Hafız Faruk Kaleli

Hafız Faruk Kaleli kimdir?

Hafız Faruk Kaleli, 1896'da Erzurum'un Hasankale, bugünkü adıyla Pasinler ilçesinde doğan hafız, öğretmen ve halk müziği icracısıdır. Erzurum İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü onu Erzurum türkülerinin en önemli kaynak kişisi olarak tanıtır: bugün TRT repertuvarında bulunan Erzurum türkülerinin önemli bir bölümünün derlenmesinde emeği vardır.

Doğumu ve gençliği

Kaleli, Hasankale'de dünyaya geldi. On dokuz yaşında Çanakkale Savaşlarına katıldı. Savaştan sonra Rus işgali altındaki Erzurum'a döndü ve Hasan Basri İlkokulunda öğretmenliğe başladı.

Çalışmaları ve sanatı

Öğretmenliğinin yanında Lala Paşa Camii imamı Hafız Hamit Efendi ile birlikte, evlerde düzenlenen meclislerde tekke ve tasavvuf musikisi icra etti. Ahmet Faruk Karadaş'ın Erzurum türküleri üzerine makalesine göre, 1939'da kurulan Erzurum Mûsîkî Birliği'ne sesi güzel öğretmenlerden biri olarak katıldı; daha sonra buradan ayrılarak Halkevi folklor kolunun düzenlediği halk gecelerinde öğrencilerinden ve folklor kolundaki gençlerden kurduğu halk türküleri korosuyla Erzurum'da ve başka illerde konserler verdi.

En kalıcı katkısı, bölge türkülerini kayda geçirip geniş kitlelere ulaştırmasıdır. Muzaffer Sarısözen ile çalıştı, "Yurttan Sesler" topluluğuna konuk sanatçı olarak katılıp Erzurum türkülerini radyoda seslendirdi. Raci Alcan ile Sinan Haşhaş'ın çalışmasına göre Erzurum yöresine ait 15 türküyü Sarısözen aracılığıyla TRT repertuvarına kazandırdı ve Halkevi'ndeki halk müziği koro şefliğini 1947'ye kadar sürdürdü.

Erzurum için önemi

Resmî kaynak, Ahmet Hamdi Tanpınar'ın Kaleli'yi "Erzurum'da öteden beri devam eden iki başlı musiki geleneğinin son vârisi" olarak gördüğünü aktarır. Erzurum Büyükşehir Belediyesi ve ŞEHİRDER, ölümünün 68. yılında (2015) onu anan bir program düzenledi. Öğrencisi Ahmet Hulusi Seven de Erzurum türkülerinin kaynak kişilerindendir.

Son yılları ve ölümü

Hafız Faruk Kaleli 22 Kasım 1947'de vefat etti. Öldüğü şehir ve mezarının yeri incelenen kaynaklarda belirtilmemektedir.

Doğduğu Hasankale'nin simgesi Pasinler Kalesi sitede ayrı sayfada anlatılıyor.