Naum Faik

Naum Faik kimdir?

Naum Faik (Naʿʿūm Fāʾiq), Süryani Ortodoks topluluğundan bir şair, gazeteci ve öğretmendir. 1868 dolaylarında Diyarbakır'da doğdu. Süryanice eğitim ve basın alanındaki çalışmaları, özellikle Diyarbakır'da çıkardığı *Kawkab Madenḥo* (Doğu Yıldızı) gazetesiyle tanınır; modern Süryani kimlik düşüncesinin öncü isimlerinden sayılır.

Doğumu ve ailesi

e-GEDSH'e göre babası Eliās Jacob Palak, annesi Saydeh Safar'dır. Vaftiz adı Naʿʿūm'dur; Fāʾiq (Faik) adını sonradan lakap olarak benimsedi.

Eğitimi ve öğretmenliği

Diyarbakır'daki okullarda okudu. 1888'den 1912'ye kadar çoğu Diyarbakır'da olmak üzere çeşitli topluluk okullarında öğretmenlik yaptı; kısa sürelerle Urfa (Edessa), Adıyaman ve Humus gibi yerlerde de ders verdi. 1889'da Süryani Ortodoks Kilisesi'nde diyakoz olarak takdis edildi.

Basın ve dernek çalışmaları

1908'de Süryanicede *ʿIrutho* (uyanış) adıyla da anılan bir dernek kurdu. Diyarbakır'da Süryanice, Karşuni Arapça ve Türkçe yayımlanan *Kawkab Madenḥo* gazetesini çıkardı. 1912'de ABD'ye göç ettikten sonra New Jersey'de *Beth Nahrin* gazetesini kurdu, *Ḥuyodo* dergisinin editörlüğünü yaptı ve başka Süryani yayınlarına yazdı.

Eserleri

• Süryani millî marşları derlemesi (1908; 2. baskı 1913)
• Süryanice okuma kitabı (*Ktobo d-qeryono d-suryoyuto*)
• Matematik ve coğrafya öğretimine yönelik kitaplar
• Benjamin Franklin'in sözlerinden ve Ömer Hayyam'ın *Rubaiyat*ından çeviriler

Diyarbakır için önemi

Naum Faik, Diyarbakır'ın Süryani topluluğundan çıkan ve kentte basın-yayın faaliyeti yürüten ilk isimlerdendir. *Kawkab Madenḥo*, kentin çok dilli basın tarihinin örneklerinden biridir.

Son yılları ve ölümü

1930'da ABD'nin New Jersey eyaletinde öldü. Vikipedi'ye göre ölüm tarihi olan 5 Şubat, Süryani topluluklarında her yıl anma günü olarak değerlendirilir.

Kaynaklar arasındaki farklar

*Kawkab Madenḥo*'nun başlangıç yılı e-GEDSH'in kişi maddesinde 1910, aynı eserin 'Amid' maddesinde 1908 olarak geçer.