Öykü ve oyun yazarı · 1915 – 1986 · 1915 – 1986
Haldun Taner
İstanbul / Üsküdar / Beylerbeyi
Haldun Taner, 1915’te İstanbul Beylerbeyi’nde doğan; Keşanlı Ali Destanı ile tanınan, Devekuşu Kabare’yi kuranlardan öykü ve oyun yazarıdır.
Hayatı
Haldun Taner, Halil Adıyaman’ın 2023’te Türkologıa dergisinde yayımlanan ve nüfus kayıtlarına dayanan makalesine göre 16 Mart 1915’te İstanbul’un Beylerbeyi semtinde doğmuş öykü ve oyun yazarıdır. Adıyaman’a göre nüfus kaydı Üsküdar kazasının Beylerbeyi nahiyesine bağlı Abdullahköyü mahallesindedir; Beylerbeyi bugün Üsküdar ilçesindedir. İngilizce Wikipedia maddesi de aynı tarihi ve İstanbul’u verir.
Haldun Taner kimdir?
Wikipedia’ya göre Haldun Taner, öykülerinin yanı sıra deneme, gazete yazısı ve gezi yazılarıyla da tanınan bir oyun yazarıdır; en çok oynanan oyunu Keşanlı Ali Destanı’dır (1964). Adıyaman, nüfus kayıtlarına göre tam adının İbrahim Haldun Taner olduğunu ve önceki çalışmalarda “İbrahim” adının geçmediğini belirtir.
Aile ve öğrenim
Adıyaman’a göre babası Ahmet Selahattin, Devletler Hukuku alanında ülkenin ilk profesörlerinden biriydi ve Haldun beş yaşındayken öldü. Çocukluğu, dedesi Matbaacı Hamit Bey’in konağında geçti; makale, matbaanın onun ilk “okulu” sayıldığını aktarır. Galatasaray Lisesi’nde okudu; Wikipedia mezuniyet yılını 1935 olarak verir. Aynı yıl iktisat okumak için Heidelberg’e gitti, Adıyaman’a göre 1938’de hastalık nedeniyle İstanbul’a döndü. 1943’te İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi’ne girdi ve 1950’de Alman Filolojisi’nden mezun oldu. 1955–1957 arasında Viyana Üniversitesi’nde tiyatro ve felsefe öğrenimi gördü.
Üniversite ve tiyatro
Adıyaman’a göre 1951–1955 arasında İstanbul Üniversitesi Sanat Tarihi Kürsüsü’nde asistanlık yaptı; 1957’de aynı üniversitede ilk kez tiyatro tarihi ve dramaturgi dersleri verdi, 1962–1976 arasında Fransız Filolojisi Kürsüsü’nde öğretim görevlisi olarak çalıştı ve 1980’de emekli oldu. Wikipedia ve Kharshiladze’ye göre 1967’de Metin Akpınar, Zeki Alasya ve Ahmet Gülhan ile Devekuşu Kabare’yi kurdu. Adıyaman, 1969’da Münir Özkul ile Bizim Tiyatro’yu kurduğunu, 1977’de Devekuşu’ndan ayrılarak Tef Kabare’yi açtığını ve 1981–1982’de davetli olarak Berlin’de bulunduğunu yazar.
Öykü ve oyunlar
Adıyaman’a göre ilk öykü kitabı Yaşasın Demokrasi 1949’da çıktı; Tuş (1951), Şişhane’ye Yağmur Yağıyordu (1953), On İkiye Bir Var (1954), Sancho’nun Sabah Yürüyüşü (1969) ve Yalıda Sabah (1983) bunu izledi. Wikipedia, oyunları arasında Ve Değirmen Dönerdi (1958), Gözlerimi Kaparım Vazifemi Yaparım (1964), Eşeğin Gölgesi (1965), Vatan Kurtaran Şaban (1967) ve Astronot Niyazi’yi (1970) sayar. Wikipedia ve Kharshiladze’ye göre 1954’te New York Herald Tribune öykü yarışmasında birinci oldu, aynı yıl Sait Faik Hikâye Armağanı’nı aldı ve 1969’da Bordighera mizah festivalinde ödül kazandı.
Ölümü
Üç kaynağa göre 7 Mayıs 1986’da İstanbul’da öldü. Adıyaman’a göre Teşvikiye Camii’nde kılınan cenaze namazının ardından 9 Mayıs’ta Küplüce Mezarlığı’na gömüldü.
Kaynaklar arasındaki farklar
- Adı: Adıyaman nüfus kayıtlarına dayanarak tam adını İbrahim Haldun olarak verir; Wikipedia ve Kharshiladze yalnızca Haldun der.
- Annesinin adı: Adıyaman’a göre önceki çalışmalarda Seza olarak geçen ad, nüfus kayıtlarında Hacer’dir.
- Doğum yeri: Adıyaman Beylerbeyi semtini verir; Wikipedia ve Kharshiladze yalnızca İstanbul der.
- Ayışığında Şamata: Adıyaman’ın listesinde kitap bir yerde 1954, başka bir yerde 1996 tarihiyle geçer.
Bilmediklerimiz
- Beylerbeyi’nde doğduğu dede konağı bugün ayakta mı?
- Dedesinin matbaası nerede çalışıyordu?
- Huzur Çıkmazı ve Zilli Zarife hangi yıllarda yazıldı?
- Berlin’de yaptığı radyo konuşmalarının kayıtları korunuyor mu?
Haldun Taner Hakkında Sık Sorulanlar
Haldun Taner kimdir?
Keşanlı Ali Destanı ile tanınan, 1967’de Devekuşu Kabare’nin kurucuları arasında yer alan öykü ve oyun yazarıdır.
Haldun Taner nerede doğdu?
Adıyaman’ın nüfus kayıtlarına dayanan makalesine göre 16 Mart 1915’te İstanbul’un Beylerbeyi semtinde doğdu; Beylerbeyi bugün Üsküdar ilçesindedir.
Haldun Taner’in ilk öykü kitabı hangisidir?
Adıyaman’a göre 1949’da yayımlanan Yaşasın Demokrasi’dir.
Haldun Taner hangi ödülleri aldı?
1954’te New York Herald Tribune öykü yarışmasında birinci oldu ve Sait Faik Hikâye Armağanı’nı aldı; 1969’da Bordighera mizah festivalinde ödül kazandı.
Haldun Taner ne zaman öldü?
7 Mayıs 1986’da İstanbul’da öldü ve Küplüce Mezarlığı’na gömüldü.
Beylerbeyi'nin Değerleri
Tümünü görKeşfetmeye devam et
Yeni yerler, rotalar ve ilham veren içerikler için bültenimize abone ol.