Uyvar Eri Erzurumlu Abbas

Uyvar Eri Erzurumlu Abbas kimdir?

Erzurumlu Abbas, 1663 yılında Köprülüzade Fâzıl Ahmed Paşa komutasındaki Osmanlı ordusunun Uyvar Kalesi'ni kuşatıp aldığı seferde adı anılan bir askerdir. Lakabındaki 'Erzurumlu' nisbesi onu Erzurum'a bağlar. Önemi, Evliya Çelebi'nin Seyahatname'sinde kaydedilen kahramanlığının Ahmet Hamdi Tanpınar'ın *Beş Şehir* adlı eserinde Erzurum'un hafızasına yeniden kazandırılmasından gelir.

Uyvar seferi

Uyvar (bugün Slovakya'daki Nové Zámky), Habsburg sınırındaki önemli bir kaleydi. TDV İslâm Ansiklopedisi'ne göre Osmanlı ordusu kaleyi 1663 yazında kuşatmış, yaklaşık kırk gün süren kuşatmanın ardından kale teslim alınmış ve merkezi Uyvar olan yeni bir eyalet kurulmuştur.

Kahramanlığı

Tanpınar'ı aktaran yazılara göre Evliya Çelebi, Abbas'ın kuşatma sırasında surlara ilk tırmananlar arasında olduğunu, bu cesaretin askerleri topluca hücuma teşvik ettiğini anlatır. Başarısı ordu komutanınca padişaha bildirilmiş ve ödüllendirilmiştir. Bazı yazarlar onun bu yönünü İstanbul'un fethindeki Ulubatlı Hasan'a benzetir.

Erzurum için önemi

Tanpınar, *Beş Şehir*'in Erzurum bölümünde bu seferden dönen ya da şehit düşen Erzurumlular arasında adını bildiğimiz tek kişinin Abbas olduğunu belirtir ve adının şehirde yaşatılmamasından duyduğu üzüntüyü dile getirir. Aktarılan bilgilere göre Yahya Kemal de Erzurum'un ileri gelenlerinden Cevat Dursunoğlu'na, şehirdeki bir sokağa 'Uyvar Eri Abbas' adının verilmesini tavsiye etmiştir.

Kaynaklar arasındaki farklar

Abbas'ın doğum ve ölüm tarihleri, ailesi ve Erzurum'daki mahallesi hakkında incelediğimiz kaynaklarda bilgi bulunmuyor. Hakkındaki bilgilerin tamamı Evliya Çelebi'nin anlatısına dayanmaktadır; Seyahatname'nin ilgili bölümünü doğrudan inceleyemedik.

Erzurum'un yetiştirdiği öteki askerler için Kâzım Yurdalan ve Mehmet Şükrü Paşa sayfalarına bakabilirsin.