İçeriğe geç
Temsilî illüstrasyon · portre yok

İnşaat mühendisi, bilim insanı · 1911 – 1967 · 1911 – 1967

Mustafa İnan

Adana

Mustafa İnan (1911–1967), Adana doğumlu mühendis ve bilim insanı; fotoelastisite üzerine çalışan ilk Türk bilim insanı, 1957–1959’da İTÜ rektörü.

Hayatı

Mustafa İnan, 1911’de Adana’da doğan inşaat mühendisi ve bilim insanıdır. TÜBİTAK’ın biyografisine göre fotoelastisite üzerine araştırma yapan ilk Türk bilim insanıdır; 1957–1959 arasında İstanbul Teknik Üniversitesi rektörlüğü yaptı ve 5 Ağustos 1967’de öldü. İngilizce Vikipedi’ye göre Almanya’nın Freiburg kentinde öldü ve İstanbul’da Zincirlikuyu Mezarlığı’na defnedildi.

Mustafa İnan kimdir?

Mustafa İnan, mukavemet ve elastisite alanlarında çalışan, İstanbul Teknik Üniversitesi’nin kurucu kuşağından bir mühendislik profesörüdür. İTÜ’nün merkez kütüphanesi bugün onun adını taşır. TÜBİTAK’a göre 1963–1967 arasında TÜBİTAK Bilim Kurulu üyeliği, 1967’de TÜBİTAK başkanlığı yaptı.

Adana’dan Zürih’e

TÜBİTAK’ın biyografisine göre Adana’daki yatılı liseyi 1931’de birincilikle bitirdi. Önce Fen Fakültesi’ne kaydoldu, ardından Mühendis Mektebi’ne (bugünkü İTÜ) geçti; giriş sınavında birinci oldu ve okulu da birincilikle bitirdi. İngilizce Vikipedi de 1931’deki giriş sınavında birinci olduğunu yazar. Doktorasını İsviçre’de yaptı: Vikipedi ve İTÜ Kütüphanesi kurumu Zürih Federal Teknik Yüksekokulu (ETH) olarak verir, Vikipedi’ye göre doktora 1941’de tamamlandı. TÜBİTAK’ın aktardığına göre tezi, rijit düğüm noktalarındaki gerilmelerin optik yöntemle ölçülmesi üzerineydi. İTÜ Kütüphanesi doktoradan sonra kendisine İsviçre’de görev önerildiğini, TÜBİTAK ise bu teklifi geri çevirdiğini yazar.

İTÜ yılları

TÜBİTAK’a göre 1941’de Yüksek Mühendis Mektebi’nde Teknik Mekanik ve Mukavemet asistan öğretmeni oldu. Okul 1944’te İstanbul Teknik Üniversitesi adını alınca doçent, ertesi yıl profesör oldu. 1954–1957 arasında İnşaat Fakültesi dekanlığı, 1957–1959 arasında rektörlük yaptı; rektörlük tarihleri Vikipedi ve İTÜ Kütüphanesi’nde de aynıdır. Vikipedi’ye göre dekanlığı sırasında, 1957’de İtalya tarafından Grand Ufficiale nişanı verildi.

Bilimsel çalışmaları

TÜBİTAK’ın biyografisine göre fotoelastisite üzerine araştırma yapan ilk Türk bilim insanıdır. 1961’de yayımladığı “Elastomekanikte İntikal Matrisi” makalesiyle taşıma (intikal) matrisi kavramını ele aldı. Başlıca kitapları 1965’te yazılıp 1967’de basılan Cisimlerin Mukavemeti ile Elasto-Mekanik’te Başlangıç Değerleri Metodu ve Taşıma Matrisi, Elastik Çubukların Genel Teorisi ve Düzlemde Elastisite’dir. TÜBİTAK dil, matematik ve felsefe üzerine yazıları da olduğunu belirtir.

Ölümü ve anılması

TÜBİTAK ve İTÜ Kütüphanesi’ne göre 5 Ağustos 1967’de, İTÜ’ye göre Almanya’da öldü; Vikipedi şehri Freiburg olarak verir ve beş gün sonra İstanbul’da Zincirlikuyu Mezarlığı’na defnedildiğini yazar. TÜBİTAK 1971’de kendisine Hizmet Ödülü verdi. Vikipedi’ye göre İTÜ’nün merkez kütüphanesinin yanında Ankara–İstanbul otoyolundaki bir viyadük de onun adını taşır.

Kaynaklar arasındaki farklar

  • Doktora kurumu: Vikipedi ve İTÜ Kütüphanesi ETH Zürih diyor; TÜBİTAK’ın biyografisi Zürih Üniversitesi yazıyor.
  • Doktora yılı: yalnızca Vikipedi 1941 veriyor.
  • Ölüm yeri: İTÜ Kütüphanesi yalnızca Almanya diyor, Vikipedi Freiburg veriyor.
  • Doğum günü: üç kaynak da yalnızca yılı (1911) veriyor.

Kaynaklar

1. TÜBİTAK — “Prof. Dr. Mustafa İnan” (biyografi, PDF, Nisan 2024’te yüklendi) https://tubitak.gov.tr/sites/default/files/2024-04/MustafaInan.pdf — Kurumun kendi yayını: doğum yılı ve yeri (1911, Adana), eğitimi, İTÜ görevleri, fotoelastisite, eserleri, TÜBİTAK görevleri, 1971 Hizmet Ödülü, ölüm tarihi.
2. Vikipedi (İngilizce), “Mustafa İnan” (Ekim 2026’da okundu) https://en.wikipedia.org/wiki/Mustafa_%C4%B0nan — Ansiklopedik: doğum yılı ve yeri, ETH doktorası (1941), rektörlük, Grand Ufficiale, ölüm yeri (Freiburg), Zincirlikuyu defni, adını taşıyan kütüphane ve viyadük.
3. İTÜ Mustafa İnan Kütüphanesi — “Who is Prof. Dr. Mustafa İnan?” (kurumun kendi beyanı) https://kutuphane.itu.edu.tr/en/about — Doğum yeri ve yılı (Adana, 1911), ETH doktorası, 1957–1959 rektörlüğü, 5 Ağustos 1967’de Almanya’da ölümü.

Mustafa İnan Hakkında Sık Sorulanlar

Mustafa İnan kimdir?

Mustafa İnan, 1911’de Adana’da doğan, fotoelastisite üzerine çalışan ilk Türk bilim insanı ve 1957–1959 arasında İTÜ rektörü olan inşaat mühendisidir.

Mustafa İnan nereli, nerede doğdu?

TÜBİTAK, Vikipedi ve İTÜ Kütüphanesi’ne göre 1911’de Adana’da doğdu.

Mustafa İnan ne zaman ve nerede öldü?

5 Ağustos 1967’de Almanya’da öldü; Vikipedi şehri Freiburg olarak verir.

Mustafa İnan’ın kabri nerede?

Vikipedi’ye göre İstanbul’da Zincirlikuyu Mezarlığı’nda.

İTÜ Mustafa İnan Kütüphanesi adını kimden alıyor?

İTÜ’nün merkez kütüphanesi, 1957–1959 arasında üniversitenin rektörlüğünü yapan Mustafa İnan’ın adını taşır.

Adana'nın Değerleri

Tümünü gör

Keşfetmeye devam et

Yeni yerler, rotalar ve ilham veren içerikler için bültenimize abone ol.

Onay e-postası göndereceğiz; istediğiniz an çıkabilirsiniz.

Daha bitmedi…

Türkiye’de sıradaki keşfin neresi?