İçeriğe geç
Temsilî illüstrasyon · portre yok

Dilbilimci, akademisyen · 1932 – 1996 · 1932 – 1996

Necmettin Hacıeminoğlu

Kahramanmaraş

Necmettin Hacıeminoğlu (1932–1996), Kahramanmaraş’ta doğan Türk dili tarihçisi; Bağdat ve Trakya üniversitelerinde Türkoloji bölümlerinin kurucusu oldu.

Hayatı

Necmettin Hacıeminoğlu (1932–1996), Türk dili tarihi alanında çalışan bir dilbilimci ve akademisyendir. TDV İslâm Ansiklopedisi’ne göre aslen Darendeli bir ailenin çocuğu olarak Kahramanmaraş’ta doğdu; 26 Haziran 1996’da Ankara’da öldü ve İstanbul’da Edirnekapı Şehitliği’ne defnedildi. Bağdat ve Trakya üniversitelerinde Türkoloji bölümlerini kurdu.

Necmettin Hacıeminoğlu kimdir?

Necmettin Hacıeminoğlu, Karahanlı ve Harezm Türkçesi, Türkçede edatlar ve fiiller üzerine çalışmalarıyla bilinen bir Türk dili tarihçisidir. İstanbul Üniversitesi’nde asistanlıktan profesörlüğe yükseldi; Bağdat Üniversitesi’nde Türkoloji, Trakya Üniversitesi’nde Türk Dili ve Edebiyatı bölümlerinin kuruluşunda görev aldı. Doğum yeri Kahramanmaraş’tır.

Yetişmesi

TDV İslâm Ansiklopedisi’ne göre ailesi ticaret için Kahramanmaraş’a yerleşmişti; babası Mustafa Efendi, annesi Zekiye Hanım’dır. Babasının ölümünden sonra aile Darende’ye döndü; ilkokulu Darende’nin Aşudu köyünde, ortaokulu Darende ve Osmaniye’de okudu, Adana Erkek Lisesi’ni 1954’te bitirdi. Aynı yıl İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi ile Çapa Yüksek Öğretmen Okulu’nun Türk Dili ve Edebiyatı bölümlerine girdi ve 1959’da mezun oldu.

Akademik yılları

1960’ta İstanbul Üniversitesi’nde asistan oldu ve 1963’te Kutb’un Hüsrev ü Şîrîn’i ve dil hususiyetleri üzerine teziyle doktorasını aldı; 1970’te doçent, 1982’de profesör oldu. 1972–1973 ders yılında Bağdat Üniversitesi’nde Türkoloji bölümünü kurdu ve Irak Türkleri arasında ağız araştırmaları yaptı. Ansiklopediye göre 1983’te sıkıyönetim döneminde İstanbul Üniversitesi’nden istifa etti; 1985’te Trakya Üniversitesi’ne profesör olarak atandı, Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü’nü kurdu, bölüm başkanlığı ve Sosyal Bilimler Enstitüsü müdürlüğü yaptı. 1994’te İstanbul Üniversitesi’ne döndü, 1996’da emekli oldu.

Eserleri

TDV İslâm Ansiklopedisi’nin saydığı başlıca eserleri şunlardır: Kutb’un Hüsrev ü Şîrîn’i ve Dil Hususiyetleri (1968), Türk Dilinde Edatlar (1972), Türkçenin Karanlık Günleri (1972), Fuzûlî (1972), Yapı Bakımından Türk Dilinde Fiiller (1984), Karahanlı Türkçesi Grameri (1996) ve Harezm Türkçesi ve Grameri (1996). Yazıları Türk Düşüncesi, Türk Kültürü, Türk Yurdu ve Hisar gibi dergilerde yayımlandı.

Kabri ve bugünkü durum

26 Haziran 1996’da Ankara’da öldü; TDV İslâm Ansiklopedisi’ne göre İstanbul’daki Edirnekapı Şehitliği’ne defnedildi.

Kaynaklar arasındaki farklar

  • Doğum tarihi: TDV İslâm Ansiklopedisi yalnızca 1932 yılını verir; İngilizce Vikipedi tam tarihi 10 Kasım 1932 olarak verir.
  • Trakya Üniversitesi’nden ayrılış: Ansiklopedi 1994’te İstanbul Üniversitesi’ne döndüğünü yazar; İngilizce Vikipedi Trakya’daki görevinin 1993’e kadar sürdüğünü belirtir.
  • Doğum yeri: İki kaynak da Kahramanmaraş’ta (Maraş) birleşir; ailenin kökeni Darende’dir.

Kaynaklar

1. TDV İslâm Ansiklopedisi, “Hacıeminoğlu, Necmettin”, c. 14, İstanbul 1996, s. 502–503 (Mustafa Özkan). https://islamansiklopedisi.org.tr/hacieminoglu-necmettin — Doğum yeri, aile, eğitim, akademik görevler, eserler ve defin yerini destekler.
2. Vikipedi (İngilizce), “Necmettin Hacıeminoğlu”. https://en.wikipedia.org/wiki/Necmettin_Hac%C4%B1emino%C4%9Flu — Maraş doğum yerini ve 10 Kasım 1932 doğum tarihini (ikinci kaynak) destekler.
3. Vikipedi (İngilizce), “Kahramanmaraş”, tanınmış kişiler bölümü. https://en.wikipedia.org/wiki/Kahramanmara%C5%9F — Kahramanmaraşlı olarak anıldığını destekler.

*Bu sayfa Ekim 2026’da ansiklopedik kaynaklardan derlendi; doğduğu mahalle doğrulanmadı.*

Necmettin Hacıeminoğlu Hakkında Sık Sorulanlar

Necmettin Hacıeminoğlu kimdir?

Karahanlı ve Harezm Türkçesi üzerine çalışan, Bağdat ve Trakya üniversitelerinde Türkoloji bölümlerini kuran bir Türk dili tarihçisidir.

Necmettin Hacıeminoğlu nereli, nerede doğdu?

Kahramanmaraş’ta doğdu; ailesi aslen Malatya’nın Darende ilçesindendir.

Necmettin Hacıeminoğlu’nun kabri nerede?

TDV İslâm Ansiklopedisi’ne göre İstanbul’daki Edirnekapı Şehitliği’ndedir.

En bilinen eserleri hangileri?

Türk Dilinde Edatlar, Karahanlı Türkçesi Grameri ve Harezm Türkçesi ve Grameri başlıca eserleri arasındadır.

Kahramanmaraş'ın Değerleri

Tümünü gör

Keşfetmeye devam et

Yeni yerler, rotalar ve ilham veren içerikler için bültenimize abone ol.

Onay e-postası göndereceğiz; istediğiniz an çıkabilirsiniz.

Daha bitmedi…

Türkiye’de sıradaki keşfin neresi?