 Cumhurbaşkanlığı seçiminin ilk turunda ATA İttifakı adayı olarak yüzde 5,17 oy aldı.
Süleyman Özışık Gazeteci Iğdır Iğdır doğumlu gazeteci. Türkiye'nin ilk haber sitelerinden İnternethaber.com'u 2000'de ağabeyi Hadi Özışık'la kurdu; dijital gazeteciliğin öncülerinden.
Cinci Hoca (Karabaşzâde Hüseyin Efendi) Sultan İbrahim döneminin nüfuzlu saray hocası, Anadolu kazaskeri Karabük / Safranbolu Safranbolu doğumlu Hüseyin Efendi, cin çıkarma ve okuyarak tedaviyle ün kazandığı için 'Cinci Hoca' diye anıldı. Kösem Sultan tarafından Sultan İbrahim'i tedavi için saraya çağrıldı, Anadolu kazaskerliğine yükseldi. İbrahim'in tahttan indirilmesinden sonra servetine el konuldu ve 1648'de öldürüldü.
Sâdık Vicdânî Osmanlı bürokratı, tarikatlar tarihi yazarı (Tomâr-ı Turuk-ı Aliyye) Karabük / Safranbolu 1866'da Safranbolu'da doğan Osmanlı memuru ve yazar. Kastamonu, Basra ve Bursa'da idari görevlerde bulundu, gazete yöneticiliği yaptı. Tarikatları ve silsilelerini anlatan dört kitaplık Tomâr-ı Turuk-ı Aliyye ile tanınır. 1939'da İstanbul'da öldü.
Safranbolulu İzzet Mehmed Paşa Osmanlı sadrazamı (1794-1798), Mısır valisi Karabük / Safranbolu 1743'te Safranbolu'da doğan Osmanlı devlet adamı. Mısır valiliğinin ardından 1794-1798 yılları arasında III. Selim döneminde sadrazamlık yaptı. Safranbolu çarşısındaki İzzet Mehmed Paşa Camii'ni yaptırdı. 1812'de Manisa'da öldü.
Sütunlu Alypios (Alypius the Stylite) Bizans dönemi sütun azizi; Paphlagonia Hadrianopolis'inden Karabük / Eskipazar Geleneğe göre 6. yüzyılda Paphlagonia Hadrianopolis'inde (bugünkü Eskipazar yakınları) doğan sütun azizi. Azize Euphemia adına bir kilise yaptırdı, yanındaki sütunun üzerinde onlarca yıl yaşadı. 640'ta öldüğü kabul edilir; Ortodoks kilisesinde 26 Kasım'da anılır.
Türker İnanoğlu Film yapımcısı ve yönetmen, Erler Film'in kurucusu ('Bay Sinema') Karabük / Safranbolu 1936'da Safranbolu'da doğan yapımcı ve yönetmen. Erler Film'i kurarak Yeşilçam'ın en uzun soluklu yapım şirketlerinden birini yarattı; yüzlerce filme imza attı, Türkiye'nin ilk video dağıtım şirketini ve televizyon stüdyolarını kurdu. 2 Nisan 2024'te 88 yaşında öldü.
Ahmet Arslan Gemi inşaatı mühendisi, Kars milletvekili, eski Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanı Kars / Kağızman Ahmet Arslan, 1962'de Kars'ın Kağızman ilçesinde doğmuş gemi inşaatı mühendisi ve siyasetçidir. Denizcilik bürokrasisinde üst görevlerde bulunmuş, Kars milletvekili seçilmiş ve 2016-2018 arasında Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanı olmuştur.
Ali Seçkiner Alıcı Oyuncu, müzisyen; Devlet Çoksesli Korosu sanatçısı Kars Ali Seçkiner Alıcı, 1965'te Kars'ta doğmuş oyuncu ve müzisyendir. Gazi Üniversitesi Müzik Eğitimi mezunudur; uzun yıllar Devlet Çoksesli Korosu'nda görev yapmış, Yargı ve Ben Bu Cihana Sığmazam gibi dizilerle tanınmıştır.
Âşık Dursun Cevlânî Kars Selim Akyar köyünden halk şairi ve saz ustası; Türkiye Âşıklar Derneği kurucusu Kars / Selim / Akyar Âşık Dursun Cevlânî (Dursun Kılıç, 1900-1975), Kars'ın Selim ilçesine bağlı Akyar köyünde doğan halk şairi ve saz ustasıdır. Ankara Radyosu'nda derleyici ve sanatçı olarak çalışmış, Türkiye Âşıklar Derneği'ni kurmuş, Pünhânî ve Kurbânî gibi âşıklar yetiştirmiştir.
Âşık Kemal Devrânî Karslı âşık; plak ve kasetleri, ödülleri bulunan saz şairi Kars / Kağızman / Taşburun Âşık Kemal Devrânî (Kemal Arpaçay), 1939'da Kars'ın Kağızman ilçesine bağlı Taşburun köyünde doğan âşıktır. Konya Âşıklar Bayramı'nda dereceler kazanmış, 37 plak ve 6 kaset doldurmuş, 'Bir Ozanın Telinden' adlı şiir kitabını yayımlamıştır.
Âşık Kurbânî Kılıç Selim'e bağlı İğdir köyünden âşık; Dursun Cevlânî'nin çırağı Kars / Selim / İğdir Âşık Kurbânî (Kurban Ali Piroğlu), 1923'te bugün Kars'ın Selim ilçesine bağlı İğdir köyünde doğmuş âşıktır. TEİS'e göre Âşık Dursun Cevlânî'nin çıraklarından ve eşi tarafından akrabasıdır.
Âşık Pünhânî Selim Aşağıkotanlı köyünden âşık; Dursun Cevlânî'nin çırağı Kars / Selim / Aşağı Kotanlı Âşık Pünhânî (Üzeyir Aziz Göktekin, 1917-1990), bugün Kars'ın Selim ilçesine bağlı Aşağıkotanlı köyünde doğan âşıktır. Komşu Akyar köyünden Âşık Dursun Cevlânî'nin yanında sekiz yıl çıraklık yapmış, 1950'den sonra Kars'ta sanatını sürdürmüştür.
Âşık Ziyânî Kağızmanlı halk şairi; toplumsal temalı şiirleriyle bilinen kalem âşığı Kars / Kağızman / Kozlu Âşık Ziyânî (Mustafa Balta), 1947'de Kars'ın Kağızman ilçesine bağlı Kozlu (Kozulu) köyünde doğan halk şairidir. Saz çalmayan, ustasız yetişmiş bir kalem şairi olarak adaletsizlik, yoksulluk ve özgürlük temalarını işlemiştir.
Azer Bülbül Arabesk ve fantezi müzik sanatçısı, oyuncu Kars / Arpaçay Azer Bülbül (Subutay Kesgin, 1967-2012), Kars'ın Arpaçay yöresinde doğmuş arabesk ve fantezi müzik sanatçısıdır. Ben Babayım albümüyle geniş kitlelere ulaşmış, 'Baba' lakabıyla anılmış; 2012'de Antalya'da hayatını kaybetmiştir.
Bingür Sönmez Kalp ve damar cerrahı, profesör; Sarıkamış Harekâtı'nın anılması üzerine çalışmalarıyla bilinen Sarıkamış doğumlu hekim Kars / Sarıkamış Prof. Dr. Bingür Sönmez, 1952'de Kars'ın Sarıkamış ilçesinde doğmuş kalp ve damar cerrahıdır. İstanbul ve Londra'da yetişen hekim, 2001'den bu yana Memorial Hastanesi'nde kalp cerrahisi bölümünü yönetir; Sarıkamış Harekâtı'nın anılması için kitap ve etkinliklere öncülük etmiştir.
Deniz Zeyrek Gazeteci, köşe yazarı, diplomasi muhabiri Kars Deniz Zeyrek, 1972'de Kars'ta doğmuş gazetecidir. Evrensel, Radikal ve Hürriyet'te muhabirlik ve yöneticilik yapmış, 2018'den itibaren Sözcü'de köşe yazarlığı ve televizyon yorumculuğu sürdürmüştür.
Kağızmanlı Hıfzı Kağızmanlı halk şairi; 1918'de Kağızman'da hayatını kaybeden Mevlevi ozan Kars / Kağızman Kağızmanlı Hıfzı (1893-1918), asıl adı Recep olan, Kars'ın Kağızman ilçesinde doğmuş halk şairidir. Medrese öğrenimi gördü, köy imamlığı yaptı; 'Sefil Baykuş' ağıtıyla tanınır. 1918'de Kağızman'da öldürüldü.
Kelime Aydın Çetinkaya Kayaklı koşu sporcusu, olimpiyat sporcusu Kars Kış Olimpiyatları'nda yarışan ilk Türk kadın sporcu; dört olimpiyata katıldı.
Köksal Engür Tiyatro, sinema ve dizi oyuncusu, dublaj sanatçısı (1946-2023); Leyla ile Mecnun'un Ak Sakallı Dede'si Kars Köksal Engür (1946-2023), Kars'ta doğmuş tiyatro, sinema ve dizi oyuncusu ve dublaj sanatçısıdır. Korkuyorum Anne ile Altın Portakal'da en iyi erkek oyuncu seçildi; Leyla ile Mecnun'un Ak Sakallı Dede'si ve Bert, Kalamar gibi seslendirmeleriyle tanınır.
M. Fahrettin Kırzıoğlu Tarihçi, Prof. Dr.; Kars, Doğu Anadolu ve Kafkasya tarihi ile halk bilimi araştırmacısı Kars / Susuz / Kırçiçeği M. Fahrettin Kırzıoğlu (1917-2005), Kars'ın Susuz ilçesine bağlı Mamaş (bugün Kırçiçeği) köyünde doğan tarihçidir. Kars, Ani, Doğu Anadolu ve Kafkasya tarihi ile Dede Korkut üzerine temel eserler yazdı; Atatürk Üniversitesi'nde profesör oldu.
Mahmut Övür Gazeteci, televizyon programcısı ve köşe yazarı Kars Mahmut Övür, 1956'da Kars'ta, Ani yakınlarındaki Cela (Cala) köyünde doğmuş gazetecidir. Nokta dergisi, Star, Kanal 6, atv ve Sabah'ta muhabir, editör, programcı ve köşe yazarı olarak çalışmıştır.
Mehmet Fahrettin Kırzıoğlu Prof. Dr., tarihçi Kars Kafkasya ve Kars tarihi üzerine çalışan, Susuz'un Mamaş köyünde doğan tarihçi.
Mehmet Yurdadön Uzun mesafe koşucusu, Balkan kros şampiyonu, eski Türkiye Atletizm Federasyonu Başkanı Kars / Sarıkamış Mehmet Yurdadön, Kars'ın Sarıkamış ilçesinde doğmuş uzun mesafe koşucusudur. Balkan kros şampiyonlukları kazanmış, emekliliğinden sonra Türkiye Atletizm Federasyonu başkanlığı yapmıştır.
Osman Yüce Alp disiplini kayakçısı, olimpiyat sporcusu Kars 1948, 1956 ve 1964 Kış Olimpiyatları'nda Türkiye'yi temsil eden Sarıkamışlı kayakçı.
Ozan Akbaba Oyuncu, senarist ve müzisyen Kars Ozan Akbaba, 1982'de Kars'ta doğmuş oyuncu, senarist ve müzisyendir. Akdeniz Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi mezunudur; Eşkıya Dünyaya Hükümdar Olmaz dizisindeki İlyas Çakırbeyli rolüyle geniş kitlelerce tanınmıştır.
Şenkal Atasagun İstihbaratçı, 1998-2005 MİT Müsteşarı Kars Şenkal Atasagun, 1941'de Kars'ta doğmuş istihbaratçıdır. 1967'de girdiği Millî İstihbarat Teşkilatı'nda çeşitli görevlerden sonra 1998-2005 arasında müsteşar olarak teşkilatın başında bulunmuştur.
Talat Bulut Tiyatro, sinema ve dizi oyuncusu, seslendirme sanatçısı; Sarıkamış doğumlu Kars / Sarıkamış Talat Bulut, 1956'da Kars'ın Sarıkamış ilçesinde doğmuş tiyatro, sinema ve dizi oyuncusudur. Ankara Sanat Tiyatrosu'nda başlayan kariyerinde Hazal, Manisa Tarzanı, Mutluluk ve Mucize gibi filmlerle, Yasak Elma dizisiyle tanınır.
Tuğba Ekinci Pop müzik şarkıcısı Kars Tuğba Ekinci, 1977'de Kars'ta doğmuş pop müzik şarkıcısıdır. 2005'teki ilk albümü O Şimdi Asker'den bu yana çok sayıda albüm ve tekli yayımlamıştır.
Yeğişe Çarents Kars doğumlu Ermeni şair; 20. yüzyıl Ermeni şiirinin önde gelen adlarından Kars Yeğişe Çarents (1897-1937), Kars şehrinde doğan Ermeni şairdir. İlk ve orta öğrenimini Kars'ta tamamladı, sonra Erivan'a yerleşti. 20. yüzyıl Ermeni şiirinin en etkili isimlerinden sayılır; 1937'de tutukluyken öldü.
Yıldıray Sapan Siyasetçi, turizm işletmecisi; TBMM 24. Dönem CHP Antalya milletvekili Kars Yıldıray Sapan, 1967'de Kars'ta doğmuş siyasetçi ve turizm işletmecisidir. TBMM 24. Dönem'de (2011-2015) Cumhuriyet Halk Partisi'nden Antalya milletvekili olarak görev yapmıştır.
Zafer Algöz Tiyatro, sinema ve dizi oyuncusu; İstanbul Devlet Tiyatrosu sanatçısı, Kars doğumlu Kars Zafer Algöz, 1961'de Kars'ta doğmuş tiyatro, sinema ve dizi oyuncusudur. Ankara Devlet Konservatuvarı mezunu, İstanbul Devlet Tiyatrosu sanatçısıdır; Ağır Roman, A.R.O.G, Yahşi Batı, Leyla ile Mecnun ve Behzat Ç. ile tanınır. Erzurumlu besteci Haydar Telhüner'in torunudur.
Âşık Murat Çobanoğlu Âşık, halk ozanı Kars / Merkez Âşık Murat Çobanoğlu (1940–2005), Kars âşıklık geleneğinin son dönemdeki en tanınmış temsilcilerinden, atışmadaki ustalığıyla bilinen ve 1971'de açtığı Çobanoğlu Halk Ozanları Kahvesi ile Kars'ı âşıkların buluşma yerine dönüştüren halk ozanıdır.
Abonuteikhoslu Aleksandros Antik Abonuteikhos'ta (İnebolu) Glykon kehanet kültünü kuran din önderi Kastamonu / İnebolu MS 2. yüzyılda Paphlagonia'daki Abonuteikhos'ta (bugünkü İnebolu) doğan Aleksandros, yılan biçimli tanrı Glykon adına bir kehanet merkezi kurdu. Hakkında ana kaynak, onu sert biçimde eleştiren Lukianos'tur; Glykon'lu sikkeler kültün yaygınlığını gösterir.
Ali Bardakoğlu İslam hukuku profesörü, Diyanet İşleri Başkanı (2003-2010) Kastamonu / Tosya 1952'de Kastamonu'nun Tosya ilçesinde doğan Ali Bardakoğlu, İslam hukuku alanında profesördür. 2003-2010 arasında Diyanet İşleri Başkanlığı yaptı; TDV İslâm Ansiklopedisi'ne çok sayıda madde yazdı.
İbrahim Yumaklı Tarım ve Orman Bakanı (2023-), eski GÜBRETAŞ Genel Müdürü Kastamonu 1969'da Kastamonu'da doğan İbrahim Yumaklı, Uludağ Üniversitesi İşletme mezunudur. Özel sektör, Aljazeera Türk, Anadolu Ajansı ve GÜBRETAŞ'taki yöneticiliklerin ardından 2022'de Tarım ve Orman Bakan Yardımcısı, 3 Haziran 2023'te Tarım ve Orman Bakanı oldu.
Kazasker Mustafa İzzet Efendi Tosyalı hattat, neyzen ve Rumeli kazaskeri; Ayasofya levhalarının hattatı Kastamonu / Tosya 1801'de Tosya'da doğan Kazasker Mustafa İzzet Efendi, XIX. yüzyılın büyük hattatı ve neyzenidir. Ayasofya levhalarını yazdı, şehzadelere hat hocalığı yaptı, Rumeli kazaskerliğine yükseldi; 1876'da İstanbul'da öldü.
Latîfî XVI. yüzyıl Osmanlı şairi, Tezkiretü'ş-şuarâ yazarı Kastamonu Asıl adı Abdüllatif olan Latîfî, 1490-1491'de Kastamonu'da doğmuş Osmanlı şairi ve yazarıdır. Şairler tezkiresi Tezkiretü'ş-şuarâ ile tanınır; çeşitli imaret kâtiplikleri yaptı ve 1582'de Yemen yolunda gemi kazasında öldü.
Mehmed Şevki Efendi Kastamonulu hattat, sülüs ve nesihte Şevki üslubunun kurucusu Kastamonu / Seydiler 1829'da Kastamonu'nun Seyyidîler köyünde doğan Mehmed Şevki Efendi, 12 yaşında icâzet alan ve sülüs-nesihte kendi üslubunu kuran büyük hattattır. Şehzadelere hat hocalığı yaptı; 1887'de İstanbul'da öldü.
Oğuz Atay Romancı, öykücü ve inşaat mühendisi; Tutunamayanlar'ın yazarı Kastamonu / İnebolu 12 Ekim 1934'te İnebolu'da doğan Oğuz Atay, inşaat mühendisi ve öğretim üyesiydi. Tutunamayanlar ve Tehlikeli Oyunlar romanlarıyla Türk edebiyatında modernist anlatının öncülerinden sayılır. 1977'de İstanbul'da öldü.
Ömer Fuâdî Şâbân-ı Velî Dergâhı'nın beşinci şeyhi, Kastamonulu sûfî şair Kastamonu / Merkez Kastamonu'nun Mûsâfakih mahallesinde doğan Ömer Fuâdî (ö. 1636), Şâbân-ı Velî Dergâhı'nın beşinci postnişini olarak yaklaşık 33 yıl irşad etti; Şâbân-ı Velî'nin menâkıbnâmesini ve yirmi beşi aşkın eser yazdı.
Orhan Şaik Gökyay Edebiyat tarihçisi, şair ve öğretmen; Dede Korkut ve Kâtib Çelebi araştırmacısı Kastamonu / İnebolu 16 Temmuz 1902'de İnebolu'da doğan Orhan Şaik Gökyay, öğretmen ve edebiyat tarihçisiydi. Dede Korkut ve Kâtib Çelebi üzerine çalışmaları ile 'Bu Vatan Kimin?' şiiriyle tanınır. 1994'te öldü.
Şâbân-ı Velî Halvetiyye'nin Şâbâniyye kolunun kurucusu, Kastamonu'da yaşamış sûfî Kastamonu / Taşköprü Taşköprü'de doğan Şâbân-ı Velî, Hayreddin Tokadî'nin halifesi ve Halvetiyye'nin Şâbâniyye kolunun kurucusudur. Kastamonu'da kurduğu dergâhta irşad etti; 1569'da vefat etti, türbesi Kastamonu'dadır.
Şerife Bacı Kurtuluş Savaşı'nda cephane taşırken donarak öldüğü anlatılan Kastamonulu kadın, millî sembol Kastamonu / Seydiler Seydiler yöresinde doğduğu kabul edilen Şerife Bacı, 1921 kışında İnebolu-Ankara yolunda bebeğiyle cephane taşırken Kastamonu Kışlası yakınında donarak öldüğü anlatılan, Kurtuluş Savaşı'nın kadın sembolüdür.
Tayyar Altıkulaç Kur'an mushafları araştırmacısı, Diyanet İşleri Başkanı (1978-1986), İstanbul milletvekili Kastamonu / Devrekani 9 Şubat 1938'de Kastamonu'nun Devrekâni ilçesinde doğan Tayyar Altıkulaç, 1978-1986 arasında Diyanet İşleri Başkanı oldu; 1995 ve 2002'de İstanbul milletvekili seçildi. Erken dönem Kur'an mushaflarının neşri ile tanınır.
Alâeddin Yavaşça Türk sanat müziği bestekârı ve ses sanatçısı, kadın doğum uzmanı profesör; Devlet Sanatçısı Kilis / Merkez 1926'da Kilis'te doğdu. 1951'de İstanbul Tıp Fakültesi'ni bitirdi; kadın doğum uzmanı ve başhekim olarak çalışırken 600'ü aşkın eser besteledi. 1991'de Devlet Sanatçısı, 2008'de Cumhurbaşkanlığı Kültür ve Sanat Büyük Ödülü sahibi oldu. Aralık 2021'de öldü.
Aydan Şener Sinema ve televizyon oyuncusu, 1981 Türkiye güzeli Kilis 1 Mart 1963'te Kilis'te doğan oyuncu. Babası Kilis Lisesi'nde müzik öğretmenliği yaptı. 1981'de Türkiye güzeli seçildi ve Dünya Güzellik Yarışması'nda Türkiye'yi temsil etti. Küçük Ağa ve Çalıkuşu dizileriyle tanındı; sinema ve televizyonda uzun bir kariyer yaptı.
