Yerin insanları
Elazığ'ın Değerleri
Bir yeri tanımanın bir yolu da yetiştirdiği insanları tanımaktır. Her kişi, doğduğu köyün, ilçenin ve ilin sayfasında da yer alır. Yalnız kaynağı olan bilgiler yayınlanır.
- Abdülhamid Hamdî Harpûtî Harputlu müderris ve âlim; Kâmil Paşa Medresesi müderrisi, Arap dili, kelâm ve mantık alanında eserlerin yazarı Elazığ / Merkez Abdülhamid Hamdî Harpûtî (1830-1902), Harput'ta doğup yaşamış müderris ve âlimdir. Harput müftüsü Ömer Naimî Efendi'nin oğludur; Kâmil Paşa Medresesi'nde ders verdi, Arap dili, kelâm ve mantık alanında haşiye ve risaleler yazdı.
- Abdüllatif Harpûtî Son dönem Osmanlı kelâm âlimi; Dârülfünun ilm-i kelâm müderrisi, Tenkīhu'l-kelâm ve Târîh-i İlm-i Kelâm'ın yazarı Elazığ / Merkez Abdüllatif Harpûtî (1842-1916), Harput'ta doğmuş son dönem Osmanlı kelâm âlimidir. Dârülfünun'da ilm-i kelâm müderrisliği yaptı; kelâmın çağın yeni sorularına göre yeniden ele alınması gerektiğini savunan eserleriyle tanınır.
-
Ahmet Kabaklı
Edebiyat tarihçisi, yazar ve gazeteci; beş ciltlik Türk Edebiyatı'nın yazarı, Türk Edebiyatı Vakfı'nın kurucusu
Elazığ / Merkez / Göllü Bağ
Ahmet Kabaklı (1924-2001), Harput'un Göllübağ köyünde doğmuş edebiyat tarihçisi, yazar ve gazetecidir. Beş ciltlik Türk Edebiyatı eseriyle ve kurduğu Türk Edebiyatı Vakfı ile tanınır; uzun yıllar Tercüman ve Türkiye gazetelerinde yazdı.
-
Aşur Yusuf
Süryani öğretmen, gazeteci ve yazar; Harput'ta Murşid-i Âsûriyyûn gazetesinin kurucusu
Elazığ / Merkez
Aşur Yusuf (1858-1915), Harput'ta doğmuş Süryani öğretmen ve gazetecidir. Fırat Koleji'nde ders verdi; Süryani toplumu için ilk ulusal gazetelerden sayılan Murşid-i Âsûriyyûn'u Harput'ta çıkardı. 1915'te tutuklandı ve aynı yıl öldü.
- Aydın Güven Gürkan İktisat profesörü; Halkçı Parti ve SHP Genel Başkanı, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı (1995) Elazığ Aydın Güven Gürkan (1941-2006), Elazığ'ın Perçenç köyünde doğan iktisat profesörü ve siyasetçidir. Halkçı Parti ve Sosyaldemokrat Halkçı Parti'nin genel başkanlığını yaptı; Antalya, İçel ve İzmir milletvekili olarak TBMM'de bulundu, 1995'te Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı oldu.
- Cenani Dökmeci Elazığlı şair ve dökmeci-bakırcı; Harput folklorunu şiirlerine işledi Elazığ / Merkez Cenani Dökmeci, 1926 ya da 1927'de Elazığ'da doğmuş bir şair ve dökme-bakır ustasıdır. Şiirlerinde Harput folkloruna, yerel söyleyişlere ve köy hayatına yer verdi; şiirleri Yeni Fırat başta olmak üzere çeşitli dergilerde çıktı. 1981'de öldü.
- Enver Demirbağ Harput müziği ses sanatçısı; gazel, hoyrat ve türkü yorumcusu Elazığ / Palu Enver Demirbağ (1935-2010), Elazığ'ın Palu ilçesinde doğmuş ses sanatçısıdır. Yaklaşık kırk yıl boyunca Harput divanları, mayaları, hoyratlar ve türküler seslendirdi; yirmiden fazla plak kaydıyla Harput müziğinin tanınan yorumcularından oldu.
-
Fatih Kısaparmak
Türk halk müziği sanatçısı, bağlama icracısı, söz yazarı ve besteci
Elazığ / Maden
Fatih Kısaparmak, 1961'de Elazığ'ın Maden ilçesinde doğan halk müziği sanatçısı, söz yazarı ve bağlama icracısıdır. 1987'de yayımlanan 'Kilim' albümüyle tanındı; 'Türkü Baba' ve 'Bay Kilim' lakaplarıyla anılır.
- Hafız Osman Öge Harput gazelhanı ve mahalli müzik kaynak kişisi Elazığ / Merkez Hafız Osman Öge (1892-1975/76), Harput'ta doğmuş gazelhan ve mahalli müzik kaynak kişisidir. Seslendirdiği ve kaydettiği yüzü aşkın Elazığ ezgisiyle Harput müziğinin bugüne ulaşmasında temel rol oynadı; TRT repertuvarındaki birçok yöre türküsünün kaynağıdır.
- Hamastegh (Hampartsum Gelenyan) Ermeni diaspora yazarı ve şairi; Harput köy hayatını anlatan öyküleriyle tanınır Elazığ / Merkez Hamastegh, asıl adıyla Hampartsum Gelenyan, 1895'te Harput'a bağlı Perçenç köyünde (bugün Akçakiraz) doğmuş Ermeni yazar ve şairdir. 1911'den sonra ABD'ye göç etti; Harput köy hayatını anlatan öyküleriyle diaspora edebiyatının önemli adlarından oldu.
- Harputlu İshak Efendi Osmanlı âlimi ve müderris; Dârülmaârif hocası, Hurûfîlik ve Bektaşîlik eleştirisiyle bilinen Kâşifü'l-esrâr'ın yazarı Elazığ / Merkez Harputlu İshak Efendi (1801-1892), Harput'un Perçene köyünde doğmuş Osmanlı âlimidir. İstanbul'da müderrislik, Dârülmaârif hocalığı ve kadılık yaptı; özellikle Hurûfîlik ve Bektaşîliği eleştirdiği Kâşifü'l-esrâr adlı eseriyle tanınır.
- J. Michael Hagopian Harput doğumlu Ermeni asıllı Amerikalı belgesel yapımcısı ve akademisyen; Armenian Film Foundation kurucusu Elazığ / Merkez J. Michael Hagopian (1913-2010), Harput'ta doğmuş Ermeni asıllı Amerikalı belgeselci ve siyaset bilimcidir. Atlantis Productions ve Armenian Film Foundation'ı kurdu; 1915 olaylarından sağ kalanlarla yaptığı yüzlerce görüşmeyi filme aldı, iki Emmy adaylığı kazandı.
- Muharrem Hilmi Kösetürkmen Mutasavvıf ve şair; Kādirî-Nakşibendî şeyhi, ömrünün son yıllarında Elazığ'da ders ve irşadla tanınan âlim Elazığ / Merkez / Sarılı Muharrem Hilmi Kösetürkmen (1878-1964), Elazığ'ın Sarılı köyünde doğmuş mutasavvıf ve şairdir. Yıllarca tabur imamlığı yapıp Medine'de yaşadı; 1926'da Elazığ'a dönerek ölümüne kadar burada ders ve irşadla meşgul oldu.
-
Naci Görür
Jeolog, yerbilimci; İTÜ emekli öğretim üyesi, Maden Fakültesi eski dekanı
Elazığ
Naci Görür, 1947'de Elazığ'da doğan jeolog ve yerbilimcidir. İTÜ Maden Fakültesi'nde öğretim üyeliği ve dekanlık yaptı; sedimantoloji ve deniz jeolojisi alanlarında çalıştı. Türkiye'deki deprem riskine dair kamuoyu açıklamalarıyla tanınır.
- Necati Şaşmaz Oyuncu ve yapımcı; Kurtlar Vadisi dizi ve filmlerinin Polat Alemdar'ı Elazığ / Merkez Necati Şaşmaz, 1971'de Elazığ'da (Küre Ansiklopedisi'ne göre Harput'ta) doğan oyuncu ve yapımcıdır. Kurtlar Vadisi dizisi ve filmlerinde canlandırdığı Polat Alemdar karakteriyle geniş kitlelerce tanındı.
- Niyazi Yıldırım Gençosmanoğlu Destan şairi; öğretmen, ilköğretim müfettişi ve kültür yöneticisi Elazığ / Ağın Niyazi Yıldırım Gençosmanoğlu (1929-1992), Elazığ'ın Ağın ilçesinde doğmuş destan şairidir. Öğretmenlik ve müfettişlikten sonra kültür kurumlarında yöneticilik yaptı; Türk tarihini konu alan destanlarıyla tanınır.
- Nureddin Ardıçoğlu Öğretmen, gazeteci, avukat; Elazığ milletvekili ve Basın-Yayın ve Turizm Bakanı (1963) Elazığ / Merkez Nureddin Ardıçoğlu (1914-1982), Harput'ta doğan öğretmen, gazeteci, avukat ve siyasetçidir. Kurucu Meclis üyeliği ve Elazığ milletvekilliği yaptı; 1963'te Basın-Yayın ve Turizm Bakanı oldu. 'Harput Tarihi' ve 'Harput Hükümdarı Balak Gazi' kitaplarının yazarıdır.
- Raci Şaşmaz Elazığ doğumlu senarist ve yapımcı; Pana Film'in kurucusu Elazığ 30 Ekim 1973'te Elazığ'da doğdu. Marmara Üniversitesi İletişim Fakültesi Sinema-Televizyon bölümünü bitirdi. Deli Yürek ekibinde başladı, 2004'te Pana Film'i kurdu. Kurtlar Vadisi dizileri ve filmleri ile Eşkıya Dünyaya Hükümdar Olmaz'ın senarist ve yapımcısıdır.
- Reşat İzbırak Coğrafyacı, jeomorfolog; Ankara Üniversitesi DTCF Fiziki Coğrafya ve Jeoloji Kürsüsü eski başkanı Elazığ / Merkez Reşat İzbırak (1911-1998), Harput'a bağlı Ağa köyünde doğan coğrafyacı ve jeomorfologdur. Ankara Üniversitesi DTCF'de uzun yıllar Fiziki Coğrafya ve Jeoloji Kürsüsü'nü yönetti; jeomorfoloji ders kitapları, coğrafya terimleri sözlüğü ve Türkiye jeomorfoloji haritasıyla tanınır.
- Sarkes Tarzian Harput doğumlu Ermeni asıllı Amerikalı elektrik mühendisi, televizyon tuneri üreticisi ve yayıncı; WTTV'nin kurucusu Elazığ / Merkez Sarkes Tarzian (1900-1987), Harput'ta doğup çocukken ABD'ye göç eden elektrik mühendisi ve iş insanıdır. Bloomington'da kurduğu şirketle ucuz ve kaliteli televizyon tunerleri üretti, WTTV başta olmak üzere radyo ve televizyon istasyonları kurdu.
- Şeyh Said Nakşibendî-Hâlidî şeyhi ve müderris; 1925'te Doğu Anadolu'da başlayan ve kendi adıyla anılan ayaklanmanın lideri Elazığ / Palu Şeyh Said (1865-1925), Palu'da doğmuş Nakşibendî-Hâlidî şeyhi ve müderristir. Palu ve Hınıs'ta medreseler kurdu. Şubat 1925'te Piran'da başlayan ve adıyla anılan ayaklanmanın lideri oldu; Şark İstiklâl Mahkemesi kararıyla Diyarbakır'da idam edildi.
- Stephen P. Mugar Harput doğumlu Ermeni asıllı Amerikalı iş insanı; Star Market süpermarket zincirini büyüten girişimci ve hayırsever Elazığ / Merkez Stephen P. Mugar (1901-1982), Harput'ta doğup çocukken ailesiyle ABD'ye göç eden iş insanıdır. Babasının Watertown'da aldığı bakkalı Star Market süpermarket zincirine dönüştürdü; Boston Üniversitesi Mugar Kütüphanesi gibi bağışlarıyla tanındı.
- Süleyman Ateş Tefsir profesörü; 1976-1978 arasında Diyanet İşleri Başkanı, Yüce Kur'an'ın Çağdaş Tefsiri'nin yazarı Elazığ / Merkez / Tadım Süleyman Ateş, 1933'te Elazığ'ın Tadım köyünde doğmuş tefsir âlimidir. Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi'nde yetişti, 1976-1978 arasında Diyanet İşleri Başkanlığı yaptı; çok ciltli Yüce Kur'an'ın Çağdaş Tefsiri ve Kur'an Ansiklopedisi en bilinen eserleridir.
-
Vahan Totovents
Ermeni yazar, şair ve oyun yazarı; Mezre'deki çocukluğunu anlatan anı-romanıyla tanınır
Elazığ / Merkez
Vahan Totovents, bugünkü Elazığ şehrinin çekirdeği olan Mezre'de doğmuş Ermeni yazar ve şairdir. Amerika'da öğrenim gördü, sonra Sovyet Ermenistanı'nda yaşadı. Mezre'deki çocukluğunu anlatan 'Eski Roma Yolunda Hayat' adlı eseriyle tanınır; 1938'de öldü.
- Yakup Kılıç Boksör; 2008 Pekin Olimpiyatları ve 2007 Dünya Şampiyonası bronz madalyalı Elazığ Yakup Kılıç, 1986'da Elazığ'da doğan boksördür. 57 kiloda 2007 Dünya Amatör Boks Şampiyonası'nda ve 2008 Pekin Olimpiyatları'nda bronz madalya kazandı; Akdeniz Oyunları'nda da iki kez üçüncü oldu.
- Yusuf Şükrü Harpûtî Osmanlı müderrisi ve mutasavvıf; Vefa ve Medine Mahmûdiyye medreseleri müderrisi, Nakşibendî ve Şâzelî halifesi Elazığ / Merkez Yusuf Şükrü Harpûtî, Harput'un Hüseynik (bugün Ulukent) köyünde doğmuş Osmanlı müderrisi ve mutasavvıftır. İstanbul Vefa Medresesi'nde, sonra Medine'deki Mahmûdiyye Medresesi'nde ders verdi; 1875 dolaylarında Medine'de öldü.
Keşfetmeye devam et
Yeni yerler, rotalar ve ilham veren içerikler için bültenimize abone ol.