İçeriğe geç
Temsilî illüstrasyon · portre yok

Osmanlı âlimi, müderris, kadı ve Anadolu kazaskeri · 916 (1510) – 1572

Kınalızâde Ali Efendi

Isparta / Merkez

Kınalızâde Ali Efendi (1510–1572), Isparta doğumlu Osmanlı âlimi; Şam, Kahire ve İstanbul kadılığı, Anadolu kazaskerliği yaptı, Ahlâk-ı Alâî’yi yazdı.

Hayatı

Kınalızâde Ali Efendi, 916 (1510) yılında Isparta’da doğdu ve ilk öğrenimini Isparta merkezde gördü. İstanbul’da Fatih Medresesi’nde okudu, Edirne, Bursa, Kütahya ve İstanbul’daki medreselerde müderrislik yaptı. Şam, Kahire, Halep, Bursa, Edirne ve İstanbul kadılıklarının ardından 1571’de Anadolu kazaskeri oldu. Türkçe ahlâk kitabı Ahlâk-ı Alâî ile tanınır. 22 Ocak 1572’de Edirne’de öldü.

Kınalızâde Ali Efendi kimdir?

Kınalızâde Ali Efendi (1510–1572), Isparta doğumlu Osmanlı âlimi; Şam, Kahire ve İstanbul kadılığı, Anadolu kazaskerliği yaptı, Ahlâk-ı Alâî’yi yazdı.

Isparta’dan İstanbul’a

916 (1510) yılında Isparta’da doğdu. Babası Mîrî mahlaslı Emrullah Efendi, dedesi Abdülkadir Hamîdî’dir; aile, dedenin kına kullanması nedeniyle Kınalızâde lakabıyla tanındı. İlk öğrenimini Isparta’da yaptı, ardından İstanbul’a giderek akrabası Kazasker Kadri Efendi’nin nezaretinde okudu. Fatih Medresesi’nde Kara Sâlih Efendi ve Çivizâde Muhyiddin Mehmed Efendi’den ders aldı ve 1538’de Çivizâde’nin muîdi oldu.

Müderrislik ve kadılık

1543’te Edirne Hüsâmiye Medresesi’nde müderrisliğe başladı; ardından Bursa, Kütahya ve İstanbul’daki medreselerde ders verdi. 1558’de Süleymaniye Medresesi müderrisliğine yükseldi. 1562’de Şam, 1566’da Kahire, 1567’de Halep kadılıklarına atandı. Ardından Bursa, 1569’da Edirne ve 1570’te İstanbul kadılıklarında bulundu. 1571’de Anadolu kazaskeri oldu.

Ölümü ve eserleri

Anadolu kazaskeri iken II. Selim’in maiyetinde bulunduğu Edirne’de 22 Ocak 1572’de öldü. Türkçe ahlâk kitabı Ahlâk-ı Alâî, bu alandaki Türkçe eserler arasında önemli bir yer tutar ve İstanbul kütüphanelerinde yetmişten fazla nüshası bulunur. Vakıf hükümleri üzerine Arapça el-Es’âf fî ahkâmi’l-evkāf ile Hanefî fakihlerini konu alan Tabakātü’l-Hanefiyye de eserleri arasındadır.

Eserleri

  • Ahlâk-ı Alâî
  • Münşeât-ı Kınalızâde
  • Muammeyât
  • Târîh-i Kınalızâde
  • el-Es’âf fî ahkâmi’l-evkāf
  • Risâle fi’l-vakf
  • Tabakātü’l-Hanefiyye
  • Tabakātü’l-mesâil
  • Kaside-i Mülemma’

Kaynaklar arasındaki farklar

  • Defin yeri: TDV Nâzır Mezarlığı’nı, Gökbilgin Lala Şâhin Paşa Mezarlığı’nı verir.
  • Dedesi Abdülkadir Efendi’nin Fatih’in hocası olduğu söylenir; TDV’nin aktardığına göre İbrahim Kutluk bu bilgiyi kabul etmez.

Kınalızâde Ali Efendi Hakkında Sık Sorulanlar

Kınalızâde Ali Efendi kimdir?

Kınalızâde Ali Efendi (1510–1572), Isparta doğumlu Osmanlı âlimi; Şam, Kahire ve İstanbul kadılığı, Anadolu kazaskerliği yaptı, Ahlâk-ı Alâî’yi yazdı.

Kınalızâde Ali Efendi nereli?

Kaynaklara göre doğum yeri: Isparta (şehir).

Kınalızâde Ali Efendi ne zaman öldü?

6 Ramazan 979 (22 Ocak 1572), Edirne.

Kınalızâde Ali Efendi’nin kabri nerede?

Kaynaklarda farklı gösterilir: TDV’ye göre İstanbul yolu üzerindeki Seyyid Celâlî Türbesi civarındaki Nâzır Mezarlığı, Gökbilgin’e göre Lala Şâhin Paşa Mezarlığı.

Kınalızâde Ali Efendi’nin en bilinen eseri hangisidir?

Türkçe ahlâk kitabı Ahlâk-ı Alâî’dir; TDV’ye göre İstanbul kütüphanelerinde yetmişten fazla nüshası bulunur.

Kınalızâde lakabı nereden gelir?

TDV’ye göre dedesi Abdülkadir Hamîdî’nin kına kullanması nedeniyle aile Kınalızâde lakabıyla tanınmıştır.

Merkez'in Değerleri

Tümünü gör

Keşfetmeye devam et

Yeni yerler, rotalar ve ilham veren içerikler için bültenimize abone ol.

Onay e-postası göndereceğiz; istediğiniz an çıkabilirsiniz.

Daha bitmedi…

Türkiye’de sıradaki keşfin neresi?