Faruk Kadri Timurtaş Türk dili ve edebiyatı profesörü; Osmanlı Türkçesi grameri ve eski Türk edebiyatı araştırmacısı Kilis / Merkez 1925'te Kilis'te doğdu. İstanbul Üniversitesi Türk Dili ve Edebiyatı mezunu; Şeyhî üzerine doktora yaptı, 1967'de profesör oldu. Osmanlı Türkçesi grameri ve klasik edebiyat üzerine ders kitaplarıyla tanınır. 1982'de öldü.
Hıncal Uluç Gazeteci, spor ve köşe yazarı Kilis 1 Kasım 1939'da Kilis'te doğan gazeteci. Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi'ni bitirdi; çeşitli gazete ve dergilerde yazı işleri müdürlüğü ve köşe yazarlığı yaptı, 1990'dan itibaren Sabah'ta yazdı. Gazeteciler Cemiyeti'nin yılın gazetecisi ödülünü birkaç kez aldı. 2022'de İstanbul'da öldü.
Hocazâde Abdullah Enverî Geç Osmanlı mantık âlimi ve müderris; Türkçe ilk basılı mantık kitabının yazarı Kilis / Merkez 1825'te Kilis'te doğan mantık âlimi. Babası Abdurrahman Efendi'den okudu, 1845'te icazet aldı; Kesik Minare Medresesi'nde ders verdi. Usûl-i Cedîde Zübdesi Türkçe ilk basılı mantık kitabı sayılır. 1887'de öldü.
Kilisli Abdullah Sermest Nakşibendî şeyhi, mutasavvıf şair; Kilis'te Baytazzâde tekkesinin kurucusu Kilis / Merkez 1819'da Kilis'te doğan Nakşibendî şeyhi ve şair. Mısır'da tıp, hat ve hakkâklık öğrendi; Mekke'de Şeyh Muhammed Can'a intisap etti. 1858 civarında Kilis'e dönüp tekke ve vakıf kurdu. 1882'de öldü, tekkesinin bahçesine gömüldü.
Kilisli Rifat Bilge Filolog ve eğitimci; Dîvânü lugāti't-Türk'ün ilk naşiri (Kilisli Muallim Rıfat) Kilis / Merkez 1874'te Kilis'te doğdu. Dârülmuallimîn ve Mekteb-i Hukuk mezunu; İstanbul'da okullarda ve üniversitede ders verdi. Dîvânü lugāti't-Türk'ü ilk kez yayımladı, TDK'nin tarama çalışmalarına malzeme hazırladı. 1953'te Ankara'da öldü.
Necip Âsım Yazıksız Asker, Türkolog ve tarihçi; Dârülfünun Türk dili ve tarihi müderrisi, Erzurum milletvekili Kilis / Merkez 29 Aralık 1861'de Kilis'te doğdu. Mekteb-i Harbiye mezunu subay; askerî okullarda ve Dârülfünun'da Türk dili ve tarihi okuttu. Türk Derneği kurucularından, 1927'de Erzurum milletvekili. Orhun yazıtları ve Türk dili üzerine öncü çalışmalar yaptı. 1935'te İstanbul'da öldü.
Nedim Ökmen Maliye müfettişi, Demokrat Parti milletvekili; Tarım ve Maliye bakanı Kilis 1908'de Kilis'te doğan maliye uzmanı ve siyasetçi. Maliye Bakanlığında müfettiş ve başmüfettiş olarak çalıştı; 1950'den itibaren Demokrat Parti'den Maraş ve Gaziantep milletvekili seçildi, Tarım ve Maliye bakanlıklarında bulundu. 1967'de İstanbul'da öldü.
Nejat Uygur Tiyatro oyuncusu, yönetmen ve gezici tiyatro topluluğu kurucusu; Devlet Sanatçısı Kilis / Merkez 1927'de Kilis'te doğdu. Güzel Sanatlar Akademisi'ni bırakıp 1940'ların sonunda kendi tiyatro topluluğunu kurdu; Cibali Karakolu, Kilis Horozu gibi güldürülerle Anadolu'yu dolaştı. 1998'de Devlet Sanatçısı oldu. 18 Kasım 2013'te İstanbul'da öldü.
Safter Necioğlu Orgeneral, Türk Hava Kuvvetleri Komutanı (1988-1990) Kilis 1931'de Kilis'te doğan pilot subay. Kara Harp Okulu'nu bitirdikten sonra pilot oldu, NATO karargâhında görev yaptı; 1986'da orgeneralliğe yükseldi ve 22 Ağustos 1988-30 Ağustos 1990 arasında Hava Kuvvetleri Komutanlığı yaptı. 2021'de İstanbul'da öldü.
Seyfettin Başçıllar İkinci Yeni kuşağından şair, veteriner hekim Kilis 1930'da Kilis'te doğan şair ve veteriner hekim. Ankara Üniversitesi Veteriner Fakültesi'ni bitirdi, Kilis ve Gaziantep'te veteriner olarak çalıştı, sonra ABD'ye yerleşti. İlk kitabı Önce Bulut Vardı (1959) ile İkinci Yeni şairleri arasında yer aldı. 2002'de ABD'de öldü.
Abdülbâsıt el-Malatî Memlükler dönemi tarihçi, Hanefî fakih ve müfessir; Neylü'l-emel ve er-Ravzü'l-bâsim'in yazarı Malatya / Battalgazi Abdülbâsıt el-Malatî, 1440'ta Malatya'da doğan, Kahire'de yaşamış Memlük dönemi tarihçisi, Hanefî fakihi ve müfessiridir. Halep, Şam ve Mağrib'i dolaştı; Neylü'l-emel ve er-Ravzü'l-bâsim gibi tarih eserleriyle tanınır. 1514'te öldü.
Abdullah Öztemiz Hacıtahiroğlu Hekim ve şair; Mesnevî'yi manzum olarak çeviren aruz şairi Malatya Abdullah Öztemiz Hacıtahiroğlu, 1929'da Malatya'da doğan hekim ve şairdir. Aruz veznini çağdaş Türkçede kullandı; Mesnevî'yi kendi vezniyle manzum çevirdi. 2015'te Gemlik'te öldü.
Adil Akkoyunlu Öğretmen, şair ve yazar; hikâye, deneme ve araştırma kitaplarıyla bilinir Malatya Adil Akkoyunlu, 1952'de Malatya'da doğan öğretmen, şair ve yazardır. Hikâye, deneme, araştırma ve çocuk kitapları türünde kırkı aşkın eser yayımladı; Malatya'da öğretmenlik ve idarecilik yaptı.
Ahmet Kaya Halk ve özgün müzik sanatçısı, besteci Malatya Ahmet Kaya, 1957'de Malatya'da doğan halk ve özgün müzik sanatçısı ve bestecidir. Ahmed Arif, Attilâ İlhan, Can Yücel gibi şairlerin şiirlerini besteledi; 22 albüm yayımladı. 2000'de Paris'te öldü.
Bülent Tüfenkci Avukat; Malatya milletvekili ve Gümrük ve Ticaret Bakanı (64. ve 65. hükümetler) Malatya / Yeşilyurt Bülent Tüfenkci, 1966'da Malatya'nın Yeşilyurt ilçesinde doğan avukat ve siyasetçidir. 2015'te Malatya milletvekili seçildi; Kasım 2015'te kurulan 64. hükümette Gümrük ve Ticaret Bakanı oldu ve bu görevini 65. hükümette sürdürdü.
Cemâl el-Malatî Hanefî fakih; Memlük Sultanı Berkuk döneminde Mısır Hanefî kadısı Malatya / Battalgazi Cemâl el-Malatî, aslen Harputlu bir ailenin çocuğu olarak 1325-1326 yıllarında Malatya'da doğan Hanefî fakihtir. Halep ve Mısır'da yetişti; Memlük Sultanı Berkuk tarafından Mısır Hanefî kadılığına getirildi. 1400'de Kahire'de vefat etti.
Darendeli Nâmık Mehmed Paşa 18. yüzyıl Osmanlı kâtibi, bürokratı ve şairi; sadaret mektupçusu Malatya / Darende Darendeli Nâmık Mehmed Paşa, 1731-32'de Darende'de doğan 18. yüzyıl Osmanlı kâtibi ve şairidir. Mühürdarlık, muhasebecilik, sadaret mektupçuluğu ve tezkire-i evvellik gibi görevlerde bulundu. 1783'te öldü; mezarı Kadıköy'de Ayrılık Çeşmesi'ndedir.
Dionysius bar Salibi 12. yüzyıl Süryani Ortodoks Amid metropoliti, ilahiyatçı ve Kitab-ı Mukaddes şarihi Malatya / Battalgazi Dionysius bar Salibi, Malatya (Melitene) doğumlu olduğu kabul edilen 12. yüzyıl Süryani Ortodoks din adamıdır. Maraş piskoposu ve Amid (Diyarbakır) metropoliti oldu; Kitab-ı Mukaddes'in tamamına şerh yazan ilk Süryani Ortodoks yazar olarak bilinir. 1171'de öldü.
Ebü'l-Hüseyin el-Malatî Fıkıh, kıraat ve mezhepler tarihi âlimi; et-Tenbîh ve'r-red adlı fırkalar eserinin yazarı Malatya / Battalgazi Ebü'l-Hüseyin el-Malatî, 10. yüzyılda Malatya'da doğmuş fıkıh, kıraat ve mezhepler tarihi âlimidir. İslam fırkalarını ele alan et-Tenbîh ve'r-red adlı eseri, mezhepler tarihinin erken ve temel kaynaklarından sayılır. 377/987'de Askalân'da vefat etti.
Ertuğrul Oğuz Fırat Besteci, şair, ressam ve emekli yargıç Malatya Ertuğrul Oğuz Fırat, 1923'te Malatya'da doğan besteci, şair, ressam ve yargıçtır. Avukatlık ve yargıçlık yaparken çağdaş müzik besteledi; 2013'te Sevda-Cenap And Müzik Vakfı Onur Ödülü'nü aldı. 2014'te Ankara'da öldü.
Hrant Dink Gazeteci ve yazar; Agos gazetesinin kurucusu ve genel yayın yönetmeni Malatya / Yeşilyurt Hrant Dink (1954-2007), Malatya'nın bugün Yeşilyurt ilçesinde kalan Çavuşoğlu Mahallesi'nde doğan gazeteci ve yazardır. 1996'da Türkçe-Ermenice yayımlanan Agos gazetesini kurdu ve genel yayın yönetmenliğini yaptı. 19 Ocak 2007'de İstanbul'da silahlı saldırıda öldürüldü.
İbnü'l-İbrî (Bar Hebraeus) Süryani Ortodoks din adamı, tarihçi, filozof ve hekim; Doğu mafriyanı Malatya / Battalgazi İbnü'l-İbrî (Bar Hebraeus), 1225'te Malatya'da doğan Süryani Ortodoks din adamı, tarihçi, filozof ve hekimdir. Halep metropolitliği ve Doğu mafriyanlığı yaptı; Süryanice Kronografi'si ve Arapça Muhtasarü'd-düvel'i ile ortaçağın önemli müelliflerindendir. 1286'da Merâga'da öldü.
İlyas Salman Sinema ve tiyatro oyuncusu, yönetmen ve yazar; 'Banker Bilo' ve 'Çiçek Abbas' filmleriyle tanınır Malatya / Arguvan / Asar İlyas Salman, Malatya'nın Arguvan ilçesine bağlı Asar köyünde doğan sinema ve tiyatro oyuncusu, yönetmen ve yazardır. 'Kibar Feyzo', 'Banker Bilo' ve 'Çiçek Abbas' gibi filmlerde canlandırdığı Anadolulu karakterlerle tanındı.
İzzettin Doğan Malatya doğumlu hukukçu, uluslararası hukuk profesörü ve Cem Vakfı kurucu başkanı Malatya / Yeşilyurt 1940'ta Malatya'nın Kırlangıç köyünde (bugün Yeşilyurt'a bağlı mahalle) doğdu. Galatasaray Lisesi ve İstanbul Hukuk'u bitirdi, Fransa'da Nancy'de doktora yaptı. Uluslararası hukuk ve AET hukuku okuttu, 1994'te Galatasaray Üniversitesi'nde profesör oldu. Cem Vakfı'nın genel başkanlığını yaptı, Cem Radyo ve Cem TV'yi kurdu.
Kenan Işık Tiyatro oyuncusu, yönetmen ve yazar; İstanbul Şehir Tiyatroları eski Genel Sanat Yönetmeni, televizyon sunucusu Malatya Kenan Işık, 1947'de Malatya'da doğan tiyatro oyuncusu, yönetmen, yazar ve sunucudur. Devlet Tiyatroları'nda uzun yıllar çalıştı, İstanbul Şehir Tiyatroları Genel Sanat Yönetmenliği yaptı; 'Kim Milyoner Olmak İster?' sunuculuğuyla geniş kitlelerce tanındı. 2024'te öldü.
Korkut Özal İnşaat mühendisi ve akademisyen; Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanı, İçişleri Bakanı, Erzurum ve İstanbul milletvekili Malatya Korkut Özal, 1929'da Malatya'da doğan inşaat mühendisi, akademisyen ve siyasetçidir. 1970'lerde Gıda, Tarım ve Hayvancılık ile İçişleri bakanlıkları yaptı; Erzurum ve İstanbul milletvekili oldu. Cumhurbaşkanı Turgut Özal'ın kardeşidir; 2016'da öldü.
Kutsi Pop müzik şarkıcısı, söz yazarı ve televizyon oyuncusu Malatya Kutsi (Ahmet Kutsi Karadoğan), 1973'te Malatya'da doğan pop şarkıcısı ve oyuncudur. 2000'de ilk albümünü yayımladı; 2006'dan itibaren Doktorlar, Huzur Sokağı ve Benim Adım Melek gibi dizilerde rol aldı.
Mehmet Gülseren Şair, yazar ve eğitimci; Malatya halk kültürü derlemeleriyle tanınır Malatya / Darende Mehmet Gülseren (1933-2017), Malatya'nın Darende ilçesinde doğan şair, yazar ve eğitimcidir. Akçadağ Köy Enstitüsü'nden yetişti, Malatya'da öğretmen ve müfettiş olarak çalıştı; Malatya masalları, ağıtları ve efsaneleri üzerine derlemeleriyle yerel kültüre katkı sağladı.
Mehmet Recai Kutan İnşaat mühendisi; Bayındırlık ve İskân, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı; Malatya milletvekili; Fazilet ve Saadet Partisi genel başkanı Malatya Mehmet Recai Kutan, 1930'da Malatya'da doğan inşaat mühendisi ve siyasetçidir. DSİ'de bölge müdürlüğü yaptı; Bayındırlık ve İskân (1977) ile Enerji ve Tabii Kaynaklar (1996-1997) bakanlıklarını üstlendi, Malatya milletvekili oldu; Fazilet Partisi ve Saadet Partisi'ne genel başkanlık etti. 2024'te öldü.
Mehmet Topal Milli futbolcu ve teknik direktör; Galatasaray, Valencia ve Fenerbahçe'de oynadı Malatya Mehmet Topal, 3 Mart 1986'da Malatya'da doğduğu belirtilen milli futbolcudur. Malatya Belediyespor altyapısından yetişti; Galatasaray, Valencia, Fenerbahçe ve Beşiktaş'ta oynadı, A Milli Takım'da 81 maça çıktı. Futbolu 2022'de bırakıp teknik direktörlüğe geçti.
Niyâzî-i Mısrî Halvetî şeyhi ve tasavvuf şairi; Halvetiyye'nin Mısriyye kolunun kurucusu Malatya Niyâzî-i Mısrî, 1618'de Malatya'nın Aspozi (Aspuzu) kasabasında doğan Halvetî şeyhi ve tasavvuf şairidir. Halvetiyye'nin Mısriyye kolunu kurdu; Bursa'daki dergâhı ve ilahileriyle tanındı. Rodos ve Limni'ye sürüldü, 1694'te Limni'de vefat etti.
Osman Hulusi Efendi (Ateş) Nakşibendî-Hâlidî şeyhi, mutasavvıf şair; Darende'de Somuncu Baba Camii imam-hatibi Malatya / Darende Osman Hulusi Efendi (Ateş), Malatya'nın Darende ilçesinde doğmuş Nakşibendî-Hâlidî şeyhi ve mutasavvıf şairdir. 1945-1987 arasında Somuncu Baba Camii'nde imam-hatiplik yaptı, Darende'de eğitim ve hayır kurumlarına öncülük etti; 1990'da İstanbul'da öldü.
Sadık Özen İç hastalıkları uzmanı hekim ve anı yazarı Malatya / Darende Sadık Özen, 1934'te Malatya'nın Darende ilçesinde doğan iç hastalıkları uzmanı hekim ve yazardır. Darende, Malatya ve Antalya'da hekimlik ve başhekimlik yaptı; hekimlik deneyimlerine dayanan anı kitaplarıyla ve Darende üzerine hatıralarıyla tanınır.
Selahattin Alpay Türk halk müziği sanatçısı; Kültür ve Turizm Bakanlığı emekli solo sanatçısı Malatya / Hekimhan Selahattin Alpay, 1950'de Malatya'nın Hekimhan ilçesinde doğan Türk halk müziği sanatçısıdır. 1975'te Ankara Radyosu'na girdi; 2001-2015 arasında Kültür ve Turizm Bakanlığı'nda solo sanatçı olarak çalıştı.
Süryani Mihail (Büyük Mihail) Süryani Ortodoks patriği (1166-1199) ve tarihçi; büyük Vakayinamesinin yazarı Malatya / Battalgazi Süryani Mihail (Büyük Mihail), 1126'da Malatya'da doğan Süryani Ortodoks patriği ve tarihçidir. 1166-1199 arasında patrikti. Yaratılıştan 12. yüzyıl sonuna uzanan Süryanice vakayinamesi, Ortaçağ Anadolu ve Ortadoğu tarihi için temel kaynaklardandır.
Turgut Özal Türkiye'nin 8. Cumhurbaşkanı (1989-1993), Başbakan (1983-1989), Anavatan Partisi kurucusu Malatya Turgut Özal, 13 Ekim 1927'de Malatya'da doğan mühendis ve devlet adamıdır. 1983'te Anavatan Partisi'ni kurdu; 1983-1989 arasında Başbakan, 9 Kasım 1989'dan 17 Nisan 1993'teki ölümüne dek Türkiye'nin 8. Cumhurbaşkanı olarak görev yaptı.
Yusuf Kâmil Paşa Osmanlı sadrazamı, devlet adamı ve şair; Fénelon'un Telemak'ını Türkçeye kazandıran çevirmen Malatya / Arapgir Yusuf Kâmil Paşa, 1808'de Malatya'nın Arapgir ilçesinde doğan Osmanlı devlet adamıdır. 1863'te yaklaşık beş ay sadrazamlık yaptı; Fénelon'un Télémaque adlı eserini 1862'de Türkçeye çevirerek Batı'dan yapılan ilk roman çevirilerinden birini yayımladı.
Ahmet Türk Siyasetçi; Mardin milletvekili ve Mardin Büyükşehir Belediye Başkanı Mardin / Derik Ahmet Türk, 1942'de Mardin'in Derik ilçesinde doğan siyasetçidir. 1973'ten 2011'e uzanan farklı seçimlerde Mardin milletvekili seçildi; 2014, 2019 ve 2024 yerel seçimlerinde Mardin Büyükşehir Belediye Başkanlığı'nı kazandı.
Aziz Sancar Biyokimyacı; 2015 Nobel Kimya Ödülü sahibi, Kuzey Carolina Üniversitesi profesörü Mardin / Savur Aziz Sancar, 1946'da Mardin'in Savur ilçesinde doğan biyokimyacıdır. DNA onarımının mekanizmalarına yönelik çalışmalarıyla 2015 Nobel Kimya Ödülü'nü Tomas Lindahl ve Paul Modrich ile paylaştı.
Başpiskopos İgnatios Maloyan Mardin Ermeni Katolik başpiskoposu (1911-1915); Katolik Kilisesi'nce aziz ilan edildi Mardin / Artuklu İgnatios Maloyan, 1869'da Mardin'de doğan Ermeni Katolik din adamıdır. 1911'de Mardin başpiskoposu oldu; 1915'te tutuklanarak öldürüldü. Katolik Kilisesi 2001'de onu kutsanmış, 2025'te aziz ilan etti.
Ebû Bekir Muhammed b. Ali el-Mâzerâî Tolunoğulları ve İhşîdîler döneminde Mısır maliyesini yöneten devlet adamı Mardin / Nusaybin Ebû Bekir Muhammed b. Ali el-Mâzerâî (872-957), Nusaybin'de doğan ve Tolunoğulları ile İhşîdîler döneminde Mısır'ın mali yönetiminde uzun yıllar söz sahibi olan Mâzerâî ailesinin en tanınmış üyesidir.
Emînê Erbanî Kızıltepe Erban köyü doğumlu Kürt halk müziği sanatçısı (asıl adı Mehmet Emin Erden) Mardin / Kızıltepe Asıl adı Mehmet Emin Erden olan Emînê Erbanî, 1966'da Mardin'in Kızıltepe ilçesine bağlı Erban köyünde doğdu. 1990'larda "Gundê me" ve "Gundê Erban" gibi eserleriyle tanındı; yurt içi ve dışında festivallerde sahne aldı, yerel televizyonlarda program yaptı. 18 Mart 2026'da uzun bir hastalığın ardından hayatını kaybetti.
