Nafiz Kotan

Nafiz Kotan kimdir?

Nafiz Kotan, halk arasında 'Erzurumlu Nafiz Bey' olarak tanınan, Erzurum'da doğmuş bir tüccar ve müteahhittir. Kurtuluş Savaşı yıllarında kendi parasıyla satın aldığı uçakları Türk ordusuna bağışlaması ve servetini Mustafa Kemal Paşa'nın emrine vermesiyle bilinir. Cumhuriyet'in ilk yıllarında Ankara'nın imarında müteahhit olarak yer almıştır.

Doğumu ve ailesi

Doğum yılı kaynaklarda 1877, 1885 ve 1887 olarak farklı verilir. Bir kaynağa göre babası Hacı Ahmet Bey, annesi Esma Hanım'dır; başka bir yazar ailenin Ahıska kökenli olduğunu ve Erzurum'a yerleştiğini, Nafiz'in babasını erken yaşta kaybederek amcasının yanında büyüdüğünü belirtir.

Ticaret hayatı

1913 civarında İstanbul'a yerleşerek halı ticaretiyle uğraştı.

Millî Mücadele'deki katkıları

Kaynaklara göre İtalyan tüccarlardan Fiat R.2 tipi keşif uçakları satın alarak orduya hediye etti; bu uçaklar 'Nafiz-1'den 'Nafiz-4'e kadar adlandırıldı ve bir kısmı gizlice Anadolu'ya ulaştırıldı. Erzurum Portalı ayrıca iki Breguet XIV uçağının 'Erzurumlu Nafiz' ve '174. Alay' adlarıyla 1922'de orduya gönderildiğini yazar. Bunların yanı sıra telsiz malzemesi temin ettiği, düşmana ilk bombayı atacak pilota para ödülü koyduğu ve servetini Osmanlı Bankası aracılığıyla Mustafa Kemal Paşa'nın emrine verdiği aktarılır.

Ankara'daki çalışmaları

Cumhuriyet'ten sonra kurduğu inşaat şirketiyle Ankara'da müteahhitlik yaptı. Adını taşıyan Erzurumlu Nafiz Bey Apartmanı, Ulus'ta Işıklar Caddesi ile Alataş Sokağı'nın köşesindedir; mimarı Arif Hikmet Koyunoğlu'dur ve Ankara'nın ilk asansörlü, kaloriferli binası olarak bilinir. Yapının tarihi girişteki levhaya göre 1922'dir, ancak bazı mimarlık tarihçileri üslubuna bakarak 1930'ların başını önerir. 'Kotan' soyadını Soyadı Kanunu ile aldı.

Son yılları ve ölümü

Ankara'daki işleri durunca Erzurum'a döndü ve Erzurum Ticaret Odası başkanlığı yaptı. 1946'da şeker hastalığına bağlı rahatsızlıklar nedeniyle Erzurum'da öldü.

Kaynaklar arasındaki farklar

Doğum yılı (1877, 1885, 1887) ve Breguet uçaklarının bağış tarihi kaynaklarda farklıdır. Hakkındaki bilgilerin çoğu yerel yayınlara dayanır; akademik bir biyografiye ulaşılamamıştır.

Erzurum'un Millî Mücadele dönemine ait öteki isimleri için Kâzım Yurdalan ve Cevat Dursunoğlu sayfalarına bakabilirsin.