Mimar · 1908 – 1988 · 1908 – 1988
Sedad Hakkı Eldem
Sedad Hakkı Eldem, 1908’de İstanbul’da doğan; Türk evi araştırmaları, Taşlık Kahvesi ve Zeyrek Sosyal Sigortalar Kompleksi ile tanınan mimardır.
Hayatı
Sedad Hakkı Eldem, Semavi Eyice’nin TDV İslâm Ansiklopedisi’ndeki maddesine göre 1908’de İstanbul’da doğmuş mimardır. A. Pınar Korkmaz’ın 2008 tarihli makalesi doğum tarihini 31 Ağustos 1908, yerini İstanbul olarak verir. Kaynaklarda doğduğu semt geçmediği için kayıt ilçeye değil ile bağlanmıştır.
Sedad Hakkı Eldem kimdir?
Eyice’ye göre Eldem, bazı yapılarında geleneksel Türk mimarisinin öğelerini kullanarak millî mimariyi canlandırmaya çalışan, bazılarında ise dönemin Avrupa mimarisine uygun binalar tasarlayan mimardır. Aynı madde onu Osmanlı dönemi sivil mimarisinin, özellikle Türk evinin araştırmacısı olarak da tanıtır. Archnet, 1930’larda işlevselciliği savunduğunu, 1940’lardan itibaren Osmanlı dönemi geleneksel mimarisine yöneldiğini yazar.
Eğitim ve Avrupa yılları
Eyice’ye göre babası diplomat İsmail Hakkı Bey’dir; Eldem orta öğrenimini Münih’te yaptı. Korkmaz, babasının görevleri nedeniyle ilk öğrenimini yurt dışında gördüğünü belirtir. Eldem 1924’te İstanbul’a döndü ve Sanâyi-i Nefîse Mektebi’nde Giulio Mongeri’nin öğrencisi oldu; 1928’de diploma projesiyle birincilik kazanarak mezun oldu. Ardından üç yıl Avrupa’da kaldı; Eyice bu dönemde Perret, Le Corbusier, Jansen ve Poelzig’in yanında staj yaptığını yazar. Korkmaz, 1929–1930’da Berlin’de çizdiği konut projelerinin Frank Lloyd Wright’ın Prairie evlerinden etkilendiğini savunur.
Akademi ve Millî Mimari Semineri
Korkmaz’a göre 1932’de Akademi’de öğretmenliğe başladı; Eyice, 1978’e kadar yapı, proje, millî mimari, rölöve ve restorasyon dersleri verdiğini yazar. Eldem, Akademi’de Millî Mimari Semineri’ni kurdu; Eyice’ye göre rölöveler çizdi ve İstanbul ile Edirne’ye ilişkin zengin bir fotoğraf arşivi oluşturdu. Eyice’ye göre Eski Eserleri Koruma Encümeni’nde (1941–1945) ve Gayrimenkul Eski Eserler ve Anıtlar Yüksek Kurulu’nda (1962–1978) görev aldı.
Yapıları
Eyice’nin saydığı yapılar arasında Yalova Termal Oteli, Fındıklı’daki SATIE binası, İstanbul Hilton Oteli, İstanbul Belediyesi Atatürk Kitaplığı, New York Dünya Fuarı Türkiye Pavyonu, İstanbul Fen ve Edebiyat Fakültesi binası ve Maçka’daki Taşlık Kahvesi vardır; Eyice, Taşlık Kahvesi’nin 1988’de yıkıldığını yazar. İngilizce Wikipedia, Hilton’u 1955’te Gordon Bunshaft ile birlikte tasarladığını, Zeyrek’teki Sosyal Sigortalar Kompleksi’ni 1962’de tamamladığını belirtir. Archnet, Ankara’daki elçilik yapılarını da sayar.
Türk evi yayınları ve ödüller
Eyice’ye göre başlıca kitapları Türk Evi Plan Tipleri (1954), Köşkler ve Kasırlar, Sadabad (1978), İstanbul Anıları ile Boğaziçi Anıları (1979), Feridun Akozan ile Topkapı Sarayı: Bir Mimari Araştırma (1982) ve üç ciltlik Türk Evi: Osmanlı Dönemi’dir (1984–1987). Korkmaz, Türk evi plan tiplerini sofanın konumuna göre sınıflandırdığını anlatır. Eyice’ye göre 1982’de Sedat Simavi Vakfı Ödülü’nü, 1983’te Kültür ve Turizm Bakanlığı Büyük Sanat Ödülü’nü ve 1986’da Ağa Han Mimarlık Ödülü’nü aldı; Wikipedia bu son ödülün Zeyrek’teki Sosyal Sigortalar Kompleksi için verildiğini yazar. Eyice 1988’de öldüğünü, Wikipedia ise ölüm tarihini 7 Eylül 1988 ve yerini İstanbul olarak verir.
Kaynaklar arasındaki farklar
- Millî Mimari Semineri: Eyice kuruluş yılını 1934, Korkmaz 1936 olarak verir.
- Doğum tarihi: Eyice yalnızca 1908 yılını yazar; Korkmaz ve Wikipedia 31 Ağustos 1908 verir.
- Akademi’ye dönüş: Korkmaz 1930’da İstanbul’a çağrıldığını ve 1932’de öğretmenliğe başladığını yazar; Eyice yalnızca yurda dönüşünde Akademi’de göreve başladığını söyler.
Bilmediklerimiz
- İstanbul’un hangi semtinde doğdu?
- Türk Evi: Osmanlı Dönemi için hazırlanan dördüncü ve beşinci ciltlerin malzemesi nerede?
- Millî Mimari Semineri’nde çizilen rölövelerin kaçı bugün korunuyor?
- İstanbul ve Edirne fotoğraf arşivi hangi kurumda?
Sedad Hakkı Eldem Hakkında Sık Sorulanlar
Sedad Hakkı Eldem kimdir?
Türk evi araştırmalarıyla ve Zeyrek’teki Sosyal Sigortalar Kompleksi, Taşlık Kahvesi gibi yapılarıyla tanınan, 1978’e kadar Akademi’de ders veren mimardır.
Sedad Hakkı Eldem nerede doğdu?
TDV İslâm Ansiklopedisi ve A. Pınar Korkmaz’ın 2008 tarihli makalesine göre İstanbul’da doğdu; Korkmaz tarihi 31 Ağustos 1908 olarak verir.
Sedad Hakkı Eldem hangi ödülleri aldı?
TDV İslâm Ansiklopedisi’ne göre 1982 Sedat Simavi Vakfı Ödülü, 1983 Kültür ve Turizm Bakanlığı Büyük Sanat Ödülü ve 1986 Ağa Han Mimarlık Ödülü’nü aldı.
Sedad Hakkı Eldem’in Türk evi üzerine kitapları hangileridir?
TDV İslâm Ansiklopedisi Türk Evi Plan Tipleri (1954) ile üç ciltlik Türk Evi: Osmanlı Dönemi’ni (1984–1987) başlıca kitapları arasında sayar.
Sedad Hakkı Eldem ne zaman öldü?
TDV İslâm Ansiklopedisi 1988 yılını verir; İngilizce Wikipedia’ya göre 7 Eylül 1988’de İstanbul’da öldü.
İstanbul'un Değerleri
Tümünü gör- Ahmet Hamdi Tanpınar Yazar ve edebiyat tarihçisi · 1901 – 1962 1901–1962
- Behçet Necatigil Şair, çevirmen · 1916 – 1979 · Fatih 1916–1979
- Feza Gürsey Kuramsal fizikçi · 1921 – 1992 · Beykoz 1921–1992
- Hacı Ârif Bey Bestekâr ve hânende · 1831 – 1885 · Eyüpsultan 1831–1885
- Hâfız Osman Hattat · 1642 – 1698 1642–1698
- Haldun Taner Öykü ve oyun yazarı · 1915 – 1986 · Üsküdar / Beylerbeyi 1915–1986
- Halil İnalcık Tarihçi · 1916 – 2016 1916–2016
- Hulusi Behçet Dermatolog, bilim insanı · 1889 – 1948 1889–1948
- Itrî Bestekâr · ö. 1711
Keşfetmeye devam et
Yeni yerler, rotalar ve ilham veren içerikler için bültenimize abone ol.