Fahreddin el-Mardînî Artuklu dönemi hekim ve filozofu Mardin / Artuklu Fahreddin el-Mardînî, 1118'de Mardin'de doğan Artuklu dönemi hekim ve filozofudur. Tıp ve felsefe öğrettiği öğrenciler yetiştirdi, İbn Sînâ'nın bir kasidesine şerh yazdı ve 1198'de doğduğu şehirde öldü.
Februniye Akyol Mardin Büyükşehir Belediyesi eski eş başkanı (2014) Mardin / Midyat Februniye Akyol (Fabronia Benno), Mardin'in Midyat ilçesinde doğmuş Süryani bir siyasetçidir. 30 Mart 2014 yerel seçimlerinde Ahmet Türk ile birlikte Mardin Büyükşehir Belediyesi eş başkanı seçildi; Türkiye'de bir büyükşehir belediyesinin başına geçen ilk Hristiyan kadın olarak anıldı.
Ferhad Ayaz Futbolcu; İsveç genç milli takımlarında oynamış kanat oyuncusu Mardin / Nusaybin Ferhad Ayaz, 10 Ekim 1994'te Mardin'in Nusaybin ilçesinde doğan, çocukken İsveç'e taşınan futbolcudur. Degerfors, Örebro SK ve Gaziantepspor gibi kulüplerde oynadı; İsveç'in 19 ve 21 yaş altı milli takımlarında forma giydi.
Feyyaz Duman Mardin doğumlu sinema ve dizi oyuncusu; 2014 Altın Portakal ve Saraybosna en iyi erkek oyuncu ödüllü Mardin 1982'de Mardin'de doğan oyuncu. İTÜ Türk Musikisi Devlet Konservatuvarı Halk Oyunları bölümünü bitirdi, New York'ta beş yıl oyunculuk eğitimi aldı. "Annemin Şarkısı" ile 2014'te Altın Portakal ve Saraybosna'da en iyi erkek oyuncu seçildi. İçerde, Kadın, Baraj ve Oğlum dizileriyle geniş kitlelerce tanındı.
Fırat Cewerî Kürt yazar, çevirmen ve yayıncı; Nûdem dergisinin kurucusu Mardin / Derik Fırat Cewerî, 1959'da Mardin'in Derik ilçesinde doğdu; gençliği Nusaybin'de geçti. İsveç'e yerleşerek Kürtçe roman, öykü ve çeviriler yayımladı; Nûdem dergisini ve yayınevini kurdu. 2018'de İsveç Akademisi çeviri ödülünü aldı.
Fuat Deniz Süryani kökenli İsveçli sosyolog, Örebro Üniversitesi öğretim üyesi Mardin / Dargeçit Fuat Deniz, 1967'de Mardin'in bugünkü Dargeçit ilçesinde (Kerburan) doğdu, dokuz yaşında ailesiyle İsveç'e göçtü. Uppsala Üniversitesi'nde Süryanilerin İsveç'e göçü üzerine doktora yaptı, Örebro Üniversitesi'nde sosyoloji dersleri verdi. 2007'de hayatını kaybetti.
Gabriel Asaad Besteci ve kemancı; modern Süryani halk-pop müziğinin öncüsü Mardin / Midyat Gabriel Asaad, Mardin'in Midyat ilçesinde doğan Süryani besteci ve kemancıdır. Suriye, Lübnan ve Filistin'de yaşadı; Süryani (Turoyo) dilinde ilk şarkıyı bestelediği kabul edilir ve modern Süryani halk-pop müziğinin öncüsü sayılır. 1997'de Stockholm'de öldü.
II. İgnatios Abdulmesih Antakya Süryani Ortodoks Patriği (1895-1903) Mardin Mardin yakınındaki Qal'at Mara'da doğan, Deyrulzafaran Manastırı'nda yetişen ve 1895-1903 arasında Antakya Süryani Ortodoks Patriği olan din adamı. 1912'de Hindistan'da katolikos takdis etmesi Malankara kilisesindeki bölünmede önemli rol oynadı. 1915'te öldü, Deyrulzafaran'a gömüldü.
Louis Cheikho (Luvîs Şeyho) Cizvit rahibi; Arap dili ve edebiyatı araştırmacısı, el-Meşrik dergisinin kurucusu Mardin / Artuklu Louis Cheikho (Luvîs Şeyho), 1859'da Mardin'de doğan Cizvit rahibi ve Arap edebiyatı araştırmacısıdır. Beyrut'ta 1897'de el-Meşrik dergisini kurdu, Doğu Kütüphanesi'ni oluşturdu; Arap şiiri ve edebiyat tarihi üzerine çok sayıda eser yayımladı. 1927'de Beyrut'ta öldü.
Malak Karsh Ermeni asıllı Kanadalı manzara ve belgesel fotoğrafçısı; Kanada Lale Festivali'nin kurucusu Mardin / Artuklu Malak Karsh, 1915'te Mardin'de doğan Ermeni asıllı Kanadalı fotoğrafçıdır. Ottawa'da Kanada'nın doğasını ve kentlerini belgeledi; bir fotoğrafı Kanada'nın 1 dolarlık banknotunun arka yüzünde yer aldı. Kanada Lale Festivali'nin kurucusudur.
Mardînî Abdüsselâm Efendi Mardin müftüsü, müderris ve Ümmü'l-iber adlı yerel tarihin yazarı Mardin / Artuklu Mardînî Abdüsselâm Efendi (1786-1843), Mardin'de doğan, şehirde müftülük ve müderrislik yapan âlimdir. Mardin, Diyarbekir ve çevre topluluklarının âdetlerini anlatan Ümmü'l-iber adlı eseriyle bölge tarihinin önemli yazma kaynaklarından birini bırakmıştır.
Masum Türker Mardin doğumlu mali müşavir ve siyasetçi; İstanbul milletvekili, Devlet Bakanı (2002), DSP Genel Başkanı (2009-2015) Mardin 1951'de Mardin'de doğdu. İstanbul Üniversitesi İşletme Fakültesi'ni bitirdi, 2003'te doktora yaptı. Mali müşavir olarak TÜRMOB'da yönetici görevler üstlendi. 1999'da DSP'den İstanbul milletvekili seçildi, 2002'de 57. Hükûmet'te ekonomiden sorumlu Devlet Bakanı oldu. 2009-2015'te DSP Genel Başkanlığı yaptı.
Mem Ararat Kürtçe şarkılarıyla tanınan şarkıcı, söz yazarı ve saz sanatçısı Mardin / Derik Mem Ararat, 1981'de Mardin'in Derik ilçesine bağlı Girkê Şêxê köyünde doğan şarkıcı ve söz yazarıdır. 2013'te çıkan ilk albümünden bu yana Kürtçe şarkılarıyla tanınır; yurt içinde ve dışında konserler verir.
Metin Gürak Kızıltepe doğumlu orgeneral; 2023-2025 arasında Genelkurmay Başkanı Mardin / Kızıltepe 20 Ağustos 1960'ta Mardin'in Kızıltepe ilçesinde doğdu. 1981'de Kara Harp Okulu'nu bitirdi, kara havacısı oldu. 4. Kolordu Komutanlığı, Eğitim ve Doktrin Komutanlığı, Kara Kuvvetleri Kurmay Başkanlığı, Genelkurmay İkinci Başkanlığı ve 2. Ordu Komutanlığı görevlerinin ardından Ağustos 2023'te Genelkurmay Başkanı oldu.
Mithat Sancar Anayasa hukuku profesörü; Mardin milletvekili ve TBMM Başkanvekili Mardin / Nusaybin Mithat Sancar, 1963'te Mardin'in Nusaybin ilçesinde doğan anayasa hukukçusu ve siyasetçidir. Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi'nde profesör olarak çalıştıktan sonra 2015'te Mardin milletvekili seçildi; TBMM Başkanvekilliği ve HDP Eş Genel Başkanlığı yaptı.
Mor Efrem (Suriyeli Efrem) Süryanice yazan şair ve ilahiyatçı, kilise doktoru Mardin / Nusaybin Mor Efrem, 4. yüzyılın başında Nusaybin'de (Nisibis) ya da yakın çevresinde doğan Süryani şair ve ilahiyatçıdır. Yüzlerce ilahisiyle Süryani edebiyatının en büyük adlarından sayılır; 373'te Urfa'da öldü ve 1920'de kilise doktoru ilan edildi.
Mor Filüksinos Yuhanna Dolabani Mardin Süryani Ortodoks metropoliti (1947-1969), Süryanice dilbilgisi ve yazma eser katalogları yazarı Mardin / Artuklu 1885'te Mardin'de doğan Süryani Ortodoks din adamı ve bilgin. Adana'daki Süryani yetimhanesinde öğretmenlik yaptı, 1947-1969'da Mardin metropoliti oldu. Süryanice dilbilgisi, patrikler tarihi ve manastır yazma katalogları dahil çok sayıda eser bıraktı.
Mor Gabriel (Beth Kustanlı Gabriel) Kartmin Manastırı başrahibi ve Turabdin piskoposu; Mor Gabriel Manastırı'na adını veren Süryani aziz Mardin / Midyat Midyat'a bağlı Beth Kustan (Alagöz) köyünde doğan, Kartmin Manastırı'nın başrahibi ve Turabdin piskoposu olan 7. yüzyıl Süryani azizi. Arap fetihleri döneminde bölge Hristiyanları adına anlaşma yaptığı aktarılır; manastır sonradan onun adıyla Mor Gabriel Manastırı olarak anılmıştır.
Muammer Güler Mardin doğumlu mülki idareci ve siyasetçi; İstanbul Valisi (2003-2010), Mardin milletvekili, İçişleri Bakanı (2013) Mardin 21 Mart 1949'da Mardin'de doğdu. Ankara Hukuk'u bitirip 1973'te mülki idareye girdi; Niğde, Kayseri, Gaziantep, Samsun ve 2003-2010'da İstanbul valiliği yaptı. Emniyet ve Asayişten Sorumlu Müsteşar olduktan sonra 2011'de Mardin milletvekili seçildi; 2013'te İçişleri Bakanı oldu.
Murathan Mungan Şair, öykücü, romancı ve oyun yazarı Mardin Murathan Mungan, 1955'te İstanbul'da doğmuş; çocukluk ve ilk gençlik yıllarını Mardin'de geçirmiş ve Mardin Lisesi'nden mezun olmuş şair, yazar ve oyun yazarıdır. Doğum yeri Mardin değildir; kente kimliği ve eserleriyle bağlıdır. Ankara Üniversitesi'nde tiyatro okudu, Ankara Devlet Tiyatroları ve İstanbul Belediye Tiyatroları'nda oyun yazarı olarak çalıştı. Mezopotamya Üçlemesi, Kırk Oda ve Yaz Ge
Musa Anter Kürtçe ve Türkçe yazan yazar, gazeteci; Ferhenga Kurdî sözlüğünün yazarı Mardin / Nusaybin / Eskimağara Musa Anter, Mardin'in Nusaybin ilçesine bağlı Eskimağara (Zivingê) köyünde doğan yazar ve gazetecidir. Kürtçe-Türkçe sözlüğü Ferhenga Kurdî, Kürtçe oyunu Birîna Reş ve anılarıyla tanınır; 1992'de Diyarbakır'da öldürüldü.
Nabia Abbott Şarkiyatçı ve papirolog; Chicago Üniversitesi Oriental Institute'ta İslam araştırmaları profesörü Mardin / Artuklu Nabia Abbott, 1897'de Mardin'de doğan şarkiyatçı ve papirologdur. Erken dönem Arap yazısı ve Arapça papirüsler üzerine çalışmalarıyla tanındı; uzun yıllar Chicago Üniversitesi Oriental Institute'ta görev yaptı.
Patrik III. İgnatios Elias Antakya Süryani Ortodoks Patriği (1917-1932), Mardinli aziz Mardin / Artuklu 1867'de Mardin'de doğan, gençliğinde ayakkabıcılık yapıp Deyrulzafaran'da keşiş olan, 1917-1932 arasında Antakya Süryani Ortodoks Patriği olarak görev yapan din adamı. 1932'de Hindistan'da öldü; 1987'de aziz ilan edildi, mezarı hac yeridir.
Patrik XVI. İgnatios Bedros Batanian Kilikya Ermeni Katolik patriği (1962-1976); Mardin ve Halep eski başpiskoposu Mardin / Artuklu XVI. İgnatios Bedros Batanian, 1899'da Mardin'de doğan Ermeni Katolik din adamıdır. Mardin ve Halep başpiskoposluklarının ardından 1962-1976 yılları arasında Kilikya Ermeni Katolik patriği oldu; II. Vatikan Konsili'ne katıldı. 1979'da öldü.
Pervin Çakar Mardinli soprano; İtalya ve Almanya'da opera sahnelerinde çalışan, Kürtçe repertuvarıyla da bilinen ses sanatçısı Mardin 1981'de Mardin'de doğan soprano. Diyarbakır Anadolu Güzel Sanatlar Lisesi ve Gazi Üniversitesi'nde müzik eğitimi aldı, Perugia Morlacchi Konservatuvarı'nı bitirdi. İtalya'da yaklaşık on bir yıl opera sahnelerinde çalıştı; 2012'de Orphée d'Or (Leyla Gencer) ödülünü aldı. Almanya'da yaşıyor; Kürtçe, Ermenice ve Zazaca eserler de seslendiriyor.
Pervin Chakar Soprano; Kürtçe ve çok dilli repertuvarıyla tanınan opera sanatçısı Mardin / Derik Pervin Chakar, 1981'de Mardin'in Derik ilçesinde doğan soprano ve opera sanatçısıdır; Evrensel'e göre doğum yeri Derik'tir. Diyarbakır Güzel Sanatlar Lisesi'nin müzik bölümünden sonra Ankara'da Gazi Üniversitesi'nde şan eğitimi aldı. 2004'te İtalya'ya giderek Perugia'daki Francesco Morlacchi Konservatuvarı'nda yüksek lisans yaptı ve yaklaşık on bir yıl İtalya'da çalıştı. Rosina ve Tytania gibi ope
Qedrîcan Kürt şair, yazar ve çevirmen; Kürtçe serbest şiirin öncülerinden Mardin / Derik Qedrîcan (Abdulkadir Can), 1911'de Mardin'in Derik ilçesinde doğdu. Gençliğinde Suriye'ye geçti, Hawar, Ronahî ve Roja Nû dergilerinde şiir ve yazılar yayımladı. Kürtçe modern serbest şiirin ilk temsilcilerinden sayılır. 1972'de Şam'da öldü.
Sultan Kösen Guinness Dünya Rekorları'na göre yaşayan en uzun boylu insan (251 cm); Derik'in Dede köyünden Mardin / Derik 10 Aralık 1982 doğumlu Sultan Kösen, Mardin'in Derik ilçesine bağlı Dede köyündendir. Hipofiz tümörüne bağlı devlik nedeniyle 251 cm boya ulaştı; 2009'da Guinness tarafından yaşayan en uzun insan olarak tescil edildi. En büyük ellere sahip yaşayan kişi rekorunu da taşır. 120'yi aşkın ülkeyi gezerek Türkiye'yi tanıtmıştır.
Yousuf Karsh Ermeni asıllı Kanadalı portre fotoğrafçısı Mardin / Artuklu Yousuf Karsh, 1908'de Mardin'de doğan Ermeni asıllı Kanadalı portre fotoğrafçısıdır. 1932'de Ottawa'da stüdyo açtı; 1941'de çektiği Winston Churchill portresiyle dünyaca tanındı. 2002'de Boston'da öldü.
Armenak Şahmuradyan Paris Operası'nda sahneye çıkmış, Ermeni halk ve kilise müziği yorumlarıyla bilinen tenor (1878-1939) Muş / Merkez Armenak Şahmuradyan (1878-1939), Muş şehrinde doğmuş Ermeni tenordur. Komitas'ın öğrencisi olmuş, Paris'te Pauline Viardot ile çalışmış, 1911'de Paris Operası'nda Faust ile sahneye çıkmış ve Ermeni şarkılarını yorumladığı konserler vermiştir.
Cibranlı Halit Bey Hamidiye ve aşiret süvari alaylarında subay; Azadî cemiyetinin kurucu başkanı Muş / Varto Cibranlı Halit Bey, 1882'de bugün Muş'un ilçesi olan Varto'da doğan Cibran aşiretinden bir subaydır. Erzurum'da Azadî cemiyetini kurdu ve başkanlığını yaptı; Aralık 1924'te tutuklandı ve 14 Nisan 1925'te Bitlis'te idam edildi.
Dengbêj Ferzende Bulanık yöresinin bilinen en eski dengbêjlerinden; Evdalê Zeynikê'nin öğrencisi Muş / Malazgirt Dengbêj Ferzende (Ferzê), 1850'lerde Muş'un Malazgirt ilçesinde doğup Bulanık'ın Yazbaşı köyünde yetişen dengbêjdir. Evdalê Zeynikê'nin öğrencisi olarak bilinir; Reso ve Şakiro gibi dengbêjlerin yetişmesinde etkili olmuştur.
Dengbêj Sebrî Bulanık Yazbaşı (Gundêxellê) doğumlu dengbêj Muş / Bulanık / Yazbaşı Dengbêj Sebrî (Sabri Sarıyıldız), 1944'te Muş'un Bulanık ilçesine bağlı Yazbaşı (Gundêxellê) köyünde doğan dengbêjdir. Köyünün ünlü dengbêji Ferzê'nin geleneğini sürdürmüş, Dengbêj Şakiro ile birçok kez birlikte kılam söylemiştir.
Feqî Silêman Bulanık doğumlu dengbêj ve kasidehan (qesîdebêj) Muş / Bulanık / Altınoluk Feqî Silêman (Süleyman Güzelses), 1890'da Muş'un Bulanık ilçesine bağlı Altınoluk (Tirçong) köyünde doğan dengbêj ve kasidehandır. Medrese eğitimi almış, uzun yıllar Hazro beyinin divanında dengbêjlik yapmıştır.
Hacı İlyas Sami Efendi Birinci TBMM Muş mebusu, Malta sürgünü Muş Hacı İlyas Sami Efendi, Muş doğumlu bir hukuk insanı ve siyasetçidir. Muş mahkemesinde aza olarak çalışmış, son Osmanlı Meclis-i Mebusanı'ndan sonra Malta'ya sürülmüş ve Birinci TBMM'de Muş mebusu olarak görev yapmıştır.
Kürşat Duymuş Eski futbolcu (defans), A Milli Takım oyuncusu Muş Kürşat Duymuş, 1979'da Muş'ta doğduğu kaydedilen eski futbolcudur. Defans oyuncusu olarak Çaykur Rizespor, Trabzonspor ve Beşiktaş gibi kulüplerde oynamış, 2004'te A Milli Takım'da forma giymiştir.
Mehmet Zafer Çağlayan Makine mühendisi, sanayici; eski Sanayi ve Ticaret, Dış Ticaret ve Ekonomi Bakanı Muş Mehmet Zafer Çağlayan, 1957'de Muş'ta doğan makine mühendisi ve sanayicidir. Ankara Sanayi Odası Başkanlığı'nın ardından Ankara milletvekili seçilmiş; 2007-2013 arasında Sanayi ve Ticaret, Dış Ticaret ve Ekonomi bakanlıkları yapmıştır.
Mela Xalidê Koğagî Bulanık Dokuzpınar (Koğak) doğumlu kasidebêj, dengbêj ve medrese hocası Muş / Bulanık / Dokuzpınar Mela Xalidê Koğagî (Halit Bozkurt), 1959'da Muş'un Bulanık ilçesine bağlı Dokuzpınar (Koğak) köyünde doğan medrese hocası, kasidebêj ve dengbêjdir. Köyünün baraj suları altında kalması üzerine yazdığı 'Ey Felek' adlı ağıtla bilinir.
Mesrop Maştots Ermeni alfabesini oluşturan din adamı, çevirmen ve dilbilimci (y. 360-440) Muş / Korkut Mesrop Maştots (y. 360-440), tarihî Taron bölgesindeki Hatsekats (Hatsik) köyünde, bugünkü Muş'ta doğmuş din adamıdır. 405 dolaylarında Ermeni alfabesini oluşturmuş, İncil çevirisini başlatmış ve Ermeni Kilisesi'nde aziz kabul edilmiştir.
Sabahattin Oğlago Kros kayakçısı, dört kez Kış Olimpiyatları'nda Türkiye'yi temsil eden sporcu Muş Sabahattin Oğlago, 1984'te Muş'ta doğduğu belirtilen kros kayakçısıdır. 2002, 2006, 2010 ve 2014 Kış Olimpiyatları'nda Türkiye'yi temsil etmiş, 2011 Erzurum Universiade'nin açılışında Türk bayrağını taşımıştır.
Şakirê Kopê Bulanık Adıvar (Şêrwanşêx) köyü doğumlu şair dengbêj Muş / Bulanık / Adıvar Şakirê Kopê, 1960'ta Muş'un Bulanık ilçesine bağlı Adıvar (Şêrwanşêx) köyünde doğan dengbêjdir. Dengbêj Şakiro'nun öğrencisi olarak anılır; kendi şiirlerini yazıp seslendiren bir şair dengbêjdir.
