Yerin insanları
Bayburt'un Değerleri
Bir yeri tanımanın bir yolu da yetiştirdiği insanları tanımaktır. Her kişi, doğduğu köyün, ilçenin ve ilin sayfasında da yer alır. Yalnız kaynağı olan bilgiler yayınlanır.
- Ağlar Baba (İrşâdî Baba) Oruçbeyli köyünden Nakşibendî mutasavvıf, şair ve âlim; dedesinin Kısas-ı Enbiyâ'sını tamamlayan Bayburt / Merkez / Oruçbeyli Ağlar Baba (1880-1958), Valilik kaydındaki adıyla İrşâdî Baba, Bayburt Merkez'e bağlı Oruçbeyli (Siptoros) köyünde doğup yaşamış Nakşibendî mutasavvıf, şair ve âlimdir. Dedesi Büyük İrşâdî'nin yarım bıraktığı manzum Kısas-ı Enbiyâ'yı tamamlamıştır.
- Âşık Hicrânî Tasavvufî şiirleriyle tanınan Bayburtlu halk şairi Bayburt / Merkez / Çamlıkoz Âşık Hicrânî (1908-1970), Bayburt Merkez'e bağlı Çamlıkoz köyünde doğan halk şairidir. En başarılı olduğu alan tasavvufî şiirdir. Erzurumlu Âşık Yaşar Reyhanî'ye 'Reyhanî' mahlasını veren usta olarak da bilinir.
- Bayburtlu Celâlî Tasavvufî şiirleriyle tanınan 19. yüzyıl Bayburtlu saz şairi Bayburt Bayburtlu Celâlî, halk arasında Celâlî Baba diye anılan, 19. yüzyılda yaşamış Bayburtlu saz şairidir. Tasavvufî şiirleri ve ağıtlarıyla bölgenin âşıklık geleneğinin önde gelen isimlerindendir; 1915'te öldüğü bildirilir.
- Bayburtlu Muhammed Emânî 16. yüzyılda Bayburt'ta doğup Safevî topraklarına göçen, Çağatay Türkçesiyle şiir yazan divan şairi Bayburt Muhammed Beg Emânî, 16. yüzyılda Bayburt'ta doğup Safevî topraklarına göçen ve Çağatay Türkçesiyle şiirler yazan bir divan şairidir. Tek nüshası British Library'de bulunan divanı, Anadolu kökenli bir şairin Doğu Türkçesiyle yazmasının ilginç bir örneğidir.
- Bayburtlu Şaşkunî Bayburtlu âşık, meddah, şair ve yerel gazeteci (Arif Nevzat Karaoğlu) Bayburt / Merkez / Konursu Bayburtlu Şaşkunî (Arif Nevzat Karaoğlu, 1933-1999), Bayburt'un Konursu kasabasında doğmuş âşık, meddah, şair ve yerel gazetecidir. Bayburt Belediyesi onu kentin 36 manevi önderi arasında sayar; Konursu'da gömülüdür.
- Hüsamettin Koçan Ressam, akademisyen, Baksı Müzesi'nin kurucusu Bayburt / Merkez / Bayraktar Hüsamettin Koçan, 1946'da Bayburt'un Bayraktar (Baksı) köyünde doğmuş ressam ve akademisyendir. Marmara Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi dekanlığı yaptı; doğduğu köyde kurduğu Baksı Müzesi 2014 Avrupa Konseyi Müze Ödülü'nü aldı.
-
Kara İbrahim Paşa
Osmanlı sadrazamı (1683-1685) ve kaptan-ı derya; tarihî Kelkit kazasının Hınzeverek köyünde doğdu
Bayburt / Demirözü / Çatalçeşme
Kara İbrahim Paşa (1620/21-1687), tarihî Kelkit kazasına bağlı Hınzeverek köyünde (bugün Bayburt-Demirözü'ne bağlı Çatalçeşme) doğan Osmanlı devlet adamıdır. Kaptan-ı deryalık yaptı, 1683-1685'te sadrazam oldu; Rodos'a sürüldü ve 1687'de orada öldürüldü.
