Prohor

Prohor (İberyalı Prokhoros) kimdir?

Prohor, 10. yüzyılın sonlarında tarihî Şavşeti bölgesinde, bugünkü Şavşat yöresinde doğmuş bir Ortodoks keşişidir. Gürcü kaynaklarında Prokhore Kartveli, Batı kaynaklarında Prochorus the Iberian adıyla geçer. Kudüs'teki Haç Manastırı'nı inşa ettirmesi ya da yeniden kurmasıyla tanınır ve Doğu Ortodoks Kilisesi'nde aziz olarak anılır.

Doğumu ve ilk yılları

Doğum yılı kaynaklarda 985-990 arası olarak verilir. Doğum adının Giorgi Şavşeli olduğu ve Şavşeti'den geldiği kaydedilir. Gürcistan Ansiklopedisi, dinî hayatına Tskarostavi Manastırı'nda diyakoz ve keşiş olarak başladığını yazar.

Kutsal Topraklar'daki yılları

1010-1015 yılları arasında Kutsal Topraklar'a gitti ve yaklaşık 1025'e kadar Mar Saba Lavrası'nda yaşadı. Daha sonra Kudüs'e geçerek bölgedeki Gürcü keşişleri bir araya topladı.

Haç Manastırı

Kudüs'teki Haç Manastırı'nın inşası ya da yenilenmesi Prohor'un adıyla anılır. Kaynaklara göre Gürcü kralı IV. Bagrat'ın desteği ve Aynaroz (Athos) ile bağlantılı Giorgi Mtatsmindeli'nin aracılığıyla sağlanan bağışlarla gerçekleşti. Manastırda seksene yakın keşiş topladı, kilise ve hacılar için konukevi kurdu. Manastırın başında bir süre kaldıktan sonra yönetimi öğrencisine bırakıp birkaç müridiyle Arnon çölüne (bugünkü Vadi Mucib, Ürdün) çekildi.

Son yılları ve ölümü

1066 dolayında Arnon çölünde öldü. Hayatını anlatan anonim bir hagiografik metin 1066-1070 arasında yazılmıştır. Ortodoks Kilisesi'nde anma günü 12 Şubat'tır.

Kaynaklar arasındaki farklar

• Doğum yeri bir kaynakta Şavşeti, bir diğerinde genel olarak Gürcistan, bir başkasında ise Şavteli ailesi üzerinden verilir.
• Haç Manastırı için 1025-1060 inşa dönemi, 1064 tarihi ve 5. yüzyıldan kalma bir yapının yenilenmesi gibi farklı anlatımlar bulunur.