Tellalı Süryani piskopos; Süryani Ortodoks (Yakubî) kilise hiyerarşisini yeniden kuran misyoner
Yakup Baradeus (Ya'qub Burd'oyo)
Tella'da (bugünkü Viranşehir) doğdu, yakındaki Phesilta manastırında yetişti. 542/543'te gizlice Edessa piskoposu olarak takdis edildi; kılık değiştirerek dolaşıp Miafizit topluluklara rahip ve piskopos atadı. 578'de öldü. Süryani Ortodokslara verilen 'Yakubî' adı ona dayanır.
Hayatı
Yakup Baradeus kimdir?
Yakup Baradeus (Süryanice Ya'qub Burd'oyo), VI. yüzyılda yaşamış, Tella'da yani bugünkü Viranşehir şehrinde doğmuş Süryani bir din adamıdır. Bizans yönetiminin Kalkedon karşıtı (Miafizit) din adamlarını baskı altına aldığı bir dönemde Yakındoğu'nun dört bir yanında yeni piskopos ve rahipler atayarak bu kiliseyi ayakta tuttuğu için Süryani Ortodoks Kilisesi tarihindeki en etkili kişilerden biri sayılır. Bu kiliseye zaman zaman verilen "Yakubî" adı onun adından gelir.
Doğumu ve ailesi
e-GEDSH maddesi Tella'da doğduğunu yazar. Catholic Encyclopedia de doğum yerini Tella olarak verir; doğum zamanını V. yüzyılın sonu veya VI. yüzyılın başı olarak belirtir ve babasının Tella'da rahip olan Theophilos bar Manu olduğunu aktarır. Tella, Roma ve Bizans kaynaklarında Constantina adıyla anılan şehirdir; bugün Şanlıurfa'nın Viranşehir ilçesidir.
Eğitimi ve manastır hayatı
Gençliğinde Tella yakınlarındaki Phesilta manastırında eğitim gördü ve burada keşiş oldu.
Piskoposluğu ve misyonu
e-GEDSH'e göre 542/543'te İskenderiye patriği Theodosios tarafından Konstantinopolis'te gizlice takdis edildi; Yakup Edessa'ya, arkadaşı Theodoros ise Gassânî Arapların merkezi Hîre'ye piskopos olarak atandı. Görevi, Yakındoğu'nun her yanındaki Miafizit toplulukların dinî ihtiyaçlarını karşılamaktı. Yakalanmamak için kılık değiştirerek dolaştı; "burd'oyo" lakabı, "eyer örtüsü giymiş" anlamında bu kıyafetten gelir. Bu yolculuklarda çok sayıda rahip ve piskopos takdis ederek ayrı bir kilise hiyerarşisinin oluşmasını sağladı. 578'de öldü.
Şanlıurfa için önemi
Hem doğduğu Tella (Viranşehir) hem de piskoposu olduğu Edessa (Urfa) bugün Şanlıurfa sınırları içindedir. Bu yönüyle bölgenin Süryani Hristiyan tarihinin merkez figürlerinden biridir.
Kaynaklar arasındaki farklar
Akademik ansiklopediler "Tella'da doğdu" derken bazı genel kaynaklar "şehrin yakınında doğdu" ifadesini kullanır. Doğum yılı kesin değildir.
Yakup Baradeus (Ya'qub Burd'oyo) Hakkında Sık Sorulanlar
Yakup Baradeus nerede doğdu?
Tella'da, yani bugünkü Viranşehir'de doğdu.
"Baradeus" lakabı ne anlama gelir?
Süryanice "burd'oyo", kaba eyer örtüsünden yapılmış giysi giyen kişi demektir; takipten kaçmak için giydiği kılığa işaret eder.
Ne zaman piskopos oldu?
542/543 yılında Konstantinopolis'te gizlice Edessa piskoposu olarak takdis edildi.
Neden önemlidir?
Baskı döneminde atadığı din adamları sayesinde Süryani Ortodoks Kilisesi'nin hiyerarşisi kesintisiz sürdü; kiliseye verilen "Yakubî" adı onun adından türemiştir.
Ne zaman öldü?
578 yılında öldü.
Viranşehir'in Değerleri
Tümünü gör
Keşfetmeye devam et
Yeni yerler, rotalar ve ilham veren içerikler için bültenimize abone ol.