Mecdüddin İbn Teymiyye

Mecdüddin İbn Teymiyye kimdir?

Ebü'l-Berekât Mecdüddin Abdüsselâm b. Abdillâh b. el-Hadır el-Harrânî, 13. yüzyılda Harran'da yaşamış Hanbelî fakih, muhaddis ve kıraat âlimidir. Hanbelî mezhebinin önemli fıkıh ve hadis kitaplarından bazılarını yazmış, Harran'ı bir ilim merkezi hâline getiren Teymiyye ailesinin en etkili isimlerinden biri olmuştur. Ünlü âlim İbn Teymiyye'nin dedesidir.

Doğumu ve ailesi

TDV İslâm Ansiklopedisi'ne göre 590 (1194) yılı civarında Harran'da doğdu. Âlimler yetiştirmiş bir aileden geliyordu. (Ortaçağ nisbe istisnası: doğum yeri TDV İA'da açıkça Harran olarak verildiği için il doğumlu sayılmıştır.)

Eğitimi

Küçük yaşta Kur'an'ı ezberledi. Harran'da amcası Fahreddin el-Hatîb'den ve hadis âlimi Abdülkādir er-Ruhâvî'den ders aldı. 603 (1206-1207) yılından itibaren Bağdat'ta yaklaşık altı yıl kalarak fıkıh, ilm-i hilâf ve Arapça okudu; kıraati Abdülvâhid b. Sultân'dan öğrendi. Sonraki yıllarda hesap, cebir, geometri ve ferâiz (miras hukuku) alanlarında da bilgi edindi.

Çalışmaları

Harran'a döndükten sonra amcasının oğlu Seyfeddin'in yerine geçerek ders vermeye başladı; özellikle tefsir, kıraat ve fıkıh okuttu. Yetiştirdiği öğrenciler arasında oğlu Şihâbüddin Abdülhalîm de vardır.

Eserleri

• el-Müntekā min ahbâri'l-Mustafâ: ahkâm hadislerini derleyen eser
• el-Muharrer fi'l-fıkh: Hanbelî fıkhına dair özlü bir metin
• el-Müsevvede fî usûli'l-fıkh: fıkıh usulüne dair; oğlu ve torunu tarafından tamamlanmıştır

Şanlıurfa için önemi

Mecdüddin, Harran'ın 13. yüzyılda Hanbelî fıkhının önemli merkezlerinden biri olmasında belirleyici bir rol oynadı. Hayatının büyük kısmını Harran'da geçirmiş ve orada ölmüş olması, onu doğrudan Harran'ın yerel ilim tarihine bağlar.

Son yılları

1 Şevval 652 (14 Kasım 1254) tarihinde Harran'da vefat etti.