Şakiro

## Şakiro kimdir?
Şakiro, asıl adıyla Şakir Deniz, Eleşkirt doğumlu dengbêjdir. Serhat yöresinin dengbêjlik geleneğinin en tanınmış temsilcilerinden biri kabul edilir. Sesinin özelliği nedeniyle "Kewê Ribat" (Ribat kekliği) ve "Şahê Dengbêjan" (dengbêjlerin şahı) lakaplarıyla anılır.

## Doğumu ve ailesi
Rudaw'ın aktardığına göre 1936'da Ağrı'nın Eleşkirt ilçesine bağlı Navik köyünde doğdu. Çocukluğunda yakınlardaki Cemalverdî köyünde dengbêj kılamlarını dinleyerek büyüdüğü belirtilir. Babasının Ağrı İsyanı'na katılmış olması nedeniyle aile 1959'da Adana'ya sürgün edildi.

## Yaşadığı yerler
Aile 1966'da Muş'a döndü, 1968'de Erzurum'un Karayazı ilçesine yerleşti. Şakiro 1983'te Ankara'ya, 1986'da İzmir'e taşındı ve ölümüne kadar orada yaşadı.

## Sanatı
Dengbêjlik, hikâyeleri ve tarihî olayları ezgili anlatı biçiminde aktaran sözlü bir gelenektir. Şakiro'nun kılamları, Kürtçe yayının kısıtlı olduğu dönemde çoğunlukla kasetlere kaydedilerek elden ele yayıldı. Rudaw'a göre 170 civarında kılam seslendirdi; Bianet ise bilinen eser sayısının 200'ü aştığını yazıyor. Kayıtları, dengbêjlik öğrenmek isteyenler için başvuru kaynağı olarak görülür. Hayatı ve eserleri üzerine Mardin Artuklu Üniversitesi'nde bir yüksek lisans tezi (2014) ve Ayhan Yıldız'ın *Şakiro Kewê Ribat* (2018) adlı kitabı hazırlanmıştır; bu kitapta yaklaşık 20 kasetteki kılamlar yazıya geçirilmiştir.

## Son yılları ve ölümü
5 Haziran 1996'da, İzmir Bornova'daki evinde böbrek rahatsızlığı nedeniyle öldü ve İzmir Merkez Mezarlığı'na defnedildi. Mezar taşında "Keke Xiyasedîn" adlı kılamından bir bölüm yazılıdır. Eserlerinin toplu yayımı için Alman-Kürt Kültür Enstitüsü ile oğlu Ümit Deniz arasında anlaşma yapıldığı bildirilmiştir. Müzisyen Özcan Deniz'in amcasıdır.

## Kaynaklar arasındaki farklar
Doğum yılı çoğu kaynakta 1936, Ayhan Yıldız'ın kitabında 1935'tir. Doğum yeri Rudaw'da Eleşkirt'e bağlı Navik köyü, Yıldız'ın kitabında "Dutax köyü", bir başka kaynakta Patnos yakınları olarak geçer.