Hayatı
Ahmet Hamdi Akseki, 1887’de Akseki ilçesine bağlı Sülles’te, bugünkü Güzelsu’da doğdu. Ödemiş ve İstanbul medreselerinde okudu, Medresetü’l-mütehassısîn’i birincilikle bitirdi. İstanbul ve Ankara’da öğretmenlik ve müderrislik yaptı; 1939’da Diyanet İşleri Reis Muavini, 1947’de Diyanet İşleri Reisi oldu. İslâm Dîni adlı kitabı en çok okunan din kitaplarından biri oldu. 9 Ocak 1951’de Ankara’da görevdeyken öldü.
Ahmet Hamdi Akseki kimdir?
Ahmet Hamdi Akseki (1887–1951), Akseki’nin Güzelsu’sunda doğan din âlimi; 1947–1951’de Diyanet İşleri Reisi oldu, Ankara’da Cebeci’de yatıyor.
Güzelsu’dan İstanbul’a öğrenim yılları
Akseki’ye bağlı Sülles (bugünkü Güzelsu) nahiyesinde doğdu; babası Güzelsu Camii imamı Mahmud Efendi’dir. Beş altı yaşlarında Kur’an okumaya başladı; ilk Arapça derslerini Mecidiye Medresesi’nde Abdurrahman Efendi’den aldı. On dört yaşında babası tarafından Ödemiş’teki Karamanlı Süleyman Efendi Medresesi’ne gönderildi; burada Arapça, Farsça, akaid, fıkıh, tefsir ve hadis okudu, geçimini mühür kazıyarak sağladı. 1905’te İstanbul’a gitti ve Bayındırlı Mehmed Şükrü Efendi’nin derslerine devam etti; 1914’te ondan icazet aldı. Dârülfünun’un Ulûm-i Âliye-i Dîniyye Şubesi’ne devam etti; şube kapanınca Dârü’l-hilâfeti’l-aliyye Medresesi’nin yüksek kısmına geçerek öğrenimini burada tamamladı. Medresetü’l-mütehassısîn’in Felsefe, Kelâm ve Hikmet-i İlâhiyye Şubesi’ni birincilikle bitirdi; 32 yaşında ruûs imtihanını vererek dersiâm oldu.
Öğretmenlik ve müderrislik
Mart 1916’da Heybeliada’daki Mekteb-i Bahriyye-i Şâhâne’ye din ve ahlak öğretmeni olarak atandı. Aralık 1916 – Kasım 1918 arasında İstanbul’daki çeşitli camilerde kürsü şeyhliği yaptı. Ağustos 1919’da Medresetü’l-irşâd’a tarih felsefesi, Şubat 1921’de İbtidâ-i Dâhil Medresesi’ne psikoloji müderrisi olarak atandı; aynı yılın eylülünde sosyoloji derslerine geçti. Ocak 1922 – Kasım 1923 arasında Ankara Lisesi’nde din dersleri okuttu; Mart 1922’de Şer‘iyye ve Evkaf Vekâleti Tedrisat Umum Müdürlüğü’ne atandı. Nisan 1924’te Dârülfünun İlâhiyat Fakültesi’ne hadis müderrisi olarak atandı; aynı ay Rifat Börekçi’nin isteğiyle Diyanet İşleri Reisliği Hey’et-i Müşâvere üyeliğine getirildi. 1925’te Tarîkat-ı Salâhiyye Cemiyeti üyeliği iddiasıyla Ankara İstiklâl Mahkemesi’nde yargılandı ve beraat etti. İlk baskısı 1933’te Ankara’da yapılan İslâm Dîni, Türkiye’de en çok okunan din kitaplarından biri oldu; TDV İslâm Ansiklopedisi’ne göre yaklaşık 1,5 milyon basıldı.
Diyanet’teki görevleri ve son yılları
1939’da Diyanet İşleri Reis Muavinliği’ne getirildi. 1945’te Peygamberimizin Vecizeleri adlı kitabı yayımlandı. 1947’de M. Şerefettin Yaltkaya’nın vefatı üzerine üçüncü Diyanet İşleri Reisi oldu. Maarif Vekâleti’nin yayımlamak üzere satın aldığı Ruh ve Bekā-yı Ruh adlı eseri basılmadı. 9 Ocak 1951’de Diyanet İşleri Reisi olarak görevdeyken Ankara’da vefat etti ve Cebeci Asrî Mezarlığı’na defnedildi. Ankara’daki Ahmet Hamdi Akseki Camii onun adını taşır.
Eserleri
- İslâm Dîni (1933)
- Peygamberimizin Vecizeleri (1945)
- Mezâhibin Telfîki ve İslâm’ın Bir Noktaya Cem‘i (Reşîd Rızâ’dan çeviri, 1332 h.)
- Dinî Dersler
- Ahlâk Dersleri
- Askere Din Kitabı
- Yeni Hutbelerim
- Ve’l-asr Suresinin Tefsiri
Kaynaklar arasındaki farklar
- Doğum yılı: TDV İslâm Ansiklopedisi madde başlığında 1887, aynı maddenin kaynakçasında 1877 geçer; İngilizce Vikipedi 1886 yazar.
- Görev tarihleri: İngilizce Vikipedi reis muavinliği için 20 Temmuz 1939, reislik için 29 Nisan 1947 tarihini verir; TDV İslâm Ansiklopedisi yalnızca yılları belirtir.
Ahmet Hamdi Akseki Hakkında Sık Sorulanlar
Ahmet Hamdi Akseki kimdir?
Ahmet Hamdi Akseki (1887–1951), Akseki’nin Güzelsu’sunda doğan din âlimi; 1947–1951’de Diyanet İşleri Reisi oldu, Ankara’da Cebeci’de yatıyor.
Ahmet Hamdi Akseki nereli?
Kaynaklara göre doğum yeri: Sülles (bugünkü Güzelsu), Akseki, Antalya.
Ahmet Hamdi Akseki ne zaman öldü?
9 Ocak 1951, Ankara.
Ahmet Hamdi Akseki’nin kabri nerede?
Cebeci Asrî Mezarlığı, Ankara.
Ahmet Hamdi Akseki kaçıncı Diyanet İşleri Reisi’dir?
TDV İslâm Ansiklopedisi’ne göre 1947’de M. Şerefettin Yaltkaya’nın vefatı üzerine göreve gelen üçüncü Diyanet İşleri Reisi’dir.
Keşfetmeye devam et
Yeni yerler, rotalar ve ilham veren içerikler için bültenimize abone ol.