Âşık Murat Çobanoğlu

Âşık Murat Çobanoğlu (1940–2005), Kars âşıklık geleneğinin son dönemdeki en tanınmış temsilcilerinden, atışmadaki ustalığıyla bilinen ve 1971'de açtığı Çobanoğlu Halk Ozanları Kahvesi ile Kars'ı âşıkların buluşma yerine dönüştüren halk ozanıdır.

Hayatı

Murat Çobanoğlu kimdir?

Murat Çobanoğlu, Kuzeydoğu Anadolu âşıklık geleneğinin 20. yüzyıldaki en tanınmış temsilcilerinden biridir. Atışma, türkülü hikâye anlatımı ve sazdaki ustalığıyla bilinir.

Doğumu ve ailesi

Kültür ve Turizm Bakanlığı'na göre 1940'ta Kars'ta doğdu. Doğum yeri kaynaklarda farklı geçer: bazıları Kars'ın İstasyon Mahallesi'ni, bazıları Arpaçay'ın Koçköyü'nü verir. Ailesinin Arpaçay'ın Koçköyü'nden olup 1920'de Kars'a yerleştiği aktarılır. Asıl soyadı Çobanlar'dır; aile Karapapak (Terekeme) Türklerindendir. Babası, Çıldırlı Âşık Şenlik'in çıraklarından Âşık Gülistan'dır; annesini erken yaşta kaybetti.

Âşıklığa başlaması

Kendi anlatımına göre 1951'de, yaylaya göç sırasında bir çeşme başında uyuyakaldığında gördüğü rüyada "bade" içti; babası onu bulduğunda âşık olacağını söyleyip eline saz verdi. 1965'e kadar "Devrani", 1967'ye kadar "Yanani", sonra "Çobanoğlu" mahlasını kullandı.

Sanatı

1966'dan itibaren Konya Âşıklar Bayramı'na düzenli katıldı; Artvin, Konya, Erzurum ve Mut'taki yarışmalarda dereceler, özellikle atışma dalında başarılar kazandı. 1971'de Kars'ta açtığı Çobanoğlu Halk Ozanları Kahvesi, usta-çırak ilişkisiyle âşıklık geleneğinin sürdürüldüğü bir okul niteliği kazanarak yörenin âşıklar merkezine dönüştü. Radyo ve televizyon programları yaptı, yurt içinde ve dışında konserler verdi.

26 Mart 2005'te Ankara'da vefat etti ve Kars'ta defnedildi. Kars Belediyesi, vefatından bu yana onun adına âşıklar bayramı düzenlemektedir.