- Kemalettin Kamu Şair, gazeteci, Anadolu Ajansı yöneticisi ve milletvekili; 'gurbet şairi' Bayburt Kemalettin Kamu (1901-1948), babasının görevi nedeniyle Bayburt'ta doğmuş, ailesi Erzurumlu bir şair, gazeteci ve milletvekilidir. Gurbet ve yurt sevgisini hece ölçüsüyle işleyen şiirleri, özellikle 'Bingöl Çobanları', ona 'gurbet şairi' adını kazandırdı.
- Müftü Muhammed Fahreddin Efendi Bayburt müftüsü (1903-1916), Millî Mücadele dönemi din âlimi ve belediye başkanı (1930-1934) Bayburt Muhammed Fahreddin Efendi (1880-1961), Bayburt doğumlu bir din âlimidir. 1903'te 23 yaşında Bayburt müftüsü oldu, Rus işgali yıllarında millî direnişe katıldı, 1930-1934'te belediye başkanlığı yaptı.
- Naci Ağbal Eski Maliye Bakanı, eski TCMB Başkanı ve Bayburt milletvekili Bayburt / Merkez / Yoncalı Naci Ağbal, 1968'de Bayburt'un Yoncalı köyünde doğmuş bürokrat ve siyasetçidir. Maliye Müsteşarı, AK Parti Bayburt milletvekili, Maliye Bakanı, Strateji ve Bütçe Başkanı ve 2020-2021'de Merkez Bankası Başkanı olarak görev yaptı.
- Namık Kemal Zeybek Siyasetçi, eski Kültür Bakanı ve İstanbul milletvekili Bayburt / Merkez / Kitre Namık Kemal Zeybek, 1944'te Bayburt'un Kitre köyünde doğmuş hukukçu, eski kaymakam ve siyasetçidir. 1989-1991 arasında Kültür Bakanlığı yapmış, İstanbul milletvekili olarak TBMM'de bulunmuş ve sonraki yıllarda devlet bakanlığı ile parti genel başkanlığı görevlerini üstlenmiştir.
- Serdar Orçin Tiyatro, sinema ve dizi oyuncusu Bayburt Serdar Orçin, 1976'da Bayburt'ta doğmuş tiyatro ve sinema oyuncusudur. Müjdat Gezen Sanat Merkezi'nde eğitim almış; 'Yazgı', 'Eve Dönüş: Sarıkamış 1915', 'Borç' ve 'Ceviz Ağacı' gibi filmlerdeki rolleriyle ödüller kazanmıştır.
- Suat Türker Futbolcu (forvet); Kickers Offenbach, Bayern Münih, İstanbulspor Bayburt Suat Türker (1976-2023), Bayburt'ta doğmuş Türk-Alman futbolcudur. VfB Stuttgart altyapısından yetişmiş, İstanbulspor, Bayern Münih ve SC Freiburg'da forma giymiş; en verimli yıllarını Kickers Offenbach'ta geçirmiştir.
-
Vasip Şahin
Mülki idare amiri; eski İstanbul ve Ankara Valisi, Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu Başkanı
Bayburt
Vasip Şahin, 1964'te Bayburt'ta doğmuş bir mülki idare amiridir. Düzce, Malatya, İstanbul ve Ankara valiliklerinde bulunmuş; 2026'da Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu (TİHEK) Başkanlığına seçilmiştir.
- Yaşar Nuri Öztürk İlahiyatçı, yazar, siyasetçi Bayburt ‘Kur’an İslam’ı’ yaklaşımıyla tanınan ilahiyat profesörü, yazar ve siyasetçi.
- Ekmeleddin Bâbertî Hanefî fakihi, âlim Bayburt Ekmeleddin el-Bâbertî (ö. 1384), adını memleketi Bayburt'tan (Arapça kaynaklarda Bâbirt) alan, Kahire'de yaşamış, Seyyid Şerîf Cürcânî ve Molla Fenârî gibi âlimler yetiştirmiş Hanefî fakihi ve el-İnâye şerhinin yazarıdır.
- Bayburtlu Zihnî Saz ve divan şairi Bayburt / Merkez Bayburtlu Zihnî (1797-99 – 1859), asıl adı Mehmed Emin olan, hem aruz hem hece vezniyle yazan, Bayburt'un Rus işgalini anlattığı "Vardım ki yurdumdan ayağ göçürmüş" koşmasıyla tanınan saz şairidir.
Keşfetmeye devam et
Yeni yerler, rotalar ve ilham veren içerikler için bültenimize abone ol.