İçeriğe geç
Temsilî illüstrasyon · portre yok

Şair, Nakşibendî şeyhi · 1473 – 1532 · 1473 – 1532

Lâmiî Çelebi

Bursa

Lâmiî Çelebi, 1473’te Bursa’da doğan, Nakşibendî şeyhi Emîr Buhârî’ye bağlanan, otuza yakın eser ve Şehrengîz-i Bursa’yı yazan şairdir.

Hayatı

Lâmiî Çelebi, Günay Kut’un TDV İslâm Ansiklopedisi’ndeki maddesine göre 1473’te Bursa’da doğmuş, Nakşibendî bir şeyh ve şairdir. Türk Edebiyatı İsimler Sözlüğü’ndeki (TEİS) madde de doğum yerini Bursa, doğum yılını 878/1472–73 olarak verir. Bursa’da okuyan, Bursa’da şeyh olarak yaşayan ve Bursa’da gömülü olan Lâmiî, Farsça klasikleri Türkçeye aktaran eserleriyle ve şehri anlatan Şehrengîz’iyle tanınır.

Lâmiî Çelebi kimdir?

DİA’ya göre asıl adı Mahmud’dur; babası II. Bayezid’in hazine defterdarı Osman Çelebi’dir. Nakşî şeyhi Emîr Buhârî’ye intisap etmiş, Bursa’da tasavvufu edebiyatla birleştiren bir şeyh olarak yaşamıştır. Madde, nazım, nesir ve karışık türlerde otuzu bulan eseri olduğunu belirtir. Kaynaklar onu “Câmî-i Rûm” diye anmıştır; DİA’ya göre bazı müellifler bu benzetmeyi abartılı bulmuştur.

Aile ve öğrenim

DİA’ya göre dedesi, Bursa’daki Yeşil Türbe’nin nakışlarını yapan Nakkaş Ali b. İlyas Ali’dir. TEİS, Nakkaş Ali’nin Timur’un Anadolu’yu istilası sırasında Semerkant’a götürüldüğünü, sonra Bursa’ya döndüğünü yazar. Lâmiî, DİA’ya göre Bursa Murâdiye Medresesi’nde Molla Ahaveyn ve Hasanzâde Molla Mehmed’den ders aldı. TEİS, Nakşibendîliği seçmesinin örnek aldığı Câmî ve Ali Şîr Nevâyî’nin de bu tarikata bağlı olmasıyla ilgili olabileceğini öne sürer.

Eserleri

DİA, başlıca eserleri arasında Nefehâtü’l-üns tercümesini (1521), Şerefü’l-insân’ı (1527), Münşeât’ı ve Şehrengîz-i Bursa’yı sayar. TEİS’e göre Şerefü’l-insân’da kendi eserlerinden 24’ünü sayar; sonraki incelemelerde bu sayı 29’a, Hayret-nâme eklenince 30’a çıkmıştır. TEİS, Dîvân, Vâmık u Azrâ, Salâmân u Absâl, Gûy u Çevgân ve Şem’ ü Pervâne gibi mesnevilerini de listeler.

Ölümü ve mezarı

DİA’ya göre 938/1532’de öldü; tarih, “Hak ede rûhunu şâd” mısraıyla düşürülmüştür. Madde, dedesi Nakkaş Ali’nin yaptırdığı Orta Pazar Camii hazîresine defnedildiğini yazar. TEİS, mezar taşında yalnızca adının bulunduğunu, ölüm tarihinin yazmadığını belirtir. Bursa Büyükşehir Belediyesi Alan Başkanlığı’nın sayfası ise adını taşıyan Lami Çelebi Camii’nin 1528’de Lami Çelebi tarafından mescit olarak yaptırıldığını ve 1962’de onarıldığını yazar.

Kaynaklar arasındaki farklar

  • Mescidi yaptıran: DİA ve TEİS, mezarının dedesinin yaptırdığı caminin ya da mescidin hazîresinde olduğunu yazar; Bursa Büyükşehir Belediyesi, Lami Çelebi Camii’ni 1528’de Lâmiî’nin yaptırdığını belirtir. İki bilginin aynı yapıya ait olup olmadığını doğrulamadık.
  • Dedesinin eseri: DİA, Nakkaş Ali’yi Yeşil Türbe’nin, TEİS Yeşil Cami’nin nakkaşı olarak anar; belediye sayfası Yeşil Külliyesi der.
  • Ölüm yılı: DİA ve TEİS 938/1532 der; TEİS’e göre Âşık Çelebi 940 tarihini verir.
  • Eser sayısı: DİA otuzu bulan eserden, TEİS 24, 29 ve 30 sayılarından söz eder.

Bilmediklerimiz

  • Orta Pazar Camii ile Lami Çelebi Camii aynı yapı mı?
  • Bursa’nın hangi mahallesinde doğdu?
  • Şehrengîz-i Bursa’da adı geçen yerlerin kaçı bugün ayakta?
  • Mezar taşı bugün hangi durumda?

Lâmiî Çelebi Hakkında Sık Sorulanlar

Lâmiî Çelebi kimdir?

Asıl adı Mahmud olan, Nakşibendî şeyhi Emîr Buhârî’ye bağlanan, otuza yakın eser yazan ve “Câmî-i Rûm” diye anılan Bursalı şair ve şeyhtir.

Lâmiî Çelebi nereli, nerede doğdu?

TDV İslâm Ansiklopedisi ve Türk Edebiyatı İsimler Sözlüğü’ne göre 878/1473’te Bursa’da doğdu.

Lâmiî Çelebi’nin dedesi kimdir?

DİA’ya göre Bursa’daki Yeşil Türbe’nin nakışlarını yapan Nakkaş Ali b. İlyas Ali’dir.

Lâmiî Çelebi’nin başlıca eserleri nelerdir?

DİA, Nefehâtü’l-üns tercümesini, Şerefü’l-insân’ı, Münşeât’ı ve Şehrengîz-i Bursa’yı sayar.

Lâmiî Çelebi nerede gömülü?

DİA’ya göre Bursa’da, dedesinin yaptırdığı Orta Pazar Camii hazîresinde gömülüdür.

Bursa'nın Değerleri

Tümünü gör

Keşfetmeye devam et

Yeni yerler, rotalar ve ilham veren içerikler için bültenimize abone ol.

Onay e-postası göndereceğiz; istediğiniz an çıkabilirsiniz.

Daha bitmedi…

Türkiye’de sıradaki keşfin neresi?