Abdüllatif Harpûtî

Abdüllatif Harpûtî kimdir?

Abdüllatif Harpûtî, Osmanlı Devleti'nin son döneminde İstanbul'da yaşamış bir kelâm âlimi ve müderristir. 1842'de Harput'ta doğdu; bu yöre bugün Elazığ'ın Merkez ilçesi sınırlarındadır. Dârülfünun'da kelâm okuttu ve kelâm ilminin kendi dönemindeki felsefî ve bilimsel tartışmalar karşısında yenilenmesi gerektiği görüşünü eserlerine yansıttı.

Doğumu ve ailesi

Asıl adı Abdüllatif Lutfi'dir. TDV İslâm Ansiklopedisi ailesi hakkında fazla bilgi bulunmadığını, ancak soyunun Harput'un Germili köyüne yerleşmiş Koca Mehmed Ağa'ya dayandığını yazar. Bir makalede doğum yeri doğrudan Germili (Yedigöze) köyü olarak verilir.

Eğitimi

İlk derslerini Harput'ta, akrabası olan müftü Ömer Naîmî Efendi'den aldı. Ardından İstanbul'a geçerek Fâtih medreselerinde okudu ve icâzet aldı. Nakşibendî çevrelerinden Beyzâde Hacı Ali Efendi gibi isimlerle de bağ kurdu.

Görevleri

• Adana'da bir süre ders okuttu.
• İstanbul'da Beyazıt Camii dersiâmı ve Meclis-i Tedkīkāt-ı Şer'iyye üyesi oldu.
• Zihni Paşa'nın ilmî müşavirliğini yaptı.
• 1901'de Dârülfünun'da ilm-i kelâm müderrisliğine getirildi; aynı yıl huzur derslerine muhatap seçildi.
• Medresetü'l-vâizîn'de kelâm dersleri verdi.

Eserleri

• *Mecâlisü'l-envâri'l-ehadiyye*
• *Tenkīhu'l-kelâm fî akāidi ehli'l-İslâm*
• *Tekmile-i Tenkīhi'l-kelâm*
• *Târîh-i İlm-i Kelâm*
• Astronomiye (ilm-i hey'et) dair bir risale

Elazığ için önemi

Harpûtî, Harput'tan yetişip Osmanlı'nın en üst eğitim kurumunda ders vermiş âlimlerdendir. *Tenkīhu'l-kelâm* ve *Târîh-i İlm-i Kelâm* üzerine Fırat ve Uludağ üniversitelerinde lisansüstü çalışmalar yapılmıştır.

Son yılları ve ölümü

16 Ağustos 1916'da İstanbul'da öldü ve Merkezefendi Kabristanı'na defnedildi.

Kaynaklar arasındaki farklar

TDV doğum yerini yalnızca Harput olarak verirken, Sönmez'in makalesi Germili (Yedigöze) köyünü doğum yeri olarak gösterir.