Sırrı Sakık Siyasetçi; Muş ve Ağrı milletvekili, eski Ağrı Belediye Başkanı Muş Sırrı Sakık, 1957'de Muş'ta doğan siyasetçidir. 19, 23 ve 24. dönemlerde Muş, 28. dönemde Ağrı milletvekili olarak TBMM'de bulunmuş; 2014'te Ağrı Belediye Başkanı seçilmiştir.
Tahsin Saraç Şair, çevirmen ve edebiyat öğretmeni Muş Tahsin Saraç (1930-1989), Muş'ta doğmuş şair ve çevirmendir. Toplumcu çizgideki şiirleri ve Fransız şiirinden yaptığı çevirilerle tanınır; Fransa'nın Légion d'honneur nişanını almıştır.
Zeki Eker İş insanı, 21. Dönem Muş milletvekili Muş Zeki Eker, 1956'da Muş'ta doğan iş insanı ve siyasetçidir. 21. Dönem'de Muş milletvekili olarak TBMM'ye girmiş ve Başkanlık Divanı'nda İdare Amiri olarak görev yapmıştır.
Erdoğan Arıca Milli futbolcu ve teknik direktör Ordu / Fatsa 24 Temmuz 1954'te Fatsa'da doğan futbolcu ve teknik direktör. Orduspor, Galatasaray ve Fenerbahçe'de oynadı, A Milli Takım'da 30 maça çıktı; sonra birçok kulübü çalıştırdı. 10 Nisan 2012'de İstanbul'da öldü. Soner Arıca'nın ağabeyidir.
Kadir İnanır Türk sinema oyuncusu ve yönetmen; Yeşilçam'ın önde gelen başrol oyuncularından Ordu / Fatsa 15 Nisan 1949'da Fatsa'da doğan Kadir İnanır, 1960'ların sonunda başladığı sinema kariyerinde 180'i aşkın filmde rol aldı. Selvi Boylum Al Yazmalım ile tanınırlığı arttı; Altın Portakal ödülleri kazandı. 26 Haziran 2026'da İstanbul'da öldü.
Kenan Şimşek Serbest stil güreşçi, 1992 Barcelona olimpiyat ikincisi ve Kırkpınar başpehlivanı Ordu 1968'de Ordu'da doğan güreşçi. 1992 Barcelona Olimpiyatları'nda serbest stil 90 kg'da gümüş madalya kazandı; üç Avrupa bronzu ve 1991 Akdeniz Oyunları altını vardır. Yağlı güreşe geçerek 2003'te Kırkpınar başpehlivanı oldu.
Mehmet Hilmi Güler Metalurji mühendisi, eski Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı, Ordu Büyükşehir Belediye Başkanı Ordu Ordu'da doğan Mehmet Hilmi Güler, ODTÜ'de metalurji mühendisliği okudu; TÜBİTAK, MKEK ve Etibank'ta yöneticilik yaptı. AK Parti kurucu üyesidir; 2002-2009 arasında Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı, 2019'dan itibaren Ordu Büyükşehir Belediye Başkanıdır.
Mev Dinç Video oyunu geliştiricisi; Vivid Image ve Sobee Studios kurucusu Ordu Mevlüt Dinç; Mayıs 1957'de Ordu'da doğan, İngiltere'de 1980'lerde oyun programcısı olarak öne çıkan geliştirici. Vivid Image'ı kurdu, Last Ninja 2 ve First Samurai'de çalıştı; Türkiye'de Sobee Studios'u kurup ilk Türk MMO'su İstanbul Kıyamet Vakti'ni geliştirdi.
Numan Kurtulmuş İktisatçı akademisyen, siyasetçi; TBMM Başkanı ve eski Başbakan Yardımcısı Ordu / Ünye 1959'da Ünye'de doğan Numan Kurtulmuş, İstanbul Üniversitesi'nde profesörlüğe yükselmiş bir iktisatçı ve siyasetçidir. Saadet Partisi ve HAS Parti genel başkanlığı, Başbakan Yardımcılığı ve Kültür ve Turizm Bakanlığı yaptı; 7 Haziran 2023'te TBMM Başkanı seçildi.
Soner Arıca Pop müzik şarkıcısı ve prodüktör Ordu / Fatsa 5 Şubat 1966'da Ordu'nun Fatsa ilçesinde doğan pop şarkıcısı ve prodüktör. 1986-1991 arası mankenlik yaptı, 1992'de ilk albümü Bir Umut ile müziğe geçti. Futbolcu Erdoğan Arıca'nın kardeşidir.
Tayfun Uzbay Nöropsikofarmakolog, tıbbi farmakoloji profesörü Ordu İsmail Tayfun Uzbay; 1959'da Ordu'da doğan farmakolog. İÜ Eczacılık Fakültesi'ni bitirdi, GATA'da tıbbi farmakoloji doktorası yaptı ve 2003-2011'de anabilim dalı başkanlığı yürüttü; sonra Üsküdar Üniversitesi'nde nörobilim alanında çalıştı.
Yeni İsmail Zühdü Osmanlı hattatı; III. Mustafa döneminde saray hat hocası, Mustafa Râkım'ın ağabeyi ve hocası Ordu / Ünye Ünye'de doğan İsmâil Zühdü, gençliğinde İstanbul'a gidip Moralı Ahmed Hıfzı Efendi'den sülüs, nesih ve rikā' öğrendi; III. Mustafa döneminde sarayda hat hocalığı yaptı. Kardeşi Mustafa Râkım'ın hocasıdır. 1806'da öldü, Edirnekapı'ya gömüldü.
Yurdal Tokcan Ud icracısı, besteci ve müzik eğitimcisi Ordu 1966'da Ordu'da doğan ud sanatçısı ve besteci. İTÜ Türk Musikisi Devlet Konservatuvarı'nı 1988'de bitirdi, 1990'dan itibaren Kültür ve Turizm Bakanlığı İstanbul Devlet Türk Müziği Topluluğu'nda udi olarak görev yaptı; İstanbul Sazendeleri'nin kurucuları arasında yer alır.
Adnan Azar Şair, TRT yönetmeni ve sinemacı; 'Batık Aşklar Müzesi' filminin yönetmeni Rize / Çayeli Adnan Azar (1956-2014), Rize'nin Çayeli ilçesinde doğmuş şair ve yönetmendir. TRT'de drama programlarında yönetmenlik yaptı; 'Batık Aşklar Müzesi' filmi Altın Koza'da en iyi kurgu ödülü aldı. 'Unutmak Suları' ile başlayan şiir kitapları vardır.
Ali İhsan Kolcu Yeni Türk edebiyatı akademisyeni, edebiyat araştırmacısı ve şair Rize Ali İhsan Kolcu, 1961'de Rize'de doğmuş Türk edebiyatı akademisyenidir. Uzun yıllar Erzurum'daki Atatürk Üniversitesi'nde, ardından Aksaray ve Giresun üniversitelerinde görev yapmış; Tanzimat dönemi şiir çevirileri ve şairlerin poetikası üzerine çok sayıda kitap yayımlamıştır.
Barış Alper Yılmaz Futbolcu; Galatasaray ve Türkiye A Millî Takımı oyuncusu Rize Barış Alper Yılmaz (d. 2000), Rize doğumlu futbolcudur. Rize Özel İdare Spor altyapısında yetişti, Ankara Demirspor'dan sonra 2021'de Galatasaray'a geçti ve Türkiye A Millî Takımı'nda forma giydi.
Bekir Sıtkı Baykal Tarihçi; Ankara Üniversitesi DTCF Yakınçağ Tarihi öğretim üyesi, Atatürk Üniversitesi rektörü Rize / Fındıklı Bekir Sıtkı Baykal (1908-1987), Rize'nin Fındıklı ilçesinde doğmuş tarihçidir. Uzun yıllar Ankara Üniversitesi DTCF'de Yakınçağ Tarihi kürsüsünü yönetmiş, kısa bir süre Erzurum'daki Atatürk Üniversitesi'nin rektörlüğünü yapmış, Peçevî Tarihi ve Erzurum Kongresi belgeleri gibi önemli yayınlar hazırlamıştır.
Birol Topaloğlu Laz müziği derlemecisi, yorumcu ve yapımcı; Lazca halk müziği arşiv albümleriyle tanınan müzisyen Rize / Pazar Birol Topaloğlu, 1965'te Rize'nin Pazar ilçesinde Lazca adı Apso olan köyde doğmuş müzisyen ve derlemecidir. Elektronik mühendisliğini bırakıp Lazca halk müziğini derlemeye yöneldi; Heyamo, Lazeburi ve Kıyı Boyu Karadeniz gibi albümleriyle Laz müziğinin önemli kaynaklarından birini oluşturdu.
Cevat Dereli Ressam, sanat eğitimcisi Rize Cevat Dereli, 1900'de Rize'de doğmuş, Cumhuriyet döneminin önde gelen ressamlarından ve sanat eğitimcisidir. Müstakil Ressamlar ve Heykeltıraşlar Birliği ile D Grubu'nda yer aldı, Sanayi-i Nefise / Güzel Sanatlar Akademisi'nde hocalık yaptı.
Dâmad Mehmed Ali Paşa Osmanlı kaptan-ı deryası ve sadrazamı Rize / Hemşin Dâmad Mehmed Ali Paşa, 1813'te Hemşin'de doğmuş Osmanlı devlet adamıdır. II. Mahmud'un kızı Âdile Sultan'la evlenerek damat oldu, altı kez kaptan-ı deryalık yaptı ve bu unvanı taşıyan son kişi oldu; 1852-1853'te sadrazamlık yaptı.
Ekrem Demirli Tasavvuf akademisyeni; İbnü'l-Arabî ve Sadreddin Konevî çevirmeni Rize / İkizdere Ekrem Demirli, 1969'da Rize'nin İkizdere ilçesinde doğmuş tasavvuf akademisyenidir. İstanbul Üniversitesi İlahiyat Fakültesi'nde öğretim üyesi olup İbnü'l-Arabî'nin Fütûhât-ı Mekkiyye'sini 18 cilt hâlinde Türkçeye kazandırmış, Sadreddin Konevî'nin eserlerini çevirmiştir.
Emin Yağcı Tulum sanatçısı; Kültür ve Turizm Bakanlığı Devlet Halk Dansları Topluluğu sanatçısı ve Karadeniz müziği derlemecisi Rize / Çayeli / Kestanelik Emin Yağcı, 1957'de Rize'nin Çayeli ilçesine bağlı Kestanelik köyünde doğmuş tulum sanatçısıdır. Uzun yıllar Kültür ve Turizm Bakanlığı Devlet Halk Dansları Topluluğu'nda çalıştı; Karadeniz tulum repertuvarını yurt dışında yayımlanan albümlerle tanıttı.
Gökhan Birben Karadeniz halk müziği yorumcusu; Hemşince ve Lazca eserleri de seslendiren, 'Hey Gidi Karadeniz' ile tanınan sanatçı Rize Gökhan Birben, Rize'nin Subaşı köyünden Hemşin kökenli halk müziği yorumcusudur. 2003'te Gülbeyaz dizisinde seslendirdiği 'Hey Gidi Karadeniz' ile tanındı; Hemşince ve Lazca eserlere de yer veren albümleriyle Karadeniz türkülerini geniş kitlelere taşıdı.
Gökhan S. Hotamışlıgil Tıp, genetik ve metabolizma bilim insanı Rize / Pazar Gökhan S. Hotamışlıgil, 1962'de Rize'nin Pazar ilçesinde doğmuş bilim insanıdır. Harvard T.H. Chan Halk Sağlığı Okulu'nda genetik ve metabolizma profesörüdür; obezite, tip 2 diyabet ve kronik metabolik inflamasyon alanındaki çalışmalarıyla tanınır. 2026'da ABD Ulusal Bilimler Akademisi'ne üye seçildi.
Halis Özgü Eğitimci, deneme ve araştırma yazarı, yayıncı Rize / Pazar Halis Özgü, 1909'da Rize'nin Pazar ilçesinde doğmuş eğitimci, deneme ve araştırma yazarı ve yayıncıdır. Sorbonne'da pedagoji doktorası yaptı, Bursa Eğitim Enstitüsü'nün 1958'de açılmasına öncülük etti ve 1964'te Özgü Yayınevi'ni kurdu.
Hayati Yazıcı Hukukçu ve siyasetçi; eski Devlet Bakanı ve Başbakan Yardımcısı, eski Gümrük ve Ticaret Bakanı Rize / Çayeli Hayati Yazıcı (d. 1952), Rize'nin Çayeli ilçesinde doğmuş hukukçu ve siyasetçidir. Hâkimlik ve avukatlığın ardından milletvekili oldu; Devlet Bakanı ve Başbakan Yardımcısı ile Gümrük ve Ticaret Bakanı olarak görev yaptı.
İsmail Kara İslâm düşüncesi tarihçisi, akademisyen Rize İsmail Kara, 2 Şubat 1955'te Rize'de doğmuş, Türkiye'de İslâmcılık ve din-modernleşme ilişkisi alanında önde gelen akademisyen ve yazardır. 2020'de Cumhurbaşkanlığı Kültür ve Sanat Büyük Ödülü'nü (sosyal bilimler) aldı.
İsmail Türüt Karadeniz halk müziği yorumcusu Rize İsmail Türüt, 8 Haziran 1965'te Rize'nin Ambarlık köyünde doğmuş Karadeniz halk müziği yorumcusudur. 1982'de *Laz Uşağı* albümüyle başladı, otuzdan fazla albüm yaptı ve 2000'de Kral TV Video Müzik Ödülleri'nde "En İyi Erkek Türk Halk Müziği" ödülünü aldı.
İzzet Akçal Hukukçu ve siyasetçi; Rize milletvekili ve Devlet Bakanı Rize / Çayeli Yusuf İzzet Akçal (1906–1987), Rize'nin Çayeli ilçesinde doğmuş hukukçu ve siyasetçidir. Savcılık ve hâkimliğin ardından 1950'den itibaren Rize milletvekili oldu ve 1959'da Devlet Bakanı olarak görev yaptı.
Kazım Ayvaz Olimpiyat ve dünya şampiyonu güreşçi Rize Kazım Ayvaz, 10 Mart 1938'de Rize'de doğmuş grekoromen güreşçidir. 1964 Tokyo Olimpiyatları'nda hafif sıklette altın madalya kazandı, 1958 ve 1962'de dünya şampiyonu oldu ve 2011'de FILA Uluslararası Güreş Onur Listesi'ne alındı.
M. Ekrem Hulûsi Karadeniz Türk mûsikisi nazariyatçısı, kanun icracısı Rize M. Ekrem Hulûsi Karadeniz, 14 Şubat 1904'te Rize'de doğmuş Türk mûsikisi nazariyatçısı ve kanun icracısıdır. Türk mûsikisi nazariyatının temel eserlerinden *Türk Mûsikisinin Nazariye ve Esasları*'nın yazarıdır.
Mehmet Akif Pirim Olimpiyat şampiyonu güreşçi Rize Mehmet Akif Pirim, 17 Eylül 1968'de Rize'de doğmuş grekoromen güreşçidir. 1992 Barselona Olimpiyatları'nda tüy sıklette altın madalya kazandı; Olympedia'ya göre 1996 Atlanta'da bronz madalya da aldı.
Mehmet Haberal Genel cerrah; Türkiye'de organ nakli uygulamalarının öncüsü, Başkent Üniversitesi'nin kurucusu Rize / Pazar / Subaşı Mehmet Haberal, 1944'te Rize'nin Pazar ilçesine bağlı Subaşı (Haçapit) köyünde doğmuş genel cerrahtır. 1975'te Türkiye'deki ilk canlı vericiden böbrek naklini gerçekleştirerek ülkede organ nakli uygulamalarını başlatmış, Başkent Üniversitesi'ni kurmuştur.
Mehmet Salihoğlu Şair, denemeci ve inşaat yüksek mühendisi; Cumhuriyet dönemi Öztürkçe deneme geleneğinin temsilcilerinden Rize / Çayeli Mehmet Salihoğlu (1922-2010), Rize'nin Çayeli ilçesine bağlı Limanköy'de doğan şair ve denemecidir. İnşaat yüksek mühendisi olarak kamuda çalışırken Nurullah Ataç çevresinde yetişmiş, Öztürkçe denemeleri ve şiir kitaplarıyla tanınmıştır.
Mustafa N. Parlar Elektrik mühendisi ve akademisyen; ODTÜ Mühendislik Fakültesi dekanı ve rektörü Rize / Çamlıhemşin Mustafa N. Parlar (1925-1980), Rize'nin Çamlıhemşin yöresinde Yayla Köyü'nde doğmuş elektrik mühendisi ve akademisyendir. ODTÜ'de Elektrik Mühendisliği bölümünü ve Mühendislik Fakültesi'ni kuranlardan olup rektörlük yapmış; adına kurulan vakıf her yıl bilim ödülleri verir.
Oktay Arayıcı Oyun yazarı, tiyatro yönetmeni ve TRT program yöneticisi Rize Oktay Arayıcı (1936-1985), Rize'de doğmuş oyun yazarı ve tiyatro yönetmenidir. Seferî Ramazan Beyin Nafile Dünyası, Bir Ölümün Toplumsal Anatomisi ve Rumuz Goncagül gibi oyunlarıyla Yunus Nadi, TDK ve Avni Dilligil ödüllerini almış; uzun yıllar TRT'de program yöneticiliği yapmıştır.
Osman Efendioğlu Atma türkü ustası; UNESCO kapsamında 'Yaşayan İnsan Hazinesi' olarak tanınan Rizeli halk şairi Rize / Merkez Osman Efendioğlu, Rize Merkez'e bağlı bir köyde doğmuş atma türkü ustasıdır. 'Osman Dayı' diye bilinir; Doğu Karadeniz'e özgü atma türkü geleneğini yaşattığı için Yaşayan İnsan Hazineleri Türkiye Ulusal Envanteri'ne alınmıştır.
Sadettin Kaynak Bestekâr, hânende, imam (Rize kökenli) Rize Sadettin Kaynak, 15 Nisan 1895'te İstanbul'da doğmuş, Rize kökenli bestekâr, hânende ve imamdır. Babası Rize'den İstanbul'a gelmiş, aile bir süre Rize'de yaşamıştır. Cumhuriyet döneminin en verimli bestekârlarından biridir ve yaklaşık 85 filmin müziği dahil binden fazla eser besteledi.
Temel Kotil Havacılık mühendisi ve yönetici; eski THY Genel Müdürü ve TUSAŞ Genel Müdürü Rize Temel Kotil (d. 1959), Rize doğumlu havacılık mühendisi ve yöneticidir. İTÜ ve Michigan Üniversitesi'nde öğrenim gördü; 2005–2016 arasında THY Genel Müdürlüğü, 2016'dan sonra TUSAŞ Genel Müdürlüğü yaptı.
Tevfik İleri Mühendis ve siyasetçi; Millî Eğitim, Ulaştırma ve Bayındırlık bakanı, Başbakan Yardımcısı Rize / Hemşin Tevfik İleri (1911–1961), Rize'nin Hemşin ilçesinde doğmuş mühendis ve siyasetçidir. Demokrat Parti hükümetlerinde Millî Eğitim, Ulaştırma ve Bayındırlık bakanlıkları ile Başbakan Yardımcılığı yapmıştır.
Tuncay Mataracı Siyasetçi; Rize milletvekili ve Gümrük ve Tekel Bakanı Rize Tuncay Mataracı (1935–2020), Rize doğumlu siyasetçidir. 1977'de Adalet Partisi'nden Rize milletvekili seçildi ve 1978–1979 yıllarında 42. Hükümet'te Gümrük ve Tekel Bakanı olarak görev yaptı.
Veysel Çolak Şair, yazar ve öğretmen; toplumcu gerçekçi çizgideki Manifesto şiir hareketinin temsilcilerinden Rize / İkizdere / Cevizlik Veysel Çolak, 1954'te Rize'nin İkizdere ilçesine bağlı Cevizlik köyünde doğan şair ve yazardır. Uzun yıllar Türkçe ve edebiyat öğretmenliği yapmış; toplumcu gerçekçi çizgideki Manifesto hareketi, Dize dergisi ve ödüllü şiir kitaplarıyla tanınır.
Yavuz Bahadıroğlu Roman ve hikâye yazarı, gazeteci Rize / Pazar / Hisarlı Yavuz Bahadıroğlu (asıl adı Niyazi Birinci), 1945'te Rize'nin Pazar ilçesine bağlı Hisarlı köyünde doğmuş roman ve hikâye yazarı, gazetecidir. Osmanlı dönemini konu alan otuzdan fazla tarihî romanı ve yüzü aşkın kitabıyla popüler tarih anlatısının çok okunan yazarlarındandır. 2021'de öldü; kesin ölüm günü kaynaklarda farklı veriliyor.
Yûnus Vehbi Efendi Osmanlı âlimi ve kadısı; Mecelle heyeti üyesi, kazasker Rize / Merkez / Veliköy Yûnus Vehbi Efendi (1837-1913), Rize'nin Velâ (bugün Veliköy) köyünde doğan Osmanlı âlimidir. Mecelle'yi hazırlayan heyette yer almış, Kudüs, Bağdat, Edirne ve Mekke kadılıklarından sonra kazaskerliğe yükselmiştir.
