Ebû Arûbe el-Harrânî

Ebû Arûbe el-Harrânî kimdir?

Ebû Arûbe Hüseyn b. Muhammed b. Mevdûd el-Harrânî, 9. ve 10. yüzyıllarda yaşamış Harranlı hadis âlimidir. Uzun ömrü boyunca hadis rivayet etmiş, Harran'ın müftüsü olarak anılmış ve sonraki kuşağın önemli muhaddislerine hocalık yapmıştır. Sülemî ve Cezerî nisbeleriyle de bilinir.

Doğumu

TDV İslâm Ansiklopedisi'ne göre 222 (837) yılı civarında Harran'da doğdu. (Ortaçağ nisbe istisnası: doğum yeri TDV İA'da açıkça Harran olarak verildiği için il doğumlu sayılmıştır.) Ailesi hakkında ayrıntılı bilgi bulunmamaktadır.

Eğitimi

236 (850-851) yılında hadis öğrenmeye başladı. Cezîre bölgesi, Dımaşk ve Irak'a yolculuklar yaparak dönemin muhaddislerinden faydalandı.

Çalışmaları

Harran'ın müftüsü olarak tanındı. Kendisinden hadis rivayet edenler arasında İbn Hibbân, İbn Adî, İbnü's-Sünnî, Ebü'ş-Şeyh, Hâkim el-Kebîr, İbnü's-Seken ve İbnü'l-Muzaffer gibi sonraki dönemin tanınmış hadis âlimleri bulunur.

Eserleri

TDV maddesinde adı geçen eserleri şunlardır:

• et-Tabakāt
• el-Emsâlü's-sâire an Resûlillâh
• Hadîsü'l-Cezeriyyîn
• el-Evâil
• el-Emâlî
• Târîhu'l-Cezîre

Şanlıurfa için önemi

Ebû Arûbe, Harran'ın Abbâsî döneminde yalnızca Sâbiî bilginlerle değil, hadis ve fıkıh âlimleriyle de bir ilim şehri olduğunu gösteren isimlerdendir. Cezîre bölgesinin hadis âlimlerini ve tarihini konu alan eserleri, bölgenin ilim tarihi için ayrıca değerlidir.

Son yılları

Zilhicce 318 (Ocak 931) tarihinde, doksan altı yaşında öldü. Ölüm yeri ve mezarı hakkında maddede bilgi yoktur.