Hayatı
Lampsakoslu Straton, Diogenes Laertios’un Ünlü Filozofların Yaşamları’na göre Arkesilaos’un oğlu ve Lampsakos yerlisidir; H. B. Gottschalk’ın Complete Dictionary of Scientific Biography maddesi de doğum yerini Çanakkale Boğazı’nın Asya kıyısındaki bu küçük kent olarak verir. Kültür Envanteri, Lampsakos’u bugün Çanakkale iline bağlı Lapseki ilçesinde gösterir. Straton, Theophrastos’un ardından Lykeion okulunun başına geçti.
Lampsakoslu Straton kimdir?
Straton, MÖ 3. yüzyılın ilk yarısında yaşamış bir doğa filozofudur. Diogenes Laertios’a göre kendini doğanın titiz incelemesine verdiği için “fizikçi” diye anıldı. Gottschalk, Straton’un dünyayı aşkın nedenlerle değil, maddenin içindeki doğal güçlerle açıkladığını yazar.
Lykeion’un başında
Gottschalk’a göre Straton yaklaşık MÖ 287’de Theophrastos’un yerine Lykeion’un başına seçildi ve ölümüne kadar, yaklaşık on sekiz yıl bu görevde kaldı. Diogenes Laertios da okulu on sekiz yıl yönettiğini yazar. Gottschalk’a göre geleceğin hükümdarı II. Ptolemaios Philadelphos’un hocalığını da yaptı ve bu, bir süre İskenderiye’de yaşadığını gösterir; Diogenes Laertios, Ptolemaios’tan 80 talant aldığını aktarır.
Doğa felsefesi
Gottschalk’ın özetine göre Straton boşluğu yalnızca cisimlerin arasındaki küçük aralıklar olarak kabul etti, bütün cisimlerin ağırlığı olduğunu savundu ve “doğal yer” öğretisini reddetti. Gottschalk, düşen cisimlerin hızlandığını deneyle gösterdiğini de yazar. Ruhu, merkezi beyinde bulunan tek bir “nefes” olarak açıklayan maddeci bir ruh anlayışı vardı. Sylvia A. Berryman’ın aynı sözlükteki ek maddesi ise Straton’un kuramlarının eskiden sanıldığı kadar Aristotelesçi gelenekten uzak olmayabileceğini savunur.
Eserleri
Gottschalk’a göre Straton’un hiçbir eseri bütün olarak günümüze ulaşmadı. Diogenes Laertios’un verdiği listede mantık, ahlak, kozmoloji, meteoroloji, psikoloji, fizyoloji ve zooloji üzerine başlıklar vardır; LacusCurtius’taki çeviride 46 başlık sayılır.
Kaynaklar arasındaki farklar
- Ölüm tarihi: Gottschalk ve Berryman MÖ 271/268 der; Diogenes Laertios çevirisinin sayfa başlığı MÖ 286–268 aralığını verir.
- Başkanlığın başlangıcı: Gottschalk yaklaşık MÖ 287 der; LacusCurtius sayfası MÖ 286’yı esas alır.
- Doğum yeri: Diogenes Laertios ve Gottschalk Lampsakos’u kesin verir; Berryman soru işaretiyle yazar.
- Kanıtların değeri: Gottschalk, Heron’un Pneumatika’sını Straton’un görüşleri için önemli bir kanıt sayar; Berryman bu yaklaşımın eleştirildiğini not eder.
Bilmediklerimiz
- Straton hangi yılda doğdu?
- Lampsakos’tan ne zaman ayrılıp Atina’ya geldi?
- İskenderiye’de ne kadar kaldı?
- Lampsakos’ta onu anan bir yazıt ya da sikke biliniyor mu?
Lampsakoslu Straton Hakkında Sık Sorulanlar
Lampsakoslu Straton kimdir?
MÖ 3. yüzyılda yaşamış doğa filozofudur; Theophrastos’tan sonra Lykeion okulunu yönetti ve “fizikçi” diye anıldı.
Straton nereli, nerede doğdu?
Diogenes Laertios ve Gottschalk’ın maddesine göre Lampsakos’ta doğdu; Kültür Envanteri Lampsakos’u Çanakkale’nin Lapseki ilçesinde gösterir.
Straton ne zaman öldü?
Complete Dictionary of Scientific Biography’ye göre MÖ 271/268’de Atina’da öldü; doğum yılı bilinmiyor.
Straton neden “fizikçi” diye anılır?
Diogenes Laertios’a göre kendini doğanın titiz incelemesine verdiği için bu adla anıldı.
Straton’un eserleri günümüze ulaştı mı?
Gottschalk’a göre hiçbiri bütün olarak ulaşmadı; Diogenes Laertios yalnızca başlıklarının listesini verir.
Keşfetmeye devam et
Yeni yerler, rotalar ve ilham veren içerikler için bültenimize abone ol.