Şair, gazeteci, Anadolu Ajansı yöneticisi ve milletvekili; 'gurbet şairi' · 1901 – 1948
Kemalettin Kamu
Kemalettin Kamu (1901-1948), babasının görevi nedeniyle Bayburt'ta doğmuş, ailesi Erzurumlu bir şair, gazeteci ve milletvekilidir. Gurbet ve yurt sevgisini hece ölçüsüyle işleyen şiirleri, özellikle 'Bingöl Çobanları', ona 'gurbet şairi' adını kazandırdı.
Hayatı
Kemalettin Kamu kimdir?
Kemalettin Kamu (1901-1948), Cumhuriyet'in ilk yıllarında hece ölçüsüyle yazdığı gurbet ve yurt sevgisi şiirleriyle tanınan şair, gazeteci ve milletvekilidir. 14 Eylül 1901'de, babasının memuriyeti sebebiyle ailenin o sırada bulunduğu Bayburt'ta doğdu. Baba tarafından Erzurumlu bir aileye mensuptur. Edebiyat tarihinde "gurbet şairi" olarak anılır.
Doğumu ve ailesi
Babası, Erzurum'un Kılcızâde ailesinden devlet memuru Osman Nuri Efendi'dir; annesi Mustafa Efendi'nin kızı Hayriye Hanım'dır. Babasının görev yerleri değiştikçe çocukluğu farklı Anadolu şehirlerinde geçti.
Eğitimi
İlk olarak Arapça ve Farsça dersleri aldı, Erzincan'ın Refahiye kasabasında rüştiyeye devam etti. Ardından İstanbul'daki Erkek Muallim Mektebi'ne girdi ve ilk şiirlerini bu yıllarda yayımladı. Daha sonra Paris'te siyasal bilgiler öğrenimi gördü.
Çalışmaları
Refahiye'de tahrirat kâtipliği yaptı. Millî Mücadele yıllarında Matbuat ve İstihbarat Müdürlüğü'nde çalıştı. Anadolu Ajansı'nda yazı işleri ve yayın yöneticiliği görevlerinde bulundu, bir dönem ajansın Paris temsilciliğini yürüttü. Hâkimiyet-i Milliye ve Yenigün gazetelerine yazdı, Türk Dil Kurumu'nda terim çalışmalarında görev aldı.
1939'da Rize'den milletvekili seçilerek TBMM'ye girdi; yedinci dönemde yine Rize'den, sekizinci dönemde ise Erzurum'dan milletvekili oldu.
Sanatı
Şiirleri Dergâh, Türk Yurdu, Varlık, Kalem, Oluş, Ülkü ve Yenigün gibi dergilerde yayımlandı. Aruz yerine hece ölçüsünü ve halk şiiri söyleyişini tercih etti. Gurbet, yalnızlık, yurt ve Anadolu sevgisi şiirlerinin ana temalarıdır. "Bingöl Çobanları", çocuk yaşta ayrılmak zorunda kaldığı topraklara duyduğu özlemi dile getiren en bilinen şiiridir.
Eserleri
- Şiirleri hayattayken kitaplaşmadı; ölümünden sonra Rıfat Necdet Evrimer tarafından derlenerek 1949'da yayımlandı.
- Tanınmış şiirleri arasında "Gurbet", "Hicret", "Bingöl Çobanları", "İstiklâl Yolu", "Atama Ağıt" ve "Kimsesizlik" vardır.
Bayburt için önemi
Bayburt doğumlu olması, onu kentin Cumhuriyet dönemi edebiyatındaki önemli isimlerinden biri yapar. Kentin halk şiiri geleneğinden gelen Bayburtlu Zihnî gibi isimlerin yanında, modern Türk şiirinde hece ölçüsünü kullanan bir şair olarak anılır.
Son yılları ve ölümü
6 Mart 1948'de Ankara'da kalp krizi sonucu öldü ve Cebeci Asri Mezarlığı'na defnedildi.
Kaynaklar arasındaki farklar
TEİS ve turkedebiyati.org doğum yerini Bayburt olarak verirken Küre Ansiklopedisi "Erzurum" yazar. TEİS, Bayburt'ta doğmasının sebebini babasının görevine bağlar. Doğum günü de kaynağa göre 14 ya da 15 Eylül 1901 olarak geçer.
Kemalettin Kamu Hakkında Sık Sorulanlar
Kemalettin Kamu nereli?
Bayburt'ta doğdu; ailesi baba tarafından Erzurumludur.
Neden "gurbet şairi" denir?
Şiirlerinde gurbet, yalnızlık ve memleket özlemini sıkça işlediği için.
Hangi illerden milletvekili oldu?
Altıncı ve yedinci dönemlerde Rize'den, sekizinci dönemde Erzurum'dan.
Mezarı nerede?
Ankara'da, Cebeci Asri Mezarlığı'nda.
Bayburt'un Değerleri
Tümünü gör- Ağlar Baba (İrşâdî Baba) Oruçbeyli köyünden Nakşibendî mutasavvıf, şair ve âlim; dedesinin Kısas-ı Enbiyâ'sını tamamlayan · Merkez / Oruçbeyli 1880–1958
- Âşık Hicrânî Tasavvufî şiirleriyle tanınan Bayburtlu halk şairi · Merkez / Çamlıkoz 1908–1970
- Bayburtlu Celâlî Tasavvufî şiirleriyle tanınan 19. yüzyıl Bayburtlu saz şairi
- Bayburtlu Muhammed Emânî 16. yüzyılda Bayburt'ta doğup Safevî topraklarına göçen, Çağatay Türkçesiyle şiir yazan divan şairi
- Bayburtlu Şaşkunî Bayburtlu âşık, meddah, şair ve yerel gazeteci (Arif Nevzat Karaoğlu) · Merkez / Konursu 1933–1999
- Hüsamettin Koçan Ressam, akademisyen, Baksı Müzesi'nin kurucusu · Merkez / Bayraktar 1946
-
Kara İbrahim Paşa
Osmanlı sadrazamı (1683-1685) ve kaptan-ı derya; tarihî Kelkit kazasının Hınzeverek köyünde doğdu · Demirözü / Çatalçeşme
1620–1687
- Müftü Muhammed Fahreddin Efendi Bayburt müftüsü (1903-1916), Millî Mücadele dönemi din âlimi ve belediye başkanı (1930-1934) 1880–1961
Keşfetmeye devam et
Yeni yerler, rotalar ve ilham veren içerikler için bültenimize abone ol.