İçeriğe geç
Temsilî illüstrasyon · portre yok

Bizanslı tarihçi, devlet adamı · y. 1155 – 1217

Niketas Khoniates

Denizli / Honaz

Niketas Khoniates (y. 1155–1217), bugünkü Honaz olan Khonai’de doğan Bizanslı tarihçidir; 1204 Haçlı yağmasını anlatan Tarih’i yazdı, İznik’te öldü.

Hayatı

Niketas Khoniates, Encyclopaedia Britannica’ya göre yaklaşık 1155’te Khonai’de doğmuş, 1217’de İznik’te ölmüş Bizanslı devlet adamı ve tarihçidir. Khonai, bugünkü Denizli’nin Honaz ilçesidir; soyadı da “Khonaili” anlamına gelir. 1204’te Haçlıların İstanbul’u yağmalamasını gözüyle gördü ve bunu yazdığı Tarih’te anlattı.

Niketas Khoniates kimdir?

Niketas Khoniates, 12. yüzyıl Bizans’ının son büyük tarihçisi olarak bilinir. Britannica’ya göre Tarih adlı eseri, Ioannes Komnenos’un tahta çıkışından (1118) Flandre’lı Baudouin’in Latin imparatorluğuna (1204–1205) uzanan dönemi anlatır ve Britannica’ya göre 21 kitaptan oluşur; eser, 12. ve 13. yüzyıl Bizans hanedanlarının yükselişini ve çöküşünü izler. Aynı ansiklopediye göre Panoplia Dogmatike adlı bir de ilahiyat eseri yazdı; İngilizce Vikipedi bu eserin 12. yüzyıl sapkın akımları için temel bir kaynak olduğunu belirtir.

Khonai’de doğumu ve ailesi

İngilizce Vikipedi’ye göre varlıklı bir ailenin çocuğudur ve onu Khonai piskoposu Niketas vaftiz etti. Gençliğinde ağabeyi Mikhael’in etkisinde yetişti. Mikhael Khoniates sonradan Atina başpiskoposu oldu; Vikipedi’nin Honaz maddesi iki kardeşi de kasabanın yerlisi olarak anar.

Devlet hizmeti

Vikipedi’ye göre III. Aleksios Angelos döneminde yaklaşık 1194–1195’te yargı makamına, ardından maliye ve devlet sekreterliği görevlerine getirildi; 1196–1197’den Şubat 1204’e dek “logothetes ton sekreton” unvanını taşıdı. Britannica onun Filipopolis (bugünkü Bulgaristan’da Plovdiv) bölgesinin valisi olduğunu da yazar.

1204 ve İznik yılları

Britannica’ya göre Haçlıların 1204’te İstanbul’u yağmalamasını yaşadı, ardından Bizans’ın sürgündeki başkenti İznik’e kaçtı. Vikipedi’ye göre orada I. Theodoros Laskaris’in sarayına yerleşti ve 1217’de öldü.

Khonai bugün

Khonai ile Pavlus’un mektubuyla bilinen Kolossai’nin ilişkisi Kolossai (Colossae) Antik Kenti sayfasında anlatılıyor; bugünkü araştırmacılar iki yerleşimi ayrı yerler olarak görüyor.

Kaynaklar arasındaki farklar

  • Doğum yılı: Britannica yaklaşık 1155 veriyor; İngilizce Vikipedi bilgi kutusunda yaklaşık 1155, metinde ise 1150 civarı yazıyor.
  • Doğum yeri: Vikipedi’nin metni Khonai’yi, aynı maddenin bilgi kutusu Kolossai’yi gösteriyor; Britannica Khonai diyor.
  • Tarih’in kapsadığı yıllar: Britannica eseri 1204–1205’te bitiriyor, Vikipedi 1207’ye kadar uzatıyor.

Bilmediklerimiz

  • Khonai’de hangi yıla kadar yaşadı, İstanbul’a ne zaman gitti?
  • Ailesinin Khonai’deki mülkleri ve evi nerede bulunuyordu?
  • Filipopolis valiliği hangi yıllara denk gelir?

Niketas Khoniates Hakkında Sık Sorulanlar

Niketas Khoniates kimdir?

12. yüzyılın sonu ile 13. yüzyılın başında yaşamış Bizanslı devlet adamı ve tarihçidir. 1118–1204 arasını anlatan Tarih adlı eseri, 1204’teki Haçlı yağmasının en önemli tanık anlatısıdır.

Niketas Khoniates nereli, nerede doğdu?

Britannica ve Vikipedi’ye göre yaklaşık 1155’te Khonai’de doğdu. Khonai bugün Denizli’nin Honaz ilçesidir.

Khoniates adı ne anlama gelir?

“Khonaili” demektir; doğduğu kasabanın adından gelir.

Ağabeyi kimdir?

Atina başpiskoposu Mikhael Khoniates’tir; o da Khonai’nin yerlisidir.

Niketas Khoniates nerede öldü?

1204’ten sonra sığındığı İznik’te, 1217’de öldü.

Keşfetmeye devam et

Yeni yerler, rotalar ve ilham veren içerikler için bültenimize abone ol.

Onay e-postası göndereceğiz; istediğiniz an çıkabilirsiniz.

Daha bitmedi…

Türkiye’de sıradaki keşfin neresi?