Kazasker Mustafa İzzet Efendi

Kazasker Mustafa İzzet Efendi kimdir?

Kazasker Mustafa İzzet Efendi, XIX. yüzyıl Osmanlı hat ve mûsikisinin en önde gelen isimlerinden biridir. 1801'de Tosya'da doğmuş; hattat, neyzen, hânende ve devlet adamı olarak çok yönlü bir kariyer sürmüştür. Ayasofya'daki büyük levhalar onun en tanınmış eserleridir.

Doğumu ve ailesi

TDV İslâm Ansiklopedisi'ne göre 1801'de Tosya'da doğdu. Babası Bostanoğulları ailesinden Seyyid Mustafa Ağa'dır. Annesi, Kādiriyye'nin Rûmiyye kolunun kurucusu İsmâil Rûmî'nin soyundandır.

Eğitimi

Küçük yaşta İstanbul'a gitti ve Fatih'teki Başkurşunlu Medresesi'nde okudu. Hatta Çömez Mustafa Vâsıf Efendi ile Yesârîzâde Mustafa İzzet Efendi'den çeşitli yazı türlerini öğrendi. Dinî mûsikiyi Kömürcüzâde Hâfız Mehmed Efendi'den, sonra Enderun'da Şâkir Ağa'dan meşk etti. Ney üflemedeki ustalığı nedeniyle "Neyzen Mustafa" diye tanındı.

Çalışmaları / Kariyeri

Enderun'da yetişmesi onu saray çevresine taşıdı. Kariyerinde sultanlara imamlık, şehzadelere hat hocalığı ve Meclis-i Vâlâ üyeliği gibi görevler üstlendi; sonunda ilmiye mesleğinin yüksek makamlarından Rumeli kazaskerliğine kadar yükseldi. Bu nedenle "Kazasker" unvanıyla anılır.

Eserleri

Nesih yazıyla on ile on beş arasında Mushaf yazdığı bilinir. 1849'daki onarım sırasında Ayasofya için hazırladığı dev levhalar celî sülüsün en tanınmış örneklerindendir. Sülüs ve nesih yazıyı kendine özgü bir üslupla geliştirmiştir.

Öğrencileri

Abdullah Hamdi Bey ve Mehmed Şefik Bey başta olmak üzere çok sayıda hattat ve mûsikişinas yetiştirdi. Hemşehrisi Mehmed Şevki Efendi ise ondan ders almayı tercih etmeyerek kendi yolunu çizmiştir.

Tosya için önemi

Tosya'nın Osmanlı sanat tarihine kazandırdığı en büyük isimlerden biridir. Hem hat hem mûsiki alanında bıraktığı miras, ilçenin kültürel kimliği açısından ayrı bir değere sahiptir.

Son yılları

15 Kasım 1876'da İstanbul'da vefat etti ve Tophane'deki Kādirîhâne hazîresine defnedildi.

Kaynaklar arasındaki farklar

İngilizce Vikipedi ölüm tarihini 16 Kasım 1876, babasının adını "Destan Ağazâde Mustafa Ağa" olarak verir; TDV İA ise 15 Kasım 1876 ve Bostanoğulları'ndan Seyyid Mustafa Ağa der. Burada TDV İA esas alınmıştır.