Hayatı
Miletoslu İsidoros, Prokopios’un Yapılar adlı eserine göre “doğuştan Miletoslu” bir yapı ustasıdır; İmparator Justinianos onu Konstantinopolis’teki Ayasofya’nın yapımında Trallesli Anthemios’un yardımcısı yaptı. Prokopios onu zeki ve imparatora yardım etmeye layık biri olarak anar. Miletos’un kalıntıları bugün Didim ilçesindedir. İngilizce Vikipedi doğum yılını yaklaşık 475 olarak verir.
Miletoslu İsidoros kimdir?
İsidoros, 6. yüzyılda yaşamış bir Bizans mimarı ve matematikçisidir. Vikipedi’ye göre Anadolu kökenli iki Yunan mimardan biri olarak Ayasofya’yı 532–537 yılları arasında Anthemios ile birlikte tasarladı ve kubbe işlerinin büyük kısmını muhtemelen o yürüttü. Britannica, Ayasofya’nın iki mimarının mekanik ve matematiğe hâkim olduğunu vurgular.
Öğretim ve bilim
Vikipedi’ye göre İsidoros, İskenderiye’de ve ardından Konstantinopolis’te katı cisimler geometrisi (stereometri) ve fizik öğretti. Arşimet’in eserlerinin ilk kapsamlı derlemesini hazırladığı kabul edilir; Askalonlu Eutokios Arşimet’i onunla birlikte çalıştı ve İsidoros’un İskenderiyeli Heron’un tonozlar üzerine kitabına yazdığı kayıp yorumdan söz etti. Öklid’in Elemanlar’ına sonradan eklenen ve sahte sayılan XV. kitabın bir bölümü de ona atfedilir.
Ayasofya ve yeğeni
- Yapım: Vikipedi’ye göre Justinianos 532’deki yangından sonra yeni kiliseyi Anthemios ve İsidoros’a ısmarladı; Smith’in Yunan ve Roma Biyografi ve Mitoloji Sözlüğü yaşlı İsidoros’un çalışmasını 537’den önceye tarihler.
- Çatlaklar: Prokopios, kemer ayakları çatlamaya başlayınca iki mimarın durumu imparatora birlikte bildirdiğini anlatır.
- Genç İsidoros: Smith Sözlüğü, aynı adı taşıyan yeğeninin kubbeyi bir depremden sonra yeniden kurduğunu yazar; Vikipedi bugün görülen kaburgalı kubbenin 558’deki çöküşten sonra bu yeğenin tasarımı olduğunu belirtir.
Miletos bugün
İsidoros’un doğduğu kentin kalıntıları Miletos sayfasında anlatılıyor. Ayasofya’daki ortağı Anthemios ise bugünkü Efeler’deki Tralleis’te doğdu.
Kaynaklar arasındaki farklar
- Depremin yılı: Smith Sözlüğü genç İsidoros’un kubbe onarımını 554 depremine bağlıyor; Vikipedi ve Britannica kubbenin 558’de çöktüğünü yazıyor.
- Görev paylaşımı: Prokopios İsidoros’u Anthemios’un yardımcısı olarak sunuyor; Vikipedi kubbe işlerinin büyük kısmını muhtemelen İsidoros’un yaptığını yazıyor.
- Doğum yılı: Vikipedi yaklaşık 475 veriyor; Prokopios ve Smith Sözlüğü yıl vermiyor.
Bilmediklerimiz
- İsidoros hangi yıl ve nerede öldü?
- Arşimet derlemesinin hangi bölümleri doğrudan onun elinden çıktı?
- Miletos’tan İskenderiye’ye ne zaman ve neden gitti?
Miletoslu İsidoros Hakkında Sık Sorulanlar
Miletoslu İsidoros kimdir?
6. yüzyılda yaşamış Bizans mimarı ve matematikçisidir. Ayasofya’yı Trallesli Anthemios ile birlikte tasarladı.
İsidoros nereli, nerede doğdu?
Prokopios’a göre doğuştan Miletosludur; Smith Sözlüğü de onu Miletoslu olarak anar. Miletos bugün Aydın’ın Didim ilçesindedir.
Ayasofya ne zaman yapıldı?
İngilizce Vikipedi’ye göre Anthemios ve İsidoros yapıyı 532–537 yılları arasında tasarlayıp yaptırdı.
İsidoros’un Arşimet’le ilgisi nedir?
Arşimet’in eserlerinin ilk kapsamlı derlemesini hazırladığı kabul edilir.
Genç İsidoros kimdir?
İsidoros’un yeğenidir; Ayasofya’nın kubbesini bir depremden sonra yeniden kurdu.
Didim'in Değerleri
Tümünü görKeşfetmeye devam et
Yeni yerler, rotalar ve ilham veren içerikler için bültenimize abone ol.