İçeriğe geç
Temsilî illüstrasyon · portre yok

Osmanlı padişahı · 1699 – 1757 · 1699 – 1757

III. Osman

Edirne / Merkez

III. Osman, 3 Ocak 1699’da Edirne Sarayı’nda doğan, 1754–1757’de tahtta kalan ve Nuruosmaniye Camii’ni açtıran Osmanlı padişahıdır.

Hayatı

III. Osman, Fikret Sarıcaoğlu’nun TDV İslâm Ansiklopedisi’ndeki maddesine göre 3 Ocak 1699’da Edirne Sarayı’nda doğmuş Osmanlı padişahıdır. Tarihçi Ekrem Buğra Ekinci’nin Daily Sabah’taki 2022 tarihli yazısı da 1699’da Edirne’de doğduğunu yazar. Edirne Sarayı bugün Edirne’nin Merkez ilçesindedir.

III. Osman kimdir?

TDV’ye göre babası II. Mustafa, annesi Şehsuvar Vâlide Sultan’dır. Ağabeyi I. Mahmud’un 13 Aralık 1754’teki ölümü üzerine aynı gün tahta çıktı ve 30 Ekim 1757’ye kadar tahtta kaldı. Ekinci, tahta çıkmadan önce 24 yıl veliaht olarak beklediğini yazar.

Saltanat yılları

TDV, kısa saltanatı boyunca sadrazamlık ve şeyhülislâmlık gibi üst görevlerde sık değişiklik yapıldığını kaydeder. Annesi Şehsuvar Vâlide Sultan 27 Nisan 1756’da, veliaht Şehzade Mehmed 22 Aralık 1756’da öldü. Danimarka ile dostluk ve ticaret antlaşması 15 Ekim 1756’da imzalandı; TDV’ye göre Yediyıl Savaşları sırasında Osmanlı Devleti tarafsız kalmayı seçti.

Nuruosmaniye Camii

TDV’ye göre caminin ve külliyenin büyük kısmı I. Mahmud döneminde yapılmıştı. III. Osman eksikleri tamamlattı ve camiyi 5 Aralık 1755 cuma günü törenle açtırdı. Ekinci de aynı tarihi verir ve külliyede medrese, imaret ve kütüphane bulunduğunu yazar.

İstanbul yangınları

TDV, saltanatı sırasında İstanbul’da büyük yangınlar çıktığını yazar: 22 Aralık 1754’teki Mahmutpaşa yangını 18 saat, 12 Temmuz 1755’teki Kadırga yangını 15 saat sürdü. 29 Eylül 1755’teki Hocapaşa yangınında Ayasofya, Bahçekapı ve Mahmutpaşa semtleri yandı. 6 Temmuz 1756’da Cibali’den sur içine yayılan yangın iki gün iki gece sürdü; TDV bu iki yangında şehrin üçte ikisinin yandığının kaydedildiğini belirtir. Ekinci, Cibali yangınında 3.581 yapının yandığını yazar.

Kişiliği ve ölümü

TDV, çağdaş tarihçilere dayanarak onu tutumlu, adil, rüşvet ve yalandan hoşlanmayan, ancak ani kararlar verip sonradan pişman olan biri olarak anlatır; nesih hatla yazdığı hatt-ı hümâyunlar güzel ve okunaklıdır. TDV’ye göre Nuruosmaniye’deki türbe yerine, III. Mustafa’nın emriyle Yenicami’deki Turhan Vâlide Sultan Türbesi’ne defnedildi.

Kaynaklar arasındaki farklar

  • Ölüm günü: TDV 30 Ekim 1757, Ekinci 29 Ekim 1757 tarihini verir.
  • Hocapaşa yangını: TDV 40 saat sürdüğünü, Ekinci 36 saat sürdüğünü yazar.
  • Doğum yeri ayrıntısı: TDV Edirne Sarayı der; Ekinci yalnızca Edirne yazar.

Bilmediklerimiz

  • Veliahtlık yıllarını sarayda nasıl geçirdi?
  • Edirne Sarayı’nın hangi bölümünde doğdu?
  • Yazdığı hatt-ı hümâyunların kaçı günümüze ulaştı?

III. Osman Hakkında Sık Sorulanlar

III. Osman kimdir?

13 Aralık 1754’ten 1757’deki ölümüne kadar tahtta kalan Osmanlı padişahıdır; Nuruosmaniye Camii onun döneminde açıldı.

III. Osman nerede doğdu?

TDV İslâm Ansiklopedisi’ne göre 3 Ocak 1699’da Edirne Sarayı’nda doğdu; Ekrem Buğra Ekinci de 1699’da Edirne’de doğduğunu yazar.

III. Osman’ın babası kimdir?

TDV’ye göre babası II. Mustafa, annesi Şehsuvar Vâlide Sultan’dır.

III. Osman nereye defnedildi?

TDV’ye göre Yenicami’deki Turhan Vâlide Sultan Türbesi’ne defnedildi.

Merkez'in Değerleri

Tümünü gör

Keşfetmeye devam et

Yeni yerler, rotalar ve ilham veren içerikler için bültenimize abone ol.

Onay e-postası göndereceğiz; istediğiniz an çıkabilirsiniz.

Daha bitmedi…

Türkiye’de sıradaki keşfin neresi?