Arshile Gorky

Arshile Gorky kimdir?

Arshile Gorky, doğum adıyla Vosdanik Manoug Adoian, Van Gölü kıyısındaki Horgom (Khorkom) köyünde doğmuş Ermeni asıllı ABD'li ressamdır. Britannica onu Avrupa gerçeküstücü ressamları ile Amerikan soyut dışavurumcuları arasındaki doğrudan bağlantı olarak tanımlar. Türk basınında doğduğu yer bugünkü Edremit ilçesi sınırlarıyla ilişkilendirilir.

Doğumu ve ailesi

Britannica ve Amerika Ermeni Prelatürlüğü'nün yayınına göre 15 Nisan 1904'te Van bölgesindeki Khorkom köyünde doğdu; Prelatürlük yayını köyü Hayots Dzor bölgesinde gösterir. Bianet'teki bir yazı ise doğum yılını 1902 olarak verir. Annesi Şuşanik (Shoushanig) Der Mardirosian'dır. Babası 1908'de Amerika'ya gitmiş, çocuklar anneleriyle bölgede kalmıştır.

Gençliği ve göçü

1915'teki olaylar sırasında annesi ve kız kardeşleriyle birlikte Van'dan ayrılarak önce Eçmiyazin'e, sonra Erivan'a göç etti. Annesi birkaç yıl sonra Erivan'da açlık nedeniyle öldü. Gorky Batum üzerinden 1920'de ABD'ye ulaştı ve Watertown'da (Massachusetts) kız kardeşinin yanına yerleşti; daha sonra babasıyla da bir araya geldi. Arshile Gorky adını sonradan benimsedi.

Sanatı

Britannica'ya göre 1939 dolaylarında Roberto Matta ile tanışması, kendine özgü üslubunu bulmasında belirleyici oldu. Olgunluk dönemi resimlerinde bitki ya da organ biçimlerini çağrıştıran biyomorfik formlar, eriyen renklerden oluşan belirsiz bir zemin üzerinde yüzer.

Eserleri

• *How My Mother's Embroidered Apron Unfolds in My Life* (1944)
• *The Liver Is the Cock's Comb* (1944)
• *The Diary of a Seducer* (1945)
• *The Betrothal II* (1947)

Van için önemi

Van Gölü kıyısında geçen çocukluğu ve annesinin anısı, sanatçının bazı eserlerinin adlarına ve konularına yansımıştır. Edremit Belediyesi 2015'te sanatçının adını taşıyan bir çeşme yaptırmıştır. Van doğumlu ve uluslararası sanat tarihinde yer edinmiş en tanınmış ressamlardan biridir.

Son yılları ve ölümü

Son yıllarında atölye yangını, kanser ameliyatı ve boynunu etkileyen bir trafik kazası gibi peş peşe sarsıntılar yaşadı. 21 Temmuz 1948'de Sherman'da (Connecticut) hayatına son verdi.

Kaynaklar arasındaki farklar

Doğum yılı 1904 (Britannica, Ermeni Prelatürlüğü) ve 1902 (Bianet) olarak farklı verilmektedir. Doğduğu köyün bugünkü resmî adı resmî bir kaynakla doğrulanamamıştır.