Yûsuf Karali Din âlimi, Rize müftüsü Rize / Güneysu / Yeşilköy Yûsuf Karali, 1886'da Güneysu'nun Pilihoz (bugünkü Yeşilköy) köyünde doğmuş din âlimi ve mütercimdir. Medreseden yetişti, 16 Şubat 1951'den 1969'daki ölümüne kadar Rize müftüsü olarak görev yaptı.
Yusuf Kurçenli Sinema ve televizyon yönetmeni, senarist Rize / Çayeli Yusuf Kurçenli, 1947'de Rize'nin Çayeli ilçesinde doğmuş sinema ve televizyon yönetmeni, senaristtir. *Çözülmeler* ve *Karartma Geceleri* filmleriyle ödüller kazandı, 2011'de İstanbul Film Festivali Sinema Onur Ödülü'nü aldı.
Zihni Derin Ziraatçı, Türkiye'de çay tarımının öncüsü (Rize'ye hizmet eden) Rize Zihni Derin (Asım Zihni Derin), 1880'de Muğla'da doğmuş ziraatçı ve tarım bürokratıdır. 1923'te Rize'ye gönderildi, Batum'dan tohum ve fide getirip Rize'de ilk fidanlığı kurdu; Rize'de çay tarımının kurulmasındaki rolü nedeniyle "çayın babası" olarak anılır.
Ahmet Kavas Tarihçi, Afrika çalışmaları uzmanı akademisyen; Türkiye'nin Çad ve Senegal büyükelçisi Samsun / Vezirköprü 1964'te Vezirköprü'de doğdu. Ankara İlahiyat'tan sonra Paris'te Afrika'daki Müslüman toplumlar üzerine lisansüstü çalıştı. Osmanlı-Afrika ilişkileri alanında eserler verdi, TDV İslâm Ansiklopedisi'ne çok sayıda madde yazdı; Çad ve Senegal'de büyükelçilik yaptı.
Asuman Güzelce Öykü ve roman yazarı, hattat, resim öğretmeni Samsun / Ladik 1969'da Samsun'un Ladik ilçesinde doğan yazar ve hattat. Hece ve Yedi İklim gibi dergilerde öyküler yayımladı; 'Zamanın Yakama Yapıştırdıkları', 'Elini Kalbime Koy' ve Doğu Türkistan'ı konu alan 'Sessiz Göç' kitaplarının yazarıdır. İstanbul'da resim öğretmenliği yaptı.
Faruk Cömert Orgeneral; Türk Hava Kuvvetleri'nin 26. komutanı (2005-2007) Samsun / Vezirköprü 1946'da Vezirköprü'de doğdu. Hava Harp Okulu'nu bitirip jet pilotu oldu, NATO ve Genelkurmay'da görevler üstlendi. 2005-2007 arasında Hava Kuvvetleri Komutanı olarak görev yaptı. Uçtuğu F-104 uçağı 2018'de Vezirköprü girişine yerleştirildi.
Ferhan Şensoy Tiyatro yazarı, oyuncu, yönetmen ve yazar; Ortaoyuncular'ın kurucusu Samsun / Çarşamba 26 Şubat 1951'de Çarşamba'da doğdu. Ortaoyuncular topluluğunu kurdu; geleneksel ortaoyununu çağdaş tiyatroyla buluşturan oyunlar yazıp sahneledi. Roman, deneme ve şiir de yazdı. 31 Ağustos 2021'de İstanbul'da öldü.
Köprülüzâde Fâzıl Ahmed Paşa Osmanlı sadrazamı (1661-1676), müderris ve devlet adamı Samsun / Vezirköprü Köprülü Mehmed Paşa'nın oğlu; Vezirköprü'de doğdu. Müderrislikten vezirliğe geçti, 1661-1676 arasında on beş yıl sadrazamlık yaptı. Uyvar, Girit (Kandiye) ve Lehistan (Kamaniçe) seferlerini yönetti; 1676'da Çorlu yakınında öldü.
Köprülüzâde Fâzıl Mustafa Paşa Osmanlı sadrazamı (1689-1691); Nizâm-ı Cedîd düzenlemeleriyle bilinen devlet adamı Samsun / Vezirköprü Köprülü Mehmed Paşa'nın oğlu, Fâzıl Ahmed Paşa'nın kardeşi. 1637'de Vezirköprü'de doğdu. 1689-1691 arasında sadrazamlık yaptı, vergi ve idarede düzenlemeler getirdi, Belgrad'ı geri aldı; 1691'de Salankamen savaşında öldü.
Mustafa Dağıstanlı İki kez olimpiyat şampiyonu güreşçi (1956, 1960); Samsun milletvekili (1973-1980) Samsun 1931'de Samsun'un Söğütpınar köyünde doğdu. 1956 Melbourne ve 1960 Roma olimpiyatlarında, 1954, 1957 ve 1959 dünya şampiyonalarında altın madalya kazandı. 1973-1980 arasında Adalet Partisi'nden Samsun milletvekilliği yaptı. 2022'de öldü.
Yaşar Doğu Milli güreşçi; 1948 Londra Olimpiyatları serbest stil şampiyonu Samsun / Kavak / Karlı Kavak'ın Karlı köyünde doğdu. 1946 ve 1949 Avrupa, 1948 Londra Olimpiyat ve 1951 Dünya şampiyonluklarıyla Türk güreşinin efsane isimlerinden oldu. Milli formayla 47 maçın 46'sını kazandı. 1961'de Ankara'da kalp krizinden öldü.
Abdülkādir er-Ruhâvî Urfa doğumlu Hanbelî hadis hâfızı; el-Erbaûne'l-büldâniyye'nin yazarı (1142-1215) Şanlıurfa Ebû Muhammed Abdülkādir b. Abdillâh er-Ruhâvî, 1142'de Urfa'da doğdu. Ailesi 1144'te İmâdüddin Zengî'nin Urfa'yı almasıyla esir düşmüş, sonra azat edilerek Müslüman olmuştu. İsfahan'dan İskenderiye'ye uzanan yolculuklarla hadis topladı; Musul ve Erbil'de ders verdi, Harran'a yerleşti. el-Erbaûne'l-büldâniyye'nin yazarıdır. 1215'te Harran'da öldü.
Abdülkadir Karahan Eski Türk edebiyatı profesörü; Fuzûlî ve kırk hadis araştırmacısı Şanlıurfa / Siverek 1 Eylül 1913'te Siverek'te doğdu. İstanbul Üniversitesi'nde eski Türk edebiyatı profesörü oldu; Fuzûlî, Nâbî, Nef'î ve İslâm-Türk edebiyatında kırk hadis üzerine temel çalışmalar yaptı. 27 Temmuz 2000'de İstanbul'da öldü. Yaklaşık 7000 kitaplık kütüphanesini Urfa'ya bağışladı.
Abdurrahman Yalçınkaya Hukukçu; Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı (2007-2011) Şanlıurfa 10 Mart 1950'de Şanlıurfa'da doğdu. 1973'te Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi'ni bitirdi; çeşitli yerlerde hâkimlik yaptıktan sonra 1998'de Yargıtay üyeliğine seçildi. 2004'te Cumhuriyet Başsavcıvekili, 21 Mayıs 2007-20 Mayıs 2011 arasında Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı oldu.
Ahmet Kanneci Klasik gitar virtüözü ve eğitimci; Hacettepe Üniversitesi Ankara Devlet Konservatuvarı gitar bölümü başkanı Şanlıurfa / Halfeti 21 Haziran 1957'de Halfeti'de doğan Ahmet Kanneci, Türkiye'nin önde gelen klasik gitar icracılarındandır. ODTÜ Mimarlık'tan sonra İspanya'da José Tomás ile çalıştı; dört konservatuvarda gitar bölümü kurdu, Hacettepe Ankara Devlet Konservatuvarı gitar bölümünü yönetti. Carnegie Hall gibi salonlarda çaldı.
Bardaisan (Bar Daysan) Urfalı Süryani filozof, şair ve gnostik düşünür; Ülkelerin Kanunları Kitabı geleneğinin merkez figürü Şanlıurfa 154'te Edessa'da (Urfa) Deysan ırmağı kıyısında doğdu, 222'de öldü. Osrhoene Kralı VIII. Abgar'ın sarayında bulundu. Yunan felsefesi ile İran ve gnostik kozmolojiyi harmanlayan düşüncesi, Süryanice şiir ve 'Ülkelerin Kanunları Kitabı' ile tanınır; takipçileri Deysânîler olarak anıldı.
Bettânî Harran yöresinden Sâbiî kökenli astronom ve matematikçi; Batı'da Albategnius adıyla tanınır (y. 858-929) Şanlıurfa / Harran Ebû Abdillâh Muhammed b. Câbir el-Bettânî, Harran yakınlarında Sâbiî bir ailede doğmuş, verimli yıllarını Rakka'da gözlem yaparak geçirmiş astronomdur. ez-Zîcü's-Sâbi adlı tabloları, güneş yılı ve presesyon hesapları ile trigonometriye katkıları Avrupa'da Albategnius adıyla yüzyıllarca etkili oldu. 929'da öldü.
Bülent İnal Tiyatro, sinema ve televizyon oyuncusu Şanlıurfa / Hilvan Bülent İnal, 19 Mayıs 1973'te Şanlıurfa'nın Hilvan ilçesinde doğmuş tiyatro, sinema ve televizyon oyuncusudur. Dokuz Eylül Üniversitesi tiyatro bölümünden mezun oldu; Tatar Ramazan, Payitaht: Abdülhamid ve Mevlana dizilerindeki başrolleriyle tanınır.
Ebû Arûbe el-Harrânî Harranlı muhaddis, Harran müftüsü ve tabakāt yazarı (y. 837-931) Şanlıurfa / Harran Ebû Arûbe Hüseyn b. Muhammed b. Mevdûd el-Harrânî, 837 civarında Harran'da doğdu. 850-851'de hadis tahsiline başladı; Cezîre, Dımaşk ve Irak'ta hadis topladı. Harran müftüsü olarak tanındı; İbn Hibbân ve İbn Adî gibi muhaddisler ondan rivayet etti. et-Tabakāt ve Târîhu'l-Cezîre gibi eserler yazdı. 931'de öldü.
Ferhat Göçer Tenor, ses sanatçısı ve hekim Şanlıurfa / Birecik Ferhat Göçer, 1970'te Şanlıurfa'nın Birecik ilçesinde doğmuş tenor ve ses sanatçısıdır. İstanbul Tıp Fakültesi'nde hekimlik ve İstanbul Üniversitesi Devlet Konservatuvarı'nda şan eğitimi aldı; 2005'ten itibaren yayımladığı albümlerle geniş kitlelere ulaştı.
İbn Teymiyye Harran doğumlu Hanbelî fakih, kelamcı ve müctehid; İslam düşüncesini görüş ve eleştirileriyle etkileyen Selefî âlim (1263-1328) Şanlıurfa / Harran Takıyyüddin Ahmed b. Abdülhalîm İbn Teymiyye, 1263'te Harran'da Hanbelî âlimlerden oluşan bir ailede doğdu. Moğol baskısı nedeniyle ailesiyle Dımaşk'a göçtü; orada yetişip ders verdi. Mecmûu'l-fetâvâ, es-Siyâsetü'ş-şer'iyye ve Der'ü teâruzi'l-akl ve'n-nakl gibi eserleriyle İslam düşüncesinde derin iz bıraktı. 1328'de Dımaşk'ta öldü.
İbrahim Tatlıses Halk müziği ve arabesk yorumcusu, oyuncu, film yönetmeni Şanlıurfa Asıl adı İbrahim Tatlı olan İbrahim Tatlıses, 1952'de Şanlıurfa'da doğdu. 1970'lerde Ayağında Kundura ile tanındı; onlarca albüm yaptı, çok sayıda filmde oynadı ve film yönetti, uzun yıllar televizyon programı sundu. 'İmparator' lakabıyla anılır.
İshak b. Ali er-Ruhâvî Urfalı hekim; hekimlik ahlakına dair ilk müstakil eserlerden Edebü't-tabîb'in yazarı (ö. 931'den önce) Şanlıurfa İshak b. Ali er-Ruhâvî, Ruha'da (Urfa) doğmuş, 9-10. yüzyılda yaşamış hekimdir. Galenos'un eserlerinde uzmanlaşmış başarılı bir hekim olarak tanındı. Hekimin ahlakını ve meslek kurallarını konu alan Edebü't-tabîb adlı eseri, alanının erken ve önemli örneklerindendir; tek nüshası Edirne Selimiye Kütüphanesi'ndedir.
Kazancı Bedih Urfa sıra gecelerinin gazelhanı; asıl adı Bedih Yoluk Şanlıurfa Asıl adı Bedih Yoluk olan Kazancı Bedih, Urfa sıra gecelerinde Divan şiirinden gazeller okuyan, ud, tambur ve cümbüş çalan halk sanatçısıdır. Lakabını kazancılık mesleğinden aldı. Eşkıya (1996) filmindeki görünümüyle ülke çapında tanındı. Ocak 2004'te Şanlıurfa'da öldü.
Kemal Edip Kürkçüoğlu Urfalı şair, eğitimci ve edebiyat araştırmacısı; 'Urfa Ağzı' çalışmasının yazarı Şanlıurfa 1902'de Urfa'da, Kürkçüzâdeler ailesinde doğdu. Öğretmenlik, müfettişlik ve Ankara İlahiyat Fakültesi'nde öğretim üyeliği yaptı, İstanbul Yüksek İslâm Enstitüsü'ne müdürlük etti. Fâtih vakfiyeleri, Fuzûlî neşirleri ve 'Urfa Ağzı' (1945) çalışmasıyla tanınır. 15 Nisan 1977'de İstanbul'da öldü.
Mahmut Tanal Avukat ve siyasetçi; 24-27. dönem İstanbul, 28. dönem Şanlıurfa milletvekili Şanlıurfa / Hilvan 1961'de Şanlıurfa'nın Hilvan ilçesinde doğdu. İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi'ni bitirdi, İstanbul Barosu'na kayıtlı avukat olarak çalıştı. 24, 25, 26 ve 27. dönemlerde İstanbul, 28. dönemde Şanlıurfa milletvekili seçildi.
Mahmut Tuncer Urfa ağzıyla okuduğu türkülerle tanınan halk müziği sanatçısı, sinema oyuncusu Şanlıurfa Mahmut Tuncer, 1961'de Şanlıurfa'da doğmuş halk müziği sanatçısı ve sinema oyuncusudur. Urfaspor'da futbol oynarken 1979'da müziğe yöneldi, TRT ses sınavını kazandı ve 1980'den itibaren çok sayıda albüm yayımladı; seksenlerden bu yana filmlerde de rol aldı.
Mazhar Bağlı Sosyolog, akademisyen; 25. dönem Şanlıurfa milletvekili, Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi rektörü Şanlıurfa / Halfeti 1965'te Şanlıurfa'nın Halfeti ilçesine bağlı Ağaçlı köyünde doğdu. Selçuk Üniversitesi Sosyoloji Bölümü'nü bitirdi, uzun yıllar Dicle Üniversitesi'nde öğretim üyeliği yaptı. 25. dönemde AK Parti Şanlıurfa milletvekili oldu; 2017'de Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi rektörlüğüne atandı.
Mecdüddin İbn Teymiyye Harranlı Hanbelî fakih, muhaddis ve kıraat âlimi; el-Müntekā ve el-Muharrer'in yazarı (y. 1194-1254) Şanlıurfa / Harran Ebü'l-Berekât Mecdüddin Abdüsselâm b. Abdillâh el-Harrânî, 1194 civarında Harran'da doğdu. Bağdat'ta fıkıh, hilâf ve Arapça okudu; Harran'a dönerek tefsir, kıraat ve fıkıh okuttu. el-Müntekā ve el-Muharrer gibi Hanbelî temel eserlerini yazdı. Takıyyüddin İbn Teymiyye'nin dedesidir. 1254'te Harran'da öldü.
Mehmed Uzun Kürtçe modern romanın öncü yazarı; romancı ve deneme yazarı Şanlıurfa / Siverek 1953'te Siverek'te doğan Mehmed Uzun, Kürtçe yazdığı yedi romanla modern Kürt romanının kurucu isimlerinden sayılır. 1977'den itibaren uzun yıllar İsveç'te yaşadı. Siya Evînê, Bîra Qederê ve Hawara Dîcleyê başlıca eserlerindendir. Ekim 2007'de Diyarbakır'da öldü, Mardinkapı Mezarlığı'na gömüldü.
Mehmet Akif İnan Şair, deneme yazarı, edebiyat öğretmeni; Eğitim-Bir-Sen'in kurucu genel başkanı Şanlıurfa 12 Temmuz 1940'ta Urfa'da doğan Mehmet Akif İnan, Hicret (1974) ve Tenha Sözler (1991) kitaplarıyla tanınan şair ve deneme yazarıdır. Uzun yıllar Ankara'da edebiyat öğretmenliği yaptı, Eğitim-Bir-Sen'i kurup yönetti, sonra Memur-Sen genel başkanı oldu. 6 Ocak 2000'de Şanlıurfa'da öldü.
Müslüm Gürses Arabesk müziğin önde gelen yorumcusu ve oyuncu; 'Müslüm Baba' Şanlıurfa / Halfeti / Fıstıközü Asıl adı Müslüm Akbaş olan Müslüm Gürses, 7 Mayıs 1953'te Halfeti'nin Fıstıközü köyünde doğdu, üç yaşında ailesiyle Adana'ya göçtü. Sevda Yüklü Kervanlar ile tanınan arabesk yorumcusu onlarca albüm yaptı, 38 filmde oynadı. 3 Mart 2013'te İstanbul'da öldü.
Nâbî 17. yüzyıl Osmanlı divan şairi; hikemî şiirin önde gelen temsilcisi, Hayriyye'nin yazarı Şanlıurfa Asıl adı Yûsuf olan Nâbî, 1642'de Urfa'da doğdu. İstanbul ve Halep'te yaşadı; Musâhib (Damad) Mustafa Paşa'nın himayesinde divan kâtipliği yaptı. Öğüt verici, düşünceye dayalı hikemî şiirin divan edebiyatındaki en güçlü ismidir. Hayriyye, Hayrâbâd ve Divan'ı başlıca eserleridir. 1712'de İstanbul'da öldü.
Nureddin Nebati Siyasetçi; Hazine ve Maliye Bakanı (2021-2023), İstanbul, Şanlıurfa ve Mersin milletvekili Şanlıurfa / Viranşehir 1964'te Şanlıurfa'nın Viranşehir ilçesinde doğdu. İstanbul Üniversitesi'nde siyaset bilimi ve uluslararası ilişkiler, Kocaeli Üniversitesi'nde doktora yaptı. 24. ve 26. dönemde İstanbul, 25. dönemde Şanlıurfa, 28. dönemde Mersin milletvekili seçildi; 2 Aralık 2021-3 Haziran 2023 arasında Hazine ve Maliye Bakanı olarak görev yaptı.
Nuri Sesigüzel Türk halk müziği sanatçısı ve sinema oyuncusu Şanlıurfa / Birecik Asıl adı Nuri Kaçtaş olan Nuri Sesigüzel, 1937'de Birecik'te doğdu. 1961'de TRT İstanbul Radyosu sınavını kazanarak profesyonel oldu; yüzlerce plak yaptı, 1960-70'lerde birçok filmde oynadı. Urfa sıra gecelerini ekrana taşıdı. 20 Mayıs 2023'te İstanbul'da öldü.
Sâbit b. Kurre Harranlı Sâbiî matematikçi, astronom, hekim ve Yunanca eserlerin Arapçaya çevirmeni (836-901) Şanlıurfa / Harran 836'da Harran'da doğan Sâbiî inançlı bilgin. Muhammed b. Mûsâ b. Şâkir tarafından Bağdat'a götürüldü; Arşimet ve Apollonios gibi Yunan matematikçilerin eserlerini Arapçaya aktardı. Dost sayılar teoremi, küresel trigonometri ve astronomi çalışmalarıyla tanınır. 901'de Bağdat'ta öldü.
Şivan Perwer Kürtçe şarkılarıyla uluslararası tanınan müzisyen, besteci ve söz yazarı Şanlıurfa Şivan Perwer (İsmail Aygün), 1955'te Şanlıurfa'da doğmuş Kürt müzisyen ve bestecidir. 1970'lerde Kürtçe şarkılarıyla tanındı, 1976'dan sonra uzun yıllar Almanya'da yaşadı ve otuzdan fazla albüm yayımladı. Doğduğu ilçe kaynaklarda Viranşehir ya da Siverek olarak geçer.
Yakup Baradeus (Ya'qub Burd'oyo) Tellalı Süryani piskopos; Süryani Ortodoks (Yakubî) kilise hiyerarşisini yeniden kuran misyoner Şanlıurfa / Viranşehir Tella'da (bugünkü Viranşehir) doğdu, yakındaki Phesilta manastırında yetişti. 542/543'te gizlice Edessa piskoposu olarak takdis edildi; kılık değiştirerek dolaşıp Miafizit topluluklara rahip ve piskopos atadı. 578'de öldü. Süryani Ortodokslara verilen 'Yakubî' adı ona dayanır.
Coşkun Aral Foto muhabiri, savaş muhabiri ve belgeselci Siirt Coşkun Aral, 1956'da Siirt'te doğmuş foto muhabiri, savaş muhabiri ve belgeselcidir. Sipa Press adına Lübnan, İran, Irak, Afganistan ve Kuzey İrlanda gibi bölgelerden haber fotoğrafladı; Haberci programını yaptı ve İZ TV'nin kurucuları arasında yer aldı.
Cumhur Kılıççıoğlu Gazeteci, araştırmacı yazar; Siirt Mücadele Gazetesi'nin kurucusu Siirt Cumhur Kılıççıoğlu (1938-2024), Siirt doğumlu gazeteci ve araştırmacı yazardır. 1964'te Siirt Mücadele Gazetesi'ni kurdu; Siirt'in tarih ve kültürünü tanıtan rehber ve inceleme kitaplarıyla bilinir.
Ethem Sancak İş insanı; ilaç dağıtımı, medya ve savunma sanayii (BMC) yatırımcısı Siirt Ethem Sancak, 1958'de Siirt'te doğmuş iş insanıdır. Ecza deposu işletmeciliğiyle başladığı iş hayatında Hedef Ecza Deposu'nu kurdu; medya sektöründe yatırım yaptı ve TMSF'nin satışa çıkardığı otomotiv ve savunma sanayii şirketi BMC'nin ortağı oldu.
Evin Demirhan Yavuz Milli güreşçi; 2022 Avrupa şampiyonu, iki kez olimpiyat sporcusu Siirt Evin Demirhan Yavuz, 1995'te Siirt'te doğmuş milli güreşçidir. Kadınlar serbest stil 50 kiloda 2022 Avrupa şampiyonu oldu, iki kez Akdeniz Oyunları şampiyonluğu kazandı ve Tokyo 2020 ile Paris 2024 olimpiyatlarında yarıştı.
Hasan Özer Eski milli futbolcu (forvet) ve teknik adam Siirt Hasan Özer, 1974'te Siirt'te doğmuş eski milli futbolcu ve teknik adamdır. Siirtspor'da başladığı kariyerinde Gaziantepspor, Trabzonspor, Altay ve Malatyaspor'da forvet oynadı; 2001'de A Milli Takım formasını giydi.
İsmail Fakirullah Tillolu mutasavvıf ve müderris; Erzurumlu İbrahim Hakkı'nın şeyhi Siirt / Tillo İsmail Fakirullah (1657-1734), Siirt'in Tillo köyünde doğmuş mutasavvıf ve müderristir. Erzurumlu İbrahim Hakkı'nın şeyhidir. Tillo'daki türbesi, ekinoks günlerinde güneş ışığının sandukayı aydınlattığı düzeneğiyle tanınır.
İsmail Hatip Erzen Ezher'de okumuş din âlimi, Arapça öğretmeni ve müftü Siirt İsmail Hatip Erzen (1882-1968), Siirt'te doğmuş, Ezher'de yedi yıl okumuş din âlimidir. Elazığ ve Sivas sultanîlerinde Arapça öğretti, 1921-1960 arasında Çermik, Gümüşhane, Sivas, Antakya, Eyüp, Konya ve Malatya gibi yerlerde müftülük yaptı.
Mehmet Akif Tutumlu Hukukçu, şair ve deneme yazarı Siirt / Kurtalan Mehmet Akif Tutumlu, 1963'te Siirt'in Kurtalan ilçesinde doğmuş hukukçu, şair ve yazardır. Yargıç, avukat ve akademisyen olarak çalışmış; şiir, aforizma ve deneme türlerinde kitaplar yayımlamıştır.
Mehmet Güney Diplomat, büyükelçi ve BM Ruanda Uluslararası Ceza Mahkemesi yargıcı Siirt Mehmet Güney (1936-2024), Siirt doğumlu diplomat ve uluslararası yargıçtır. 1966-1999 arasında Dışişleri'nde çalıştı; Küba, Singapur ve Endonezya'da büyükelçilik yaptı. 1998'de BM Ruanda Uluslararası Ceza Mahkemesi'ne yargıç olarak atandı.
Necim Gül Şair, öğretmen ve araştırmacı; 'Siirt Arapçasını Kurtarmak' kitabının yazarı Siirt Necim Gül, 1972'de Siirt'te doğmuş şair, öğretmen ve araştırmacıdır. Siirt'te konuşulan Arapça ağzını ele alan 'Siirt Arapçasını Kurtarmak' (2013) adlı çalışmasıyla bilinir.
Nezir Birlik Şair ve din kültürü öğretmeni; 'Bilig' üçlemesinin yazarı Siirt Nezir Birlik, 1966'da Siirt'in Gaziler köyünde doğmuş şair ve din kültürü öğretmenidir. Divan-ı Bilig, Ankâ-yı Bilig ve Keşkül-i Bilig adlı şiir kitaplarıyla tanınır; uzun yıllar Edirne'de görev yapmıştır.
Sultan Memduh Tillolu mutasavvıf âlim ve şair; İsmail Fakirullah'ın torunu, Erzurumlu İbrahim Hakkı'nın talebesi Siirt / Tillo Sultan Memduh (Gavsü'l-Memduh), asıl adı Mahmud olan, Siirt'in Tillo ilçesinde yaşamış 19. yüzyıl mutasavvıf âlim ve şairidir. İsmail Fakirullah'ın torunu, Erzurumlu İbrahim Hakkı'nın talebesidir; Arapça, Farsça ve Türkçe şiirleri vardır. 1847'de öldü, türbesi Tillo'dadır.
Vicken Aykazian Ermeni Apostolik Kilisesi başpiskoposu; Amerika Doğu Piskoposluğu ekümenik direktörü Siirt Vicken Aykazian, 1951'de Siirt'te doğmuş Ermeni Apostolik Kilisesi başpiskoposudur. İsviçre piskoposluğu ve Amerika Doğu Piskoposluğu'nda ekümenik direktörlük yapmış; Dünya Kiliseler Konseyi'nde üst düzey görevler üstlenmiştir.
Yasin Aktay Sosyolog, akademisyen; AK Parti Siirt milletvekili (2015-2018) Siirt Yasin Aktay, 1966'da Siirt'te doğmuş sosyolog ve akademisyendir. ODTÜ'de lisans, yüksek lisans ve doktorasını yaptı, Selçuk Üniversitesi'nde 20 yıl ders verdi. AK Parti genel başkan yardımcılığı yaptı, 2015'te Siirt milletvekili seçildi.
Yunus Emre Yıldırımer Tiyatro, dizi ve sinema oyuncusu Siirt Yunus Emre Yıldırımer, 1982'de Siirt'te doğmuş tiyatro, dizi ve sinema oyuncusudur. Haliç Üniversitesi Konservatuvarı mezunudur; Eşkıya Dünyaya Hükümdar Olmaz ve Teşkilat dizilerindeki rolleriyle tanınır.
Ahmet Muhip Dıranas Cumhuriyet dönemi şairi, oyun yazarı ve çevirmen Sinop / Erfelek / Salı 1909'da Sinop'un Erfelek ilçesine bağlı Salı köyünde doğan Ahmet Muhip Dıranas, hece veznini ahenkli bir biçime ulaştıran Cumhuriyet dönemi şairidir. Müze ve yayın kurumlarında görev aldı, oyunlar yazdı, çeviriler yaptı. 21 Haziran 1980'de Ankara'da öldü; vasiyeti üzerine köyüne gömüldü.
Ahmet Şimşirgil Tarihçi; Marmara Üniversitesi'nde Osmanlı tarihi profesörü Sinop / Boyabat 1959'da Boyabat'ta doğan Ahmet Şimşirgil, Atatürk Üniversitesi tarih bölümünü bitirdi, 1990'da doktorasını tamamladı. 1989'dan beri Marmara Üniversitesi'nde; 2003'te profesör oldu. Osmanlı şehir tarihi ve teşkilatı üzerine çalışır; Kayı dizisi ve televizyon programlarıyla tanınır.
Engin Altay Öğretmen ve siyasetçi; Sinop ve İstanbul milletvekili, CHP Grup Başkanvekili Sinop / Erfelek 1963'te Sinop'un Erfelek ilçesinde doğan Engin Altay, öğretmen ve eğitim yöneticisidir. Erfelek'te belediye başkan yardımcılığı yaptı. 22-24. dönemlerde Sinop, 25-28. dönemlerde İstanbul milletvekili seçildi; 2013-2023 arasında CHP Grup Başkanvekiliydi.
Necmettin Erbakan Makine mühendisi, akademisyen ve siyasetçi; Türkiye'nin 54. Başbakanı Sinop 29 Ekim 1926'da Sinop'ta doğan Necmettin Erbakan, İTÜ makine mühendisliği mezunu ve profesördür. 1969'da Konya'dan bağımsız milletvekili seçildi; Millî Nizam, Millî Selâmet ve Refah partilerinin kuruluşunda yer aldı. 1974-1978'de başbakan yardımcısı, 1996-1997'de başbakan oldu. 2011'de İstanbul'da öldü.
Rıza Nur Hekim, siyasetçi ve tarih yazarı; Maarif ve Sıhhiye vekili, Lozan Konferansı'nda ikinci delege Sinop 1879'da Sinop'ta doğan Rıza Nur, askerî hekim olarak yetişti; 1909'da ve 1923'te Sinop mebusu seçildi. Millî Mücadele'de Maarif ve Sıhhiye vekilliği yaptı, Moskova'ya elçi gitti, Lozan'da ikinci delegeydi. Çok ciltli Türk Tarihi ve hatıratıyla bilinir. 1942'de İstanbul'da öldü.
Sinoplu Diogenes Kinik okulun en tanınmış temsilcisi, antik Yunan filozofu Sinop / Merkez Antik Sinope'de doğan Diogenes, sade ve doğaya uygun yaşamı savunan Kinik felsefenin simge adıdır. Sürgünden sonra Atina ve Korint'te yaşadı, MÖ 323'te Korint'te öldü. Sinop'un kent kimliğinin en bilinen ismidir.
V. Maksimos (Ekümenik Patrik) 1946-1948 yılları arasında İstanbul Fener Rum Patriği Sinop / Merkez Sinop doğumlu Maksimos Vaporcis, 1946-1948 arasında Fener Rum Patriği oldu. Heybeliada Ruhban Okulu'nda okudu, istifasının ardından yerine Athenagoras seçildi. 1972'de İstanbul'da öldü.
VI. Mithridates Eupator Pontus kralı; Roma'ya karşı Mithridates Savaşları'nı yürüten hükümdar Sinop / Merkez Sinope'de doğan VI. Mithridates, Pontus Krallığı'nı en geniş sınırlarına ulaştıran ve Roma'ya karşı üç büyük savaş yürüten kraldır. MÖ 63'te Kırım'da öldü.
Yusuf Kemal Tengirşenk Hukukçu, iktisatçı ve siyasetçi; Ankara hükümetinde İktisat ve Hariciye vekili, Adalet bakanı Sinop / Boyabat 1878'de Boyabat'ta doğan Yusuf Kemal, hukuk ve Paris'te siyasal bilimler okudu. Meşrutiyet'te mebus oldu; Millî Mücadele'de Kastamonu milletvekili olarak İktisat ve Hariciye vekilliği yaptı, sonra Adalet bakanı oldu. Soyadı Kanunu'ndan sonra Tengirşenk soyadını aldı. 1969'da öldü.
Bedirhan Bey Cizre ve Bohtan emiri; 1830'dan itibaren Cizre mütesellimi Şırnak / Cizre Bedirhan Bey, 1802'de bugün Şırnak'ın ilçesi olan Cizre'de doğan Bohtan emiridir. 1830'dan itibaren Cizre mütesellimi oldu; 1846-1847'de Osmanlı yönetimine karşı ayaklandı, teslim olduktan sonra Girit'e sürüldü ve 1869'da Şam'da öldü.
Ebü'l-İz İsmail el-Cezerî Mekanik ve otomatik düzenekler alanında eser veren 12-13. yüzyıl İslâm bilgini Şırnak / Cizre Ebü'l-İz İsmail el-Cezerî, 1181-1206 yılları arasında Diyarbakır'da Artuklu sarayında çalışan, 1205'te otomatik makineleri anlatan ünlü eserini tamamlayan mekanik bilginidir. Nisbesi Cizre'ye (Cezîre-i İbn Ömer) bağlanır.
Ferhat Encü TBMM 25. ve 26. dönem Şırnak milletvekili Şırnak / Uludere Ferhat Encü, 1985'te Şırnak'ın Uludere ilçesine bağlı Roboski'de doğmuş siyasetçidir. 7 Haziran ve 1 Kasım 2015 genel seçimlerinde Şırnak milletvekili seçilmiştir.
Hasip Kaplan Avukat; TBMM 23. ve 24. dönem Şırnak milletvekili (2007-2015) Şırnak / İdil Hasip Kaplan, 1954'te Şırnak'ın İdil ilçesinde doğmuş avukattır. 2007 ve 2011 seçimlerinde Şırnak milletvekili seçilerek TBMM'nin 23. ve 24. dönemlerinde görev yapmıştır.
İzzeddin İbnü'l-Esîr Tarihçi ve muhaddis; el-Kâmil fi't-târîh müellifi Şırnak / Cizre İzzeddin İbnü'l-Esîr (1160-1233), Cizre'de doğmuş, hayatının çoğunu Musul'da geçirmiş tarihçidir. Genel İslâm tarihi el-Kâmil fi't-târîh ile Orta Çağ'ın en güvenilir tarihçilerinden sayılır.
Jacques Behnan Hindo Süryani Katolik Haseke-Nusaybin başpiskoposu (1996-2019) Şırnak / İdil Jacques Behnan Hindo (1941-2021), Azakh'ta (bugünkü İdil) doğmuş Süryani Katolik din adamıdır. 1996-2019 yılları arasında Suriye'deki Haseke-Nusaybin başpiskoposluğu görevini yürütmüştür.
Mecdüddin İbnü'l-Esîr Hadis âlimi; en-Nihâye ve Câmiu'l-usûl müellifi Şırnak / Cizre Mecdüddin İbnü'l-Esîr (1149-1210), Cizre'de doğmuş hadis âlimidir. Garîbü'l-hadis sözlüğü en-Nihâye ve hadis derlemesi Câmiu'l-usûl ile tanınır; Musul'da idari görevlerde de bulunmuştur.
Melâ-yi Cezîrî Klasik Kürt edebiyatının önde gelen mutasavvıf şairi; Kürtçe Divan sahibi Şırnak / Cizre Melâ-yi Cezîrî (Molla Ahmed el-Cezerî), 16-17. yüzyılda yaşamış, 114 şiirlik Kürtçe Divanı klasik Kürt edebiyatının şaheseri sayılan mutasavvıf şairdir. Cizre'de ders vermiş; kabri Cizre'deki Kırmızı Medrese'dedir.
Tahir Elçi Avukat, Diyarbakır Barosu başkanı (2012-2015) Şırnak / Cizre Tahir Elçi (1966-2015), Cizre doğumlu avukattır. 1992'den itibaren Diyarbakır'da avukatlık yapmış, 2012'de Diyarbakır Barosu başkanı seçilmiştir. 28 Kasım 2015'te Diyarbakır Sur'da bir basın açıklaması sırasında hayatını kaybetmiştir.
Ziyâeddin İbnü'l-Esîr Edip, münşi ve vezir; el-Meselü's-sâir müellifi Şırnak / Cizre Ziyâeddin İbnü'l-Esîr (1163-1239), Cizre'de doğmuş edip ve devlet adamıdır. Selâhaddîn-i Eyyûbî ve oğlu el-Melikü'l-Efdal'in hizmetinde bulunmuş, belagat eseri el-Meselü's-sâir ile tanınmıştır.
Cahit Külebi Halk şiirinin söyleyişini çağdaş şiire taşıyan Cumhuriyet dönemi şairi Tokat / Zile 1917'de Tokat Zile'ye bağlı Çeltek köyünde doğan şair. Edebiyat öğretmeni, müfettiş, kültür ataşesi ve Türk Dil Kurumu genel sekreteri olarak çalıştı. 'Yeşeren Otlar' ile 1955 TDK Şiir Ödülü'nü aldı. Halk şiirinin sesini modern şiirle buluşturmasıyla tanınır. 1997'de Ankara'da öldü.
Gazi Osman Paşa Osmanlı müşiri, 1877 Plevne savunmasının komutanı ve dört kez serasker Tokat Asıl adı Osman Nûri olan Tokatlı Osmanlı komutanı. 1877-78 Osmanlı-Rus Savaşı'nda Plevne'yi aylarca savunarak 'Gazi' unvanını aldı; savaştan sonra müşir oldu, seraskerlik yaptı ve ölümüne dek II. Abdülhamid'in yakın çevresinde bulundu.
Hacı İvaz Paşa Çelebi Mehmed ve II. Murad dönemi Osmanlı veziri, Bursa Yeşil Külliyesi'nin mimarı Tokat Tokat'ın Kazova nahiyesinde doğan Osmanlı veziri ve mimar-mühendis. Çelebi Mehmed döneminde Bursa Yeşil Cami ve Yeşil Türbe'nin yapımını yönetti. II. Murad tarafından azledilip gözlerine mil çektirildi; 1428'de vebadan öldü, Bursa'da gömüldü.
Kul Himmet XVI-XVII. yüzyıl Alevi-Bektaşi halk şairi Tokat / Almus Tokat'ın Almus ilçesine bağlı Görümlü (Varzıl) köyünden Alevi-Bektaşi şairi. XVI. yüzyılın ikinci yarısı ile XVII. yüzyıl başında yaşadığı tahmin edilir. Hece ölçüsüyle yazdığı yaklaşık 150 şiiri bugüne ulaşmıştır; türbesi köyündedir.
Mehmed Emin Tokadî XVIII. yüzyıl İstanbul'unun önde gelen Nakşibendî-Müceddidî şeyhi Tokat 1664'te Tokat'ta doğan, İstanbul'da yetişen Nakşibendî-Müceddidî şeyhi. Mekke ve Medine'de tarikat icazeti aldı; İstanbul'da ders okuttu, Emîr Buhârî Tekkesi'nin meşihatını üstlendi. 1745'te vefat etti, Zeyrek'te Pîrî Paşa Camii hazîresine gömüldü.
Molla Lutfi Fatih ve II. Bayezid dönemi Osmanlı âlimi, mantık ve matematik bilgini Tokat Asıl adı Lutfullah olan, 1446 civarında Tokat'ta doğan Osmanlı âlimi. Sinan Paşa ve Ali Kuşçu'dan ders aldı, Fatih'in saray kütüphanesinde hâfız-ı kütüb oldu, çeşitli medreselerde müderrislik yaptı. 1495'te zındıklık suçlamasıyla idam edildi.
Mustafa Sabri Efendi Son dönem Osmanlı şeyhülislamı, Tokat mebusu ve din âlimi Tokat 1869'da Tokat'ta doğan Osmanlı âlimi. Meclis-i Mebusan'da Tokat mebusu oldu, 1919-1920'de Damad Ferid Paşa hükümetlerinde şeyhülislamlık yaptı. 1922'de ülkeden ayrıldı, Mısır'da yaşadı ve 1954'te Kahire'de öldü.
Şemseddin Sivâsî Halvetiyye'nin Şemsiyye kolunun kurucusu mutasavvıf ve şair Tokat / Zile Asıl adı Ahmed olan, 1520'de Zile'de doğan Halvetî şeyhi. Sivas'ta Meydan (Yeni) Camii'nde vaizlik yaparak tekke kurdu, Halvetiyye'nin Şemsiyye kolunu oluşturdu; 1596 Eğri seferine katıldı, 1597'de vefat etti.
Soner Demirtaş Serbest stil güreşçi; 2016 Rio Olimpiyatları bronz madalyalı, üç kez Avrupa şampiyonu Tokat 1991'de Tokat'ın Çat köyünde doğan serbest stil güreşçi. 74 kiloda 2016 Rio Olimpiyatları'nda bronz, 2017 ve 2022 dünya şampiyonalarında bronz madalya aldı; 2016-2018 arasında üst üste üç Avrupa şampiyonluğu kazandı. Aralık 2025'te güreşi bırakıp Serbest A Milli Takım teknik direktörü oldu.
Zileli Muharrem Efendi XVI. yüzyıl Zileli fıkıh âlimi ve Halvetî mutasavvıf, 'Muallim Dede' Tokat / Zile 1504'te Zile'de doğan fıkıh âlimi ve Halvetî mutasavvıf; Şemseddin Sivâsî'nin ağabeyi. Tokat ve İstanbul'da okuduktan sonra Zile'ye dönerek ders verdi, 'Muallim Dede' diye anıldı. Kadınlara yönelik ilmihal Umdetü'n-nisâ dahil on üç eseri bilinir.
Abdullah Öztürk Para masa tenisi sporcusu; Rio 2016 ve Tokyo 2020 Paralimpik Oyunları altın madalyalı Trabzon Abdullah Öztürk, 1989'da Trabzon'da doğan para masa tenisi sporcusudur. Rio 2016 ve Tokyo 2020 Paralimpik Oyunları'nda tekler altın madalyası kazandı; Avrupa ve dünya şampiyonalarında da çok sayıda madalyası vardır.
Adnan Kahveci Mühendis, akademisyen ve siyasetçi; Devlet Bakanı ve Maliye ve Gümrük Bakanı (1949-1993) Trabzon / Köprübaşı / Beşköy Adnan Kahveci (1949-1993), Trabzon'un bugünkü Köprübaşı ilçesine bağlı Beşköy'de (o dönem Sürmene) doğmuş mühendis, akademisyen ve siyasetçidir. Anavatan Partisi'nin kurucularındandır; Devlet Bakanı ve Maliye ve Gümrük Bakanı olarak görev yaptı.
Ahmet Suat Özyazıcı Teknik direktör; Trabzonspor'u Anadolu'nun ilk lig şampiyonluğuna taşıyan çalıştırıcı Trabzon Ahmet Suat Özyazıcı (1936-2023), Trabzon doğumlu futbolcu ve teknik direktördür. Trabzonspor'u dört lig şampiyonluğuna taşıyarak İstanbul dışından bir kulübü şampiyon yapan ilk teknik direktör oldu; 'Kupaların Efendisi' olarak anılır.
Ali Kemal Denizci Eski futbolcu ve teknik direktör; Trabzonspor'un ilk şampiyonluklarının hızlı kanat oyuncusu Trabzon Ali Kemal Denizci, 1950'de Trabzon'da doğmuş eski futbolcu ve teknik direktördür. Hızı nedeniyle 'Fırtına Kemal' diye anıldı; Trabzonspor'un 1975-76 ve 1976-77 şampiyonluklarında oynadı ve kulüpten A Millî Takım'a çağrılan ilk oyuncu oldu.
Âşık Mehmed XVI. yüzyıl Osmanlı coğrafyacısı; Menâzırü'l-avâlim adlı coğrafya ve kozmografya eserinin yazarı Trabzon / Ortahisar Âşık Mehmed, 1556-57 civarında Trabzon'da doğmuş Osmanlı coğrafyacısıdır. Hatuniye Medresesi müderrislerinden birinin oğludur. Yaklaşık yirmi beş yıllık gezilerine dayanarak yazdığı Menâzırü'l-avâlim, Kâtib Çelebi'nin Cihannümâ'sını da etkileyen önemli bir Türkçe coğrafya eseridir.
Basilios Bessarion Trabzon doğumlu Bizanslı ilahiyatçı ve hümanist; Nikaia metropoliti, Roma Katolik Kilisesi kardinali Trabzon Basilios Bessarion, 1403'te Trabzon'da doğan Bizanslı ilahiyatçı ve hümanisttir. Floransa Konsili'nde Doğu ve Batı kiliselerinin birleşmesini savundu, 1439'da kardinal oldu. Venedik'e bağışladığı Yunanca el yazmaları Rönesans döneminde klasik birikimin korunmasına katkı sağladı.
Cemil Usta Trabzonspor'un ilk iki şampiyonluğundaki kaptanı, sol bek Trabzon 'Dozer Cemil' lakabıyla bilinen Cemil Usta (1951-2003), Trabzon'da doğmuş futbolcudur. Sol bek olarak oynadı, Trabzonspor'un 1975-76 ve 1976-77'deki ilk iki şampiyonluğunda takım kaptanıydı. TFF, 2019-20 Süper Lig sezonunu onun adına 'Cemil Usta Sezonu' ilan etti.
Cevdet Sunay Asker; Genelkurmay Başkanı (1960-1966) ve Türkiye'nin 5. Cumhurbaşkanı (1966-1973) Trabzon Cevdet Sunay (1899-1982), Trabzon doğumlu asker ve devlet adamıdır. Birinci Dünya Savaşı ve Millî Mücadele'de bulundu, 1960-1966 arasında Genelkurmay Başkanlığı yaptı, 1966-1973 arasında Türkiye'nin 5. Cumhurbaşkanı oldu.
Ekrem İmamoğlu İş insanı ve siyasetçi; Beylikdüzü Belediye Başkanı (2014-2019) ve İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı (2019'dan itibaren) Trabzon / Akçaabat / Cevizli Ekrem İmamoğlu, 1970'te Trabzon'un Akçaabat ilçesine bağlı Cevizli köyünde doğmuş iş insanı ve siyasetçidir. Trabzon Lisesi'ni bitirdi, inşaat sektöründe çalıştı; 2014'te Beylikdüzü, 2019'da İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı seçildi.
Emin Hilmi Efendi XIX. yüzyıl divan şairi ve devlet memuru; ilk Osmanlı Meclis-i Mebûsanı'nda Trabzon mebusu Trabzon Emin Hilmi Efendi, 1831'de Trabzon'da doğmuş divan şairi ve devlet memurudur. Trabzon'da vilayet kâtipliği ve gazete muharrirliği yaptı, 1877'de ilk Osmanlı Meclis-i Mebûsanı'na Trabzon mebusu olarak girdi. 1877'de basılan divanındaki tarih manzumelerinin çoğu Trabzon'la ilgilidir.
Eren Bülbül Maçka'da 2017'de terör örgütü PKK mensuplarıyla çıkan çatışmada hayatını kaybeden 15 yaşındaki öğrenci Trabzon / Maçka / Köprüyanı Eren Bülbül (2002-2017), Trabzon'un Maçka ilçesine bağlı Köprüyanı'nda doğmuş bir lise öğrencisidir. 11 Ağustos 2017'de Maçka kırsalında güvenlik güçleriyle PKK mensupları arasında çıkan çatışmada yaralanarak 15 yaşında hayatını kaybetti; adı pek çok kurum ve anmaya verildi.
Faik Ahmet Barutçu Gazeteci, avukat ve siyasetçi; İstikbal gazetesinin kurucusu, Trabzon milletvekili ve Başbakan Yardımcısı Trabzon Faik Ahmet Barutçu (1894-1959), Trabzon doğumlu gazeteci, avukat ve siyasetçidir. 1918'de Trabzon'da İstikbal gazetesini kurdu; 1939-1954 arasında Trabzon milletvekilliği yaptı, 1947-1949'da Hasan Saka hükûmetlerinde Devlet Bakanı ve Başbakan Yardımcısı oldu.
Fatih Tekke Futbolcu ve teknik direktör; 2004-05 Süper Lig gol kralı, Zenit ile UEFA Kupası kazanan golcü Trabzon Fatih Tekke, 1977'de Trabzon'da doğan futbolcu ve teknik direktördür. 2004-05 sezonunda 31 golle Süper Lig gol kralı oldu, Zenit St. Petersburg ile UEFA Kupası kazandı; 2025'te Trabzonspor teknik direktörlüğüne getirildi.
Fuat Saka Müzisyen, besteci, düzenlemeci ve gitarist; Karadeniz ezgilerini çağdaş yorumlarıyla bilinir Trabzon Fuat Saka, 1952'de Trabzon'da doğan müzisyen, besteci ve gitaristtir. Karadeniz ve Anadolu ezgilerini Batı armonisi ve doğaçlamayla buluşturdu; Lazutlar albüm dizisi ve uluslararası topluluğuyla tanınır.
Hamâmîzâde Mehmed İhsan Şair, edebiyat öğretmeni ve folklor araştırmacısı; Hamsinâme'nin yazarı Trabzon Hamâmîzâde Mehmed İhsan (1885-1948), Trabzon doğumlu şair, edebiyat öğretmeni ve folklor araştırmacısıdır. Hamsiyi farklı edebî türlerle anlatan Hamsinâme (1928) ile Karadeniz kültürünü edebiyata taşıdı; Trabzon'da bir ticaret okulu kurdu, İstanbul'da uzun yıllar ders verdi.
Hami Mandıralı Futbolcu ve teknik direktör; Trabzonspor'un en golcü oyuncularından, eski milli futbolcu Trabzon / Arsin Hami Mandıralı, 1968'de Trabzon'un Arsin ilçesinde doğan futbolcu ve teknik direktördür. Trabzonspor tarihinin en golcü oyuncuları arasında sayılır; A Milli Takım'da forma giymiş, sonra Ümit Milli Takım, Antalyaspor ve Trabzonspor'u çalıştırmıştır.
Hasan Saka Devlet adamı; Başbakan (1947-1949), Dışişleri Bakanı ve uzun yıllar Trabzon milletvekili Trabzon Hasan Saka (1885-1960), Trabzon doğumlu devlet adamıdır. Lozan Konferansı'na giden Türk heyetinde yer aldı, I. Meclis'ten 1954'e kadar Trabzon milletvekilliği yaptı; Maliye ve İktisat vekilliği, Dışişleri Bakanlığı ve 1947-1949 arasında Başbakanlık görevlerinde bulundu.
Hattat Ömer Vasfi Efendi 18-19. yüzyıl Osmanlı hattatı; Galatasaray Mektebi ve Enderûn hat hocası Trabzon Laz Ömer lakabıyla tanınan Hattat Ömer Vasfi Efendi (ö. 1825), Trabzon doğumlu Osmanlı hattatıdır. Sülüs, nesih ve rik'a yazılarında icazet aldı; 1794'te Galatasaray Mektebi'ne baş hattat atandı, Enderûn'da da hat hocalığı yaptı ve pek çok hattat yetiştirdi.
Kanuni Sultan Süleyman Osmanlı Devleti'nin onuncu padişahı (1520-1566); çocukluğunu Trabzon'da geçirdi Trabzon / Ortahisar Kanuni Sultan Süleyman, 1494'te babası Şehzade Selim'in sancakbeyi olduğu Trabzon'da doğdu; çocukluğunu ve ilk eğitimini burada geçirdi. 1520-1566 arasında hüküm süren onuncu Osmanlı padişahıdır ve devletin en geniş sınırlarına ulaştığı dönemi yönetmiştir.
Mahmud Ustaosmanoğlu Din âlimi, İsmailağa Camii'nin uzun yıllar imam-hatibi; İsmailağa topluluğunun şeyhi Trabzon / Of / Tavşanlı Mahmud Ustaosmanoğlu (Mahmud Efendi, 1929-2022), Trabzon'un Of ilçesine bağlı Tavşanlı (Miço) köyünde doğmuş din âlimidir. 1954-1996 arasında İstanbul'daki İsmailağa Camii'nde imamlık yaptı; İsmailağa topluluğunun şeyhi olarak tanındı ve Rûhu'l-Furkân tefsirinin hazırlanmasına öncülük etti.
Minas Bıjışkyan Ermeni Katolik Mıhitarist rahip, seyyah ve tarih-coğrafya yazarı; Karadeniz kıyılarını anlatan eserin sahibi Trabzon Minas Bıjışkyan (1777-1851), Trabzon doğumlu Ermeni Katolik Mıhitarist rahip ve seyyahtır. 1817-1819 yıllarında Karadeniz kıyılarını gezerek yerleşimlerin tarihini, yapılarını ve kitabelerini kaydetti; Pontus Tarihi adıyla bilinen eseri Trabzon ve çevresi için önemli bir kaynaktır.
Necati Özçağlayan Eski futbolcu; Trabzonspor'un altı şampiyonluğunda oynayan stoper ve libero Trabzon Necati Özçağlayan, 1953'te Trabzon'da doğmuş eski futbolcudur. Profesyonel kariyerinin tamamını (1972-1986) Trabzonspor'da stoper ve libero olarak geçirdi, kulübün altı Süper Lig şampiyonluğunun hepsinde forma giydi ve 22 kez millî oldu.
Oktay Rifat Horozcu Şair, oyun ve roman yazarı, çevirmen; Garip akımının kurucularından Trabzon Oktay Rifat Horozcu (1914-1988), Trabzon'da doğmuş şair, oyun ve roman yazarı ve çevirmendir. Orhan Veli ve Melih Cevdet Anday ile 1941'de yayımladığı Garip kitabıyla Türk şiirinde yeni bir dönemi başlatanlardan biridir.
Orhan Peker Ressam; On'lar grubunun dışavurumcu üyelerinden Trabzon Orhan Peker, 1927'de Trabzon'da doğan ressamdır. Bedri Rahmi Eyüboğlu'nun atölyesinde yetişti, On'lar grubunda yer aldı; renk lekeleri ve hızlı fırça izleriyle kurduğu dışavurumcu resimleriyle Türk resminin önemli adlarından sayılır.
Özkan Sümer Futbolcu, teknik direktör ve Trabzonspor eski başkanı; iki lig şampiyonluğu kazanan çalıştırıcı Trabzon / Maçka Özkan Sümer (1940-2020), Trabzon'un Maçka ilçesinde doğan futbolcu, teknik direktör ve kulüp yöneticisidir. Trabzonspor'u 1978-79 ve 1980-81'de lig şampiyonu yaptı, A Milli Takım'ı çalıştırdı, 2000-2003'te kulüp başkanlığı yaptı.
Recep Yazıcıoğlu Mülki idare amiri; Tokat, Aydın, Erzincan ve Denizli valisi (1948-2003) Trabzon / Köprübaşı Recep Yazıcıoğlu (1948-2003), Trabzon'un bugünkü Köprübaşı ilçesinde doğmuş mülki idare amiridir. Çeşitli ilçelerde kaymakamlıktan sonra Tokat, Aydın, Erzincan ve Denizli valiliği yaptı; 36 yaşında Tokat valisi olarak dönemin en genç valisi oldu.
Sabahattin Eyüboğlu Deneme yazarı, çevirmen, belgesel film yapımcısı ve eğitimci Trabzon / Akçaabat Sabahattin Eyüboğlu (1908-1973), Trabzon'un Akçaabat ilçesinde doğmuş deneme yazarı, çevirmen ve belgeselcidir. Hasanoğlan Köy Enstitüsü'nde ders verdi; Shakespeare, Montaigne ve Hayyam gibi yazarları Türkçeye çevirdi, Anadolu uygarlıkları üzerine belgeseller yaptı. Ressam Bedri Rahmi Eyüboğlu'nun ağabeyidir.
Şâkir Şevket Trabzon Tarihi'nin yazarı; Trabzon'un ilk şehir tarihini kaleme alan Osmanlı dönemi yazar ve memur Trabzon / Ortahisar Şâkir Şevket (1847-1878), Trabzon'un Ortahisar semtinde doğmuş yazar ve memurdur. 1877'de tamamladığı Trabzon Tarihi, şehrin ilk şehir tarihi kabul edilir; surları, mahalleleri, camileri ve limanlarını kayda geçirerek 19. yüzyıl Trabzon'u için temel kaynak olmuştur.
Selçuk Çebi Grekoromen güreşçi; üç kez büyükler dünya şampiyonu milli sporcu Trabzon / Araklı Selçuk Çebi, 1982'de Trabzon'un Araklı ilçesinde doğan milli güreşçidir. Büyükler kategorisinde üç kez dünya şampiyonu oldu, Akdeniz Oyunları'nda iki altın kazandı ve 2016 Rio Olimpiyatları'nın ardından güreşi bıraktı.
Şenol Güneş Eski kaleci ve teknik direktör; Türkiye'yi 2002 Dünya Kupası'nda üçüncülüğe taşıdı Trabzon Şenol Güneş, 1952'de Trabzon'da doğmuş eski kaleci ve teknik direktördür. 1972-1987 arasında Trabzonspor'un kalesini korudu, altı lig şampiyonluğu yaşadı; teknik direktör olarak Türkiye'yi 2002 Dünya Kupası'nda üçüncülüğe taşıdı.
Tayfun Pirselimoğlu Sinema yönetmeni, senarist, romancı ve ressam Trabzon Tayfun Pirselimoğlu, 1959'da Trabzon'da doğan sinema yönetmeni, senarist, romancı ve ressamdır. Rıza, Pus ve Saç filmlerinden oluşan üçlemesi ve Türkiye'nin Oscar adayı seçilen Kerr filmiyle tanınır.
Tomris Oğuzalp Tiyatro, sinema ve dizi oyuncusu; seslendirme sanatçısı Trabzon Tomris Oğuzalp (1932-2013), Trabzon doğumlu tiyatro, sinema ve dizi oyuncusudur. Ankara Devlet Konservatuvarı'ndan yetişti, Devlet Tiyatrolarında uzun yıllar oynadı; Küçük Besleme dizisi ve Harry Potter seslendirmeleriyle geniş kitlelerce tanındı.
Trabzonî Mehmed XVIII. yüzyıl Osmanlı âlimi; Süleymaniye Medresesi müderrisi ve hâfız-ı kütübü, Kādirî şeyhi Trabzon Trabzonî Mehmed, XVII. yüzyıl sonlarında Trabzon'da doğmuş Osmanlı âlimidir. Medine'de yaşadığı için Medenî Mehmed Efendi diye tanındı. Süleymaniye Medresesi'nde müderris ve kütüphaneci olarak çalıştı, Kādirî şeyhiydi. 23 eser yazdı ve 226 kitabını Süleymaniye'deki kütüphaneye vakfetti.
Volkan Konak Halk müziği sanatçısı, besteci ve söz yazarı; 'Kuzeyin Oğlu' Trabzon / Maçka / Yeşilyurt Volkan Konak (1967-2025), Trabzon'un Maçka ilçesine bağlı Yeşilyurt köyünde doğan halk müziği sanatçısı ve bestecidir. Karadeniz ezgilerini çağdaş formlarla buluşturdu, 'Kuzeyin Oğlu' olarak anıldı; Maçka'da babasının yanına defnedildi.
Aynur Doğan Kürtçe halk müziği yorumcusu; uluslararası tanınan şarkıcı Tunceli / Çemişgezek Aynur Doğan, 1975'te Tunceli'nin Çemişgezek ilçesinde doğan şarkıcıdır. Kürtçe halk ezgilerini çağdaş düzenlemelerle yorumlar; Keçe Kurdan (2004) albümüyle tanındı, 2021'de WOMEX Sanatçı Ödülü'nü aldı.
Betül Arım Tiyatro, sinema ve dizi oyuncusu; seslendirme sanatçısı Tunceli / Çemişgezek Betül Arım, 1954'te Tunceli'nin Çemişgezek ilçesinde doğan tiyatro, sinema ve dizi oyuncusudur. İstanbul Şehir Tiyatroları'nda 31 yıl çalıştı; Susam Sokağı'ndaki Sabiha Teyze rolü ve seslendirmeleriyle de tanınır.
Cemal Süreya İkinci Yeni şiirinin öncü şairi; Papirüs dergisinin kurucusu, çevirmen Tunceli / Pülümür Cemal Süreya (Cemalettin Seber), 1931'de bugün Tunceli'ye bağlı Pülümür'de doğan şairdir. İkinci Yeni şiirinin öncülerindendir; Papirüs dergisini kurdu. Üvercinka, Göçebe ve Beni Öp Sonra Doğur Beni başlıca kitaplarıdır. 1990'da öldü.
Erdal Yıldız Almanya'da ve Türkiye'de çalışan sinema ve dizi oyuncusu Tunceli Erdal Yıldız, 1966'da Tunceli'de doğan oyuncudur. New York'ta Lee Strasberg Tiyatro Enstitüsü'nde eğitim aldı; Lola und Bilidikid, Aprilkinder, Berlin Calling gibi Alman filmleri ve Halka dizisiyle tanınır.
Fatih Mehmet Maçoğlu Sağlık memuru; Ovacık (2014-2019) ve Tunceli (2019-2024) belediye başkanı Tunceli / Ovacık / Çemberlitaş Fatih Mehmet Maçoğlu, 1968'de Tunceli'nin Ovacık ilçesine bağlı Çemberlitaş köyünde doğdu. Sağlık memuru olarak çalıştıktan sonra 2014'te TKP'den Ovacık, 2019'da Tunceli belediye başkanı seçildi.
Ferhat Tunç Halk, Alevi ve protest müzik sanatçısı; Türkçe ve Kürtçe söyleyen bağlamacı Tunceli Ferhat Tunç, 1964'te Tunceli'nin Ovacık ilçesinde doğan müzisyendir. Türkçe ve Kürtçe halk ezgileri, Alevi deyişleri ve protest şarkılar söyler; ilk albümü Kızılırmak 1982'de çıktı, kırk yılı aşan bir kariyeri vardır.
Hakkı Bulut Arabesk müzik sanatçısı, besteci ve söz yazarı; eski öğretmen Tunceli / Mazgirt / Aktarla Hakkı Bulut, 1945'te Tunceli'nin Mazgirt ilçesine bağlı Aktarla köyünde doğmuş arabesk müzik sanatçısı ve bestecidir. 1969 Altın Ses yarışmasındaki birinciliğinin ardından yüzlerce eser ve çok sayıda albüm yayımlamıştır.
Hasan Saltık Müzik yapımcısı ve arşivci; Kalan Müzik'in kurucusu Tunceli / Hozat Hasan Saltık, 1964'te Tunceli'nin Hozat ilçesinde doğan müzik yapımcısıdır. 1992'de kurduğu Kalan Müzik ile Anadolu'nun farklı dillerdeki halk müziklerini ve arşiv kayıtlarını yayımladı; 2003'te Prince Claus Ödülü'nü aldı. 2021'de öldü.
Hüseyin Aygün Avukat, Tunceli Barosu'nun ilk başkanı; 24. dönem CHP Tunceli milletvekili Tunceli / Merkez Hüseyin Aygün, 1970'te Tunceli'de doğan avukat ve siyasetçidir. Tunceli Barosu'nun kurucusu ve ilk başkanıdır; 2011-2015 arasında CHP'den Tunceli milletvekilliği yaptı. Dersim 1938 üzerine kitapları vardır.
Kamer Genç Danıştay eski tetkik hâkimi; Tunceli milletvekili ve TBMM Başkanvekili Tunceli / Nazımiye / Ramazanköy Kamer Genç, 1940'ta Tunceli'nin Nazımiye ilçesine bağlı Ramazan köyünde doğan hukukçu ve siyasetçidir. Danıştay'da tetkik hâkimi ve savcı olarak çalıştı; altı dönem Tunceli milletvekilliği ve TBMM Başkanvekilliği yaptı. 2016'da öldü.
Kazım Öz Film yönetmeni, senarist ve yapımcı ('Fotoğraf', 'Zer', 'Son Mevsim: Şavaklar') Tunceli Kazım Öz, 1973'te Dersim'in (Tunceli) kırsal kesiminde doğmuş film yönetmeni ve senaristtir. 'Fotoğraf', 'Son Mevsim: Şavaklar' ve 'Zer' gibi filmleriyle ulusal ve uluslararası festivallerde gösterilmiştir.
Kemal Burkay Avukat, şair-yazar ve siyasetçi; HAK-PAR eski genel başkanı Tunceli / Mazgirt Kemal Burkay, 1937'de Tunceli'nin Mazgirt ilçesinde doğan avukat, şair-yazar ve siyasetçidir. Türkçe ve Kürtçe şiir kitapları yayımladı; uzun yıllar yurt dışında yaşadıktan sonra 2011'de Türkiye'ye döndü ve 2012'de HAK-PAR genel başkanı oldu.
Kemal Kılıçdaroğlu Maliyeci, eski SSK Genel Müdürü; 2010-2023 CHP Genel Başkanı Tunceli / Nazımiye / Ballıca Kemal Kılıçdaroğlu, 1948'de Tunceli'nin Nazımiye ilçesine bağlı Ballıca köyünde doğan maliyeci ve siyasetçidir. Bağ-Kur ve SSK genel müdürlüklerinin ardından milletvekili oldu; 2010-2023 arasında CHP Genel Başkanlığı yaptı.
Mikail Aslan Dersim müziği ve Zazaca ezgiler üzerine çalışan müzisyen, besteci Tunceli Mikail Aslan, 1972'de Dersim'de (Tunceli) doğmuş, Zazaca, Türkçe, Kürtçe ve Ermenice repertuvarıyla Dersim müziğini Avrupa'da tanıtan müzisyendir. Dersim Ermenilerinin şarkılarını derlediği Petag albümüyle bilinir.
Nuri Dersimi Veteriner hekim, yazar ve siyasetçi; 'Kürdistan Tarihinde Dersim' kitabının yazarı Tunceli / Hozat Nuri Dersimi, 1893'te bugün Tunceli'nin Hozat ilçesine bağlı bir köyde doğan veteriner hekim, yazar ve siyasetçidir. Kürt cemiyetlerinde görev aldı, Koçgiri olaylarıyla ilişkilendirildi; 1937'de Suriye'ye geçti ve 1973'te Halep'te öldü.
Rahmi Saltuk Türkçe ve Kürtçe eserler seslendiren halk müziği sanatçısı, oyuncu Tunceli / Hozat Rahmi Saltuk, 1945'te Tunceli'de (Hozat) doğan halk müziği sanatçısıdır. Pir Sultan Abdal oyunundaki ozan rolüyle tanındı; 1989'da çıkan Hoy Nare albümü, Kültür Bakanlığı onayı alan ilk Kürtçe albüm olarak bilinir.
Selçuk Şahin Eski milli futbolcu (Fenerbahçe) ve teknik direktör Tunceli Selçuk Şahin, 1981'de Tunceli'de doğmuş eski milli futbolcu ve teknik direktördür. Fenerbahçe'de 12 sezon forma giyerek beş Süper Lig şampiyonluğu yaşamış, 2003 Konfederasyonlar Kupası'nda üçüncülük kazanan millî takımda yer almıştır.
Seyit Rıza Dersim'de aşiret önderi; 1937 Dersim olaylarının önde gelen ismi Tunceli / Ovacık Seyit Rıza, 1863'te bugün Tunceli'nin Ovacık ilçesine bağlı Lirtik köyünde doğan aşiret önderidir. 1937 Dersim olaylarının önde gelen ismi olarak tutuklandı, Elazığ'da yargılandı ve 15 Kasım 1937'de idam edildi; mezarının yeri bilinmemektedir.
Sinan Kaloğlu Eski milli futbolcu ve teknik direktör Tunceli Sinan Kaloğlu, 1981'de Tunceli'de doğmuş eski milli futbolcu ve teknik direktördür. Beşiktaş, Bursaspor, VfL Bochum ve Vitesse'de forma giymiş; emekliliğinin ardından Süper Lig ve 1. Lig takımlarını çalıştırmıştır.
Taner Ölmez Oyuncu ve müzisyen ('Medcezir', 'Mucize Doktor', 'Müslüm') Tunceli Taner Ölmez, 1986'da Tunceli'de doğmuş oyuncu ve müzisyendir. İstanbul Üniversitesi Devlet Konservatuvarı'nda tiyatro eğitimi almış; 'Medcezir' ve 'Mucize Doktor' dizileri ile 'Müslüm' filmiyle tanınmıştır.
Abdülhakim Arvâsî Nakşibendî-Hâlidî şeyhi ve âlim; İstanbul Kâşgarî Tekkesi şeyhi Van / Başkale Abdülhakim Arvâsî (1865-1943), Van'ın Başkale ilçesinde doğmuş Nakşibendî-Hâlidî şeyhi ve âlimdir. Başkale'de medrese kurup ders verdi; 1919'dan sonra İstanbul'da Kâşgarî Tekkesi şeyhi oldu ve Necip Fazıl Kısakürek gibi isimleri etkiledi.
Altan Çilingiroğlu Arkeolog, Urartu araştırmacısı Van / Tuşba Altan Çilingiroğlu, Van'daki Ayanis Kalesi kazılarını 1989'dan 2012'ye kadar yöneten arkeologdur. Ekibi Ayanis'te son derece iyi korunmuş bir Haldi tapınağı ortaya çıkardı.
Arshile Gorky ABD'li ressam; soyut dışavurumculuğun öncülerinden Van / Edremit Arshile Gorky (doğum adı Vosdanik Adoian, 1904-1948), Van Gölü kıyısındaki Horgom (Khorkom) köyünde doğmuş ABD'li ressamdır. Avrupa gerçeküstücülüğü ile Amerikan soyut dışavurumculuğu arasında köprü kuran sanatçı olarak kabul edilir.
Dengbêj Gazîn Dengbêj (Kürt sözlü geleneği icracısı) Van Dengbêj Gazîn (Raziye Kızıl), dengbêjlik geleneğinin öne çıkan kadın icracılarındandır. 1974'ten itibaren Van'da yaşadı ve 2010'da Van'da Kadın Dengbêjler Derneği'ni kurdu.
Fatih Altaylı Gazeteci, yayın yöneticisi, köşe yazarı ve televizyon programcısı Van Fatih Altaylı, Van doğumlu gazeteci ve yayın yöneticisidir. 1982'de spor muhabiri olarak başladığı meslekte Hürriyet, Sabah ve Habertürk gibi kuruluşlarda yöneticilik yaptı; Teke Tek programıyla tanındı.
Feqiyê Teyran Klasik Kürt şiirinin şairi Van / Bahçesaray Feqiyê Teyran (Fakī-yi Teyrân), TDV İslâm Ansiklopedisi'ne göre klasik Kürt şiirinin önde gelen temsilcilerinden biridir. Bugün Van'ın Bahçesaray ilçesi olan Müküs yöresinde doğdu.
Ferit Melen Türkiye'nin 14. Başbakanı (1972-1973); Maliye ve Millî Savunma Bakanı, Van milletvekili ve senatörü Van Ferit Melen (1906-1988), Van'da doğmuş maliyeci ve siyasetçidir. Uzun yıllar Van milletvekili ve senatörü olarak görev yapmış, Maliye ve Millî Savunma bakanlıklarında bulunmuş, 1972-1973'te Türkiye'nin 14. Başbakanı olmuştur.
Fettah Tamince Turizm ve otelcilik yatırımcısı, Rixos otel zincirinin kurucusu Van / Çaldıran Fettah Tamince, 1972'de Van'ın Çaldıran ilçesinde doğmuş turizm yatırımcısıdır. 2000'li yılların başında kurduğu Rixos otelleriyle yurt içi ve yurt dışında otelcilik alanında tanınmıştır.
Gülşen Orhan Arkeolog ve siyasetçi; 23. ve 24. dönem Van milletvekili Van / Bahçesaray Gülşen Orhan, 1970'te Van'ın Bahçesaray ilçesinde doğmuş arkeolog ve siyasetçidir. 2007-2015 arasında iki dönem AK Parti Van milletvekilliği yapmış, 23. Dönemde TBMM Başkanlık Divanı kâtip üyesi olarak görev almıştır.
Gurgen Mahari Ermeni yazar ve şair; Van'ı anlatan 'Yanan Bahçeler' (1966) romanının yazarı Van Gurgen Mahari (1903-1969), Van'da doğmuş Ermeni yazar ve şairdir. 1915'te çocuk yaşta Van'dan ayrılmış, Sovyet Ermenistanı'nda yetişmiş, iki kez Sibirya'ya sürgün edilmiştir. 1915 öncesi Van'ı anlatan 'Yanan Bahçeler' romanıyla tanınır.
Hüseyin Çelik Akademisyen ve siyasetçi; Kültür Bakanı (2002-2003), Millî Eğitim Bakanı (2003-2009), Van milletvekili Van / Gürpınar Hüseyin Çelik, 1959'da Van'ın Gürpınar ilçesinde doğmuş akademisyen ve siyasetçidir. Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi'nde öğretim üyeliği yapmış, Van milletvekili seçilmiş, 2002-2003'te Kültür, 2003-2009'da Millî Eğitim Bakanı olarak görev yapmıştır.
I. Sarduri Urartu kralı Van / İpekyolu I. Sarduri, yaklaşık MÖ 840-830 arasında hüküm süren Urartu kralıdır. Başkent Tuşpa'yı (Van Kalesi) kurduğu kabul edilir; Sardur Burcu'ndaki yazıtları bölgedeki ilk çivi yazılı metinlerdir.
Kadir Çermik Tiyatro, sinema ve dizi oyuncusu, seslendirme sanatçısı Van Kadir Çermik, 21 Temmuz 1977'de Van'da doğmuş oyuncu ve seslendirme sanatçısıdır. Anadolu Üniversitesi Devlet Konservatuvarı mezunudur; Sarmaşık filmiyle ödüller aldı, Çukur dizisinde uzun süre rol aldı.
Köse Hüsrev Paşa Van Beylerbeyi, Hüsrev Paşa Külliyesi'nin banisi Van / İpekyolu Köse Hüsrev Paşa, 16. yüzyılda Van Beylerbeyiliği yapmış Osmanlı devlet adamıdır. Van'daki Hüsrev Paşa Külliyesi'nin (cami kitabesi 1567-68) banisi olarak kabul edilir.
Mehmet Emin Ay Din eğitimi profesörü, ilahi icracısı ve bestecisi; Ayasofya-i Kebir Camii başimam-hatibi Van Mehmet Emin Ay, 1963'te Van'da doğmuş din eğitimi profesörü, ilahi icracısı ve bestecisidir. Bursa İl Müftülüğü yapmış, 2022'de Ayasofya-i Kebir Camii'ne başimam-hatip olarak atanmıştır.
Menua Urartu kralı Van / Edremit Menua, yaklaşık MÖ 810-785 arasında hüküm süren Urartu kralıdır. Gürpınar'dan Van Ovası'na su taşıyan ve bugün hâlâ kullanılan yaklaşık 51 km'lik Menua (Şamran) Kanalı'nı yaptırdı.
Mıgırdiç Hrimyan Ermeni din adamı ve yayıncı; İstanbul Ermeni Patriği (1869) ve Tüm Ermenilerin Katolikosu Van Mıgırdiç Hrimyan (1820-1907), Van'da doğmuş Ermeni din adamı ve yayıncıdır. Varak Manastırı'nda matbaa kurup 'Artsvi Vaspurakani' dergisini çıkardı; 1869'da İstanbul Ermeni Patriği, ardından Tüm Ermenilerin Katolikosu oldu.
Nur Tatar Milli tekvandocu; olimpiyat gümüş ve bronz madalyalı, 2017 dünya şampiyonu Van Nur Tatar, 1992'de Van'da doğmuş milli tekvandocudur. 67 kiloda 2012 Londra'da gümüş, 2016 Rio'da bronz madalya kazanarak üst üste iki olimpiyatta madalya alan ilk Türk kadın sporcu oldu; 2017'de dünya şampiyonu oldu.
Ruhi Su Bas-bariton opera sanatçısı, halk müziği yorumcusu ve derlemecisi Van Ruhi Su, 1912'de Van'da doğmuş bas-bariton opera sanatçısı ve halk müziği yorumcusudur. Devlet Operası'nda sahneye çıktıktan sonra türküleri derleyip kendine özgü bir üslupla yorumladı, Dostlar Korosu'nu kurdu.
Seyyid Fehim Arvâsî Nakşibendî-Hâlidî şeyhi, müderris Van / Bahçesaray / Arvas Seyyid Fehim Arvâsî, Bahçesaray'a bağlı Arvas'ta doğup aynı yerde vefat eden Nakşibendî-Hâlidî şeyhidir. Abdülhakim Arvâsî'nin mürşidi olarak bilinir.
Sinan Çetin Sinema yönetmeni ve yapımcı Van / Bahçesaray Sinan Çetin, 1953'te Van'ın Bahçesaray ilçesinde doğmuş sinema yönetmeni ve yapımcıdır. 14 Numara ile 1985 Antalya Altın Portakal'da En İyi Yönetmen ödülünü aldı.
Tümer Doğru Televizyon haber sunucusu, seslendirme sanatçısı Van Tümer Doğru, 1971'de Van'da doğmuş televizyon haber sunucusudur. İTÜ Konservatuvarı'nda okudu, Flash TV, Kanal E ve Kanal 6'dan sonra Kanal 7'de haber sundu; 2008'de RTÜK'ün doğru ve güzel Türkçe ödülünü aldı.
Vanî Mehmed Efendi 17. yüzyıl Osmanlı vaizi ve müfessiri; IV. Mehmed'in yakın danışmanı ve şehzade hocası Van / Gürpınar Van'ın Hoşap kasabasında (bugün Gürpınar ilçesi) doğan Vanî Mehmed Efendi, Erzurum'daki vaizliğinden sonra İstanbul'a çağrılan, IV. Mehmed'in yakın danışmanı ve Şehzade Mustafa'nın hocası olan 17. yüzyıl vaizi ve müfessiridir; 1685'te Bursa Kestel'de öldü.
Vankulu Mehmed Efendi Sözlükbilimci, müderris ve kadı Van Vankulu Mehmed Efendi, Van'da doğmuş 16. yüzyıl Osmanlı âlimidir. Cevherî'nin es-Sıhâh sözlüğünün çevirisi olan Vankulu Lügati, 1729'da İbrahim Müteferrika tarafından basıldı.
Vardan Acemyan Tiyatro yönetmeni ve oyuncu; Gümrü Devlet Tiyatrosu'nun kurucusu, SSCB Halk Sanatçısı (1965) Van Vardan Acemyan (1905-1977), Van'da doğmuş Ermeni tiyatro yönetmeni ve oyuncudur. 1928'de bugünkü Gümrü Devlet Tiyatrosu'nu kurmuş, Erivan Sundukyan Tiyatrosu'nun sanat yönetmenliğini yapmış, 1965'te SSCB Halk Sanatçısı unvanını almıştır.
Yaşar Kemal Romancı (Van kökenli) Van Yaşar Kemal, Türk edebiyatının dünyada en çok tanınan romancılarındandır. Van doğumlu değildir; ailesi Van Gölü yakınındaki Ünseli (Ernis) köyünden Birinci Dünya Savaşı sırasında Çukurova'ya göç etmiştir.
Yavuz Adugit Felsefeci, akademisyen ve yazar; etik alanında çalışmalar Van Yavuz Adugit, 1973'te Van'da doğmuş felsefeci ve yazardır. Etikte akıl ve duygu ilişkisi üzerine akademik çalışmaları, deneme-aforizma ve şiir kitaplarıyla tanınır; Kocaeli Üniversitesi'nde öğretim üyesidir.
Çağhan Kızıl Sinirbilimci ve genetikçi; nöral kök hücreler ve Alzheimer hastalığı araştırmacısı Zonguldak Çağhan Kızıl, 1981'de Zonguldak'ta doğmuş sinirbilimcidir. ODTÜ, Göttingen ve Tübingen'de eğitim aldı; Dresden'deki DZNE'de grup lideri olarak zebra balığı modelleriyle beyin yenilenmesi ve Alzheimer üzerine çalıştı, ardından Columbia Üniversitesi'ne geçti.
Ebru Topçu Kadın milli futbolcu; forvet, Galatasaray oyuncusu Zonguldak / Ereğli Ebru Topçu, 27 Ağustos 1996'da Ereğli'de (Kdz. Ereğli) doğan kadın milli futbolcudur. Futbola Ereğli'de başladı; Konak Belediyespor, Ataşehir Belediyespor ve ALG Spor'da oynadı, 2022'de Galatasaray'a geçti. A Milli Takım'da 66 maçta 18 gol attı.
Ergün Penbe Milli futbolcu ve teknik direktör; 2000 UEFA Kupası şampiyonu Galatasaray'ın ve 2002 Dünya Kupası üçüncüsü milli takımın oyuncusu Zonguldak Ergün Penbe, 17 Mayıs 1972'de Zonguldak'ta doğan eski milli futbolcudur. Kilimli Belediyespor ve Gençlerbirliği'nden sonra uzun yıllar Galatasaray'da oynadı; 2000 UEFA Kupası ve Süper Kupa'yı kazandı. Milli takımla 2002 Dünya Kupası'nda üçüncü oldu.
Gürgen Öz Tiyatro, sinema ve dizi oyuncusu; Türk televizyonunun ilk doğaçlama programlarından birinin sunucusu Zonguldak Gürgen Öz, 10 Mayıs 1978'de Zonguldak'ta doğmuş oyuncudur. Ortaöğrenimini TED Zonguldak Koleji'nde tamamladı, Mimar Sinan Devlet Konservatuvarı tiyatro bölümünü bitirdi. Avrupa Yakası, Aşk Oyunu, Romantik Komedi ve Hokkabaz gibi yapımlarla tanındı.
Herakleides Pontikos Herakleia Pontike doğumlu antik Yunan filozofu ve astronomu; Platon'un Akademia'sındaki öğrencilerinden Zonguldak / Ereğli MÖ 4. yüzyılda yaşamış, bugünkü Karadeniz Ereğli'de (Herakleia Pontike) doğmuş filozof ve astronom. Atina'da Platon ve Speusippos'un öğrencisi oldu; Dünya'nın kendi ekseni etrafında günlük olarak döndüğünü ileri sürmesiyle tanınır. Eserleri yalnız parçalar hâlinde kalmıştır.
Mehmed Şevket Eygi Gazeteci ve yazar; Bugün gazetesinin kurucusu, İslamcı basının önde gelen kalemlerinden Zonguldak / Ereğli Mehmed Şevket Eygi (1933-2019), Karadeniz Ereğli'de doğmuş gazeteci ve yazardır. 1966'da Bugün gazetesini kurdu; İslam dergisi, Büyük Gazete ve Millî Gazete gibi yayınlarda yazdı. Dinî ve kültürel konularda çok sayıda kitap yayımladı.
Nilgün Efes Elpek bezi dokumasını yeniden canlandıran el dokuma ustası ve girişimci Zonguldak Nilgün Efes, 1957'de Zonguldak'ta doğan dokuma ustası ve girişimcidir. Gazetecilik ve halkla ilişkiler çalışmalarının ardından 1997'de Ereğli Kandilli'de keten ipliğiyle dokunan yöresel Elpek bezini yaşatmak için bir dokuma evi kurdu.
Teoman Duralı Felsefeci; biyoloji felsefesi alanında çalışan İstanbul Üniversitesi profesörü Zonguldak / Kozlu Teoman Duralı (1947-2021), Zonguldak Kozlu'da doğmuş felsefecidir. İstanbul Üniversitesi'nde uzun yıllar ders vermiş, biyoloji felsefesi ve Aristoteles üzerine çalışmış, Kırklareli Üniversitesi'nde dekanlık yapmış, pek çok kitap yayımlamıştır.
Tümer Metin Milli futbolcu; Beşiktaş, Fenerbahçe ve Larissa'nın sol kanat oyuncusu, Euro 2008 yarı finalisti Zonguldak Tümer Metin, 14 Ekim 1974'te Zonguldak'ta doğan eski milli futbolcudur. Kilimli Belediyespor ve Zonguldakspor'dan yetişti; Samsunspor, Beşiktaş, Fenerbahçe ve Yunanistan'da AEL'de oynadı. Milli takımda 26 maçta 7 gol attı, Euro 2008 kadrosunda yer aldı.

Keşfetmeye devam et

Yeni yerler, rotalar ve ilham veren içerikler için bültenimize abone ol.

Değerlerimiz

Türkiye’de sıradaki keşfin neresi?