Dionysius bar Salibi

Dionysius bar Salibi kimdir?

Dionysius bar Salibi, 12. yüzyılda yaşamış Süryani Ortodoks piskoposu, ilahiyatçı ve şarihtir. Vaftiz adı Yakup'tur; Dionysius adını piskopos olunca almıştır. Britannica ve kilise kaynakları onu Melitene'li, yani Malatyalı olarak tanıtır; ortaçağ Malatya'sı bugünkü Battalgazi ilçesindeki Eski Malatya'dır. Kitab-ı Mukaddes'in tamamını şerh eden ilk Süryani Ortodoks yazar olarak kabul edilir ve döneminin kilisesinin önde gelen sözcülerinden sayılır.

Doğumu ve ailesi

Doğum tarihi bilinmemektedir. Gorgias Süryani Mirası Ansiklopedisi, Patrik Büyük Mihail'in onun için yazdığı biyografinin kayıp olduğunu belirtir ve Malatya'da doğduğunu "muhtemel" kaydıyla aktarır. Yazara göre 12. yüzyıl Malatya'sı Süryani ve Grek kültürlerinin buluştuğu önemli bir merkezdi.

Kilise görevleri

Patrik VII. Athanasius döneminde Maraş piskoposu oldu ve Dionysius adını aldı. Bir yıl sonra Mabbug (Menbic) piskoposluğu da kendisine bağlandı. Patrik Büyük Mihail 1166'da onu Amid (Diyarbakır) metropolitliğine getirdi; ölümüne kadar bu görevde kaldı.

Eserleri

• Eski Ahit ve Yeni Ahit şerhleri
• Süryani ayini (kudas) şerhi
• Evagrios'un *Kephalaia* (Centuries) adlı eserine şerh
• Aristoteles'in mantık eserlerine şerh
• Ermeniler, Melkitler, Yahudiler, Müslümanlar ve Nasturilere karşı yazılmış tartışma (polemik) eserleri
• Anaforalar, dualar, vaazlar ve kilise kanunları

Malatya için önemi

Malatya'nın 12. yüzyıldaki Süryani ilim çevresinden yetişen ve Malatyalı Patrik Büyük Mihail ile aynı dönemde yaşayan bir yazar olarak, şehrin ortaçağ kültür tarihinin parçasıdır.

Son yılları ve ölümü

Kasım 1171'de öldü; Britannica ölüm tarihini 2 Kasım 1171 olarak verir.

Kaynaklar arasındaki farklar

Maraş piskoposluğu Britannica'da 1154, Gorgias ansiklopedisinde 1148 yılına tarihlenir. Doğum yeri bazı kaynaklarda kesin, Gorgias'ta ise "muhtemel" olarak verilir.