Âmidli Aetios

Âmidli Aetios kimdir?

Âmidli Aetios (Aëtius of Amida), geç antik çağda yaşamış Yunanca yazan bir Bizans hekimidir. Mezopotamya'daki Amida kentinden, yani bugünkü Diyarbakır'dan olduğu kabul edilir; antik kentin bulunduğu surlar içi bölge bugün Sur ilçesindedir. Önceki tıp yazarlarından derlediği on altı kitaplık ansiklopedik eseri, bugün kaybolmuş birçok metnin içeriğini koruduğu için tıp tarihinde önemlidir.

Hayatı

Hayatına dair bilgiler sınırlıdır. Vikipedi, tıp öğrenimini dönemin en ünlü tıp merkezi olan İskenderiye'de gördüğünü aktarır. Dictionary of Scientific Biography'ye göre sarayda *comes obsequii* unvanını taşıyordu; bu, oldukça yüksek, belki askerî nitelikli bir saray rütbesidir. Vikipedi, onu adı bilinen en erken Hristiyan Yunan hekimleri arasında sayar.

Eseri

Aetios'un bilinen eseri, *Tıp Üzerine On Altı Kitap* (Βιβλία Ἰατρικά Ἑκκαίδεκα) adlı