Hayatı
Ahmed Bâdî Efendi, Erkut Güngör’ün TDV İslâm Ansiklopedisi’ndeki maddesine göre Edirne’nin Kirişhane mahallesinde doğmuş Osmanlı tarihçisi ve hattatıdır. Özgür Okmak’ın 2014 tarihli makalesi de onun 21 Eylül 1839’da Edirne’de doğduğunu yazar. Doğduğu şehir bugün Edirne’nin Merkez ilçesindedir.
Ahmed Bâdî Efendi kimdir?
Ahmed Bâdî Efendi, Edirne’nin tarihini, yapılarını ve önde gelen kişilerini anlatan Riyâz-ı Belde-i Edirne adlı eserin yazarıdır. TDV’ye göre en çok bu üç ciltlik eserle tanınır. Uzun yıllar Osmanlı maliyesinde tahrir ve emlâk görevlerinde bulundu, hattat olarak da çalıştı.
Eğitimi
TDV’ye göre babası İbrâilli Kaltakkıran Mehmed Ağa’dır. Mahalle mektebinden sonra Selimiye Camii’nde Arapça, Farsça, fıkıh, hesap ve hat dersleri aldı.
Memuriyet yılları
TDV’nin verdiği bilgilere göre 1863–1866 arasında Filibe, Edirne, Tekirdağ, Vize ve Lüleburgaz’da gezici tahrir kâtibi olarak çalıştı. 1868’de Edirne’de emlâk kâtibi, 1869’da başkâtip oldu; 1871’de tahrir emlâk mümeyyizliğine yükseldi ve Yanya, Bosna ile Kastamonu’da görev yaptı. 1883’te Trabzon’da, 1884’te Diyarbekir’de, 1889’da Edirne’de vergi ve tahrir müdürü oldu. Sonra Konya’ya emlâk müdürü olarak gönderildi; 1901’de Bursa’da vergi ve tahrir müdürü oldu ve 1907’de emekliye ayrıldı.
Riyâz-ı Belde-i Edirne
TDV’ye göre eserin müsveddesi Edirne Selimiye Kütüphanesi’nde (nr. 2315/1-3), temize çekilmiş nüshası İstanbul Beyazıt Devlet Kütüphanesi’nde (nr. 10391-10393) bulunur. Bâdî, Hibrî Abdurrahman Efendi’nin Enîsü’l-müsâmirîn’ini temel alıp düzeltmiş ve genişletmiştir. Trakya Üniversitesi Yayınevi’nin tanıtımına göre eser, bölgedeki ulema, şair ve devlet görevlilerinin biyografilerini de içerir ve memuriyet görevleri nedeniyle kesintilerle 16 yılda tamamlanmıştır. Barış Berhem Acar’ın 2014 tarihli tanıtımına göre eser, Niyazi Adıgüzel ve Raşit Gündoğdu tarafından hazırlanarak Trakya Üniversitesi Yayınları’nca 5 cilt olarak yayımlandı.
Diğer eserleri ve hattatlığı
TDV, Devâyih-i Vilâyet-i Edirne adlı eserini, bir divanını ve hesap, Farsça gibi konulardaki yazmalarını da sayar. Sülüs, nesih, celî ve rik‘a yazılarla çalıştı. Yaklaşık 1000 ciltlik, çoğu yazma kütüphanesi ölümünden sonra oğlu Fâik Bey tarafından Edirne Selimiye Kütüphanesi’ne bağışlandı. TDV’ye göre tedavi için gittiği İstanbul’da öldü ve Eyüp’teki Merdivenli Kabristan’a defnedildi.
Kaynaklar arasındaki farklar
- Ölüm yılı: TDV madde başlığında 1910’u verir; Okmak 1325 (1908) yılını yazar.
- Müsveddenin yeri: TDV Edirne Selimiye Kütüphanesi der; Trakya Üniversitesi Yayınevi tanıtımı Edirne İl Halk Kütüphanesi der.
- Cilt sayısı: Yazma eser TDV’ye göre üç cilttir; 2014 baskısı Acar’a göre 5 cilttir.
Bilmediklerimiz
- Ölümü 1908’de mi, 1910’da mı gerçekleşti?
- Divanı tam olarak yayımlandı mı?
- Kirişhane’de doğduğu ev bugün biliniyor mu?
Ahmed Bâdî Efendi Hakkında Sık Sorulanlar
Ahmed Bâdî Efendi kimdir?
Edirne tarihini anlatan Riyâz-ı Belde-i Edirne’nin yazarı olan Osmanlı tarihçisi, hattatı ve maliye memurudur.
Ahmed Bâdî Efendi nerede doğdu?
TDV İslâm Ansiklopedisi’ne göre Edirne’nin Kirişhane mahallesinde; Özgür Okmak’a göre 21 Eylül 1839’da Edirne’de doğdu.
Riyâz-ı Belde-i Edirne nerede bulunur?
TDV’ye göre temize çekilmiş nüshası Beyazıt Devlet Kütüphanesi’nde, müsveddesi Edirne Selimiye Kütüphanesi’ndedir; eser 2014’te Trakya Üniversitesi Yayınları’nca basıldı.
Ahmed Bâdî Efendi nereye defnedildi?
TDV’ye göre İstanbul’da Eyüp’teki Merdivenli Kabristan’a defnedildi.
Merkez'in Değerleri
Tümünü görKeşfetmeye devam et
Yeni yerler, rotalar ve ilham veren içerikler için bültenimize abone ol.