Cahit Tanyol

Cahit Tanyol kimdir?

Hüseyin Cahit Tanyol, 1914'te Gaziantep'in Nizip ilçesinde doğmuş sosyolog, şair ve deneme yazarıdır. İstanbul Üniversitesinde uzun yıllar sosyoloji okutmuş, "Türkiye sosyolojisi" yaklaşımının öncülerinden sayılmıştır. 106 yıllık ömrüne yayılan yazı hayatıyla Cumhuriyet döneminin en uzun soluklu düşünce insanlarından biridir.

Doğumu ve ailesi

1914'te Nizip'te dünyaya geldi. Anadolu Ajansının aktardığına göre babasını küçük yaşta kaybetti; annesi ve iki kardeşiyle birlikte dedesinin himayesinde büyüdü.

Eğitimi

İlkokulu 1926'da Nizip'te bitirdikten sonra Adana Erkek Öğretmen Okuluna geçti; burada Arif Nihat Asya'nın öğrencisi oldu ve 1931'de mezun oldu. Ankara'daki Gazi Eğitim Enstitüsünün edebiyat bölümünde Hasan Ali Yücel ve Ahmet Hamdi Tanpınar gibi hocalardan ders aldı, 1935'te bitirdi. İstanbul Üniversitesi Felsefe Bölümünü 1944'te tamamladı, 1949'da doktorasını verdi.

Akademik kariyeri

Bir süre çeşitli okullarda Türkçe, edebiyat ve felsefe öğretmenliği yaptı. 1946'da İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesine sosyoloji asistanı olarak girdi; 1953'te doçent, 1961'de profesör oldu. 1972-1982 yılları arasında Sosyoloji Enstitüsü müdürlüğü ve bölüm başkanlığı görevlerini yürüttü. Emekliliğinden sonra farklı üniversitelerde misafir öğretim üyesi olarak ders verdi.

Eserleri

Şiir kitapları arasında *Kuruluş ve Fetih Destanı* (1969) ile *Son Liman* (1992) bulunur. Düşünce alanındaki kitapları ahlak, laiklik, halkçılık ve Türk toplum yapısı üzerine yoğunlaşır; *Sosyal Ahlâk* (1960), *Atatürk ve Halkçılık* (1982) ve *Laiklik ve İrtica* (1989) bunlardan bazılarıdır. AA'ya göre seksen yılı aşan yazı hayatında yaklaşık 1.500 makale kaleme aldı. Düşüncesi üzerine yükseköğretimde tez çalışmaları da yapılmıştır.

Gaziantep için önemi

Tanyol, Nizip'ten çıkıp Türkiye'nin akademik hayatında iz bırakan ilk kuşak Cumhuriyet aydınlarındandır. İlk eğitimini Nizip'te alması, ilçenin yetiştirdiği bilim insanları arasında onu öne çıkarır.

Son yılları

11 Ağustos 2020'de İstanbul Kadıköy'deki evinde 106 yaşında öldü. Cenaze namazı Moda Camii'nde kılındı ve Karacaahmet Mezarlığına defnedildi.