Trabzon Tarihi'nin yazarı; Trabzon'un ilk şehir tarihini kaleme alan Osmanlı dönemi yazar ve memur · 1847 – 1878
Şâkir Şevket
Şâkir Şevket (1847-1878), Trabzon'un Ortahisar semtinde doğmuş yazar ve memurdur. 1877'de tamamladığı Trabzon Tarihi, şehrin ilk şehir tarihi kabul edilir; surları, mahalleleri, camileri ve limanlarını kayda geçirerek 19. yüzyıl Trabzon'u için temel kaynak olmuştur.
Hayatı
Şâkir Şevket kimdir?
Şâkir Şevket, 1847'de Trabzon'un tarihî Ortahisar bölgesinde doğmuş Osmanlı dönemi yazar ve devlet memurudur. 1877'de tamamladığı *Trabzon Tarihi*, şehrin ilk şehir tarihi olarak anılır. Eser, 19. yüzyıl Trabzon'unun surlarını, mahallelerini, dinî yapılarını ve limanlarını ayrıntılı biçimde anlattığı için bugün de araştırmacıların başvurduğu temel kaynaklardandır.
Doğumu ve ailesi
Selçuk Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi'nde yayımlanan bir makaleye göre 1847'de Ortahisar'daki Cami-i Kebir Mahallesi'nde doğdu. Babası tüccar Yemenici Mehmed Efendi'dir.
Eğitimi
Dönemin Trabzonlu âlimlerinden Hacı Fehmî Efendi'den Arapça ve Farsça dersleri aldı. Ortahisar'ın Saray-ı Atik Mahallesi'ndeki bir selamlık, onun Trabzon'un ilim ve sanat çevreleriyle tanıştığı bir buluşma yeri oldu.
Görevleri
Bir süre ticaretle uğraştıktan sonra Trabzon Vilâyeti İdare Meclisi kâtipliğinde, vilayet gazetesinin başyazarlığında ve mektûbî kaleminde mümeyyiz olarak çalıştı. Trabzon Askerî İdâdîsi'nde de hocalık yaptı.
Trabzon Tarihi
Şâkir Şevket, eserini bir gezgin gözüyle değil, şehrin içinden biri olarak yazdı. *Trabzon Tarihi*'nde şunları kayda geçirdi:
- Yukarıhisar (iç kale), Ortahisar ve Aşağıhisar surları ile kapıları
- O dönem cami adlarıyla anılan 32 mahalle
- Boztepe, Gavur Meydanı ve Kabak Meydanı gibi şehir mekânları
- Moloz, Çömlekçi ve Pulathane limanları ile iskeleler
- Ortahisar Fatih Camii, Yeni Cuma Camii, Ayasofya ve Tavanlı Camii gibi yapılar
- Şehrin nüfusu, yaşam biçimi ve yönetimde görev alanlar
Eser, 2001'de İsmail Hacıfettahoğlu'nun hazırlığıyla Trabzon Belediyesi Yayınları arasında günümüz harfleriyle yayımlandı.
Trabzon için önemi
*Trabzon Tarihi*, Osmanlı dönemi Trabzon'unun mekânsal yapısını belgeleyen ilk yerli şehir tarihidir. Akademik çalışmalarda Şâkir Şevket'in ağırlıklı olarak şehrin Osmanlı dönemi dokusuna dikkat çektiği vurgulanır. Hamsi üzerine yazdığı bir gazelle de anılır.
Son yılları ve ölümü
KTÜ İlahiyat Fakültesi Dergisi'ndeki bir literatür çalışmasına göre 1878'de öldü. Mezar yeri incelenen kaynaklarda yer almıyor.
Şâkir Şevket Hakkında Sık Sorulanlar
Şâkir Şevket nereli?
Trabzonludur; 1847'de Ortahisar'daki Cami-i Kebir Mahallesi'nde doğdu.
Trabzon Tarihi ne zaman yazıldı?
Eser 1877'de tamamlandı; 2001'de Trabzon Belediyesi tarafından yeniden yayımlandı.
Trabzon Tarihi'nde neler anlatılır?
Surlar, 32 mahalle, camiler, limanlar, meydanlar ve şehrin nüfusu ile yönetimi anlatılır.
Hangi görevlerde bulundu?
Vilayet idare meclisi kâtipliği, vilayet gazetesi başyazarlığı, mektûbî kalemi mümeyyizliği ve askerî idâdîde hocalık yaptı.
Ortahisar'ın Değerleri
Tümünü gör
Keşfetmeye devam et
Yeni yerler, rotalar ve ilham veren içerikler için bültenimize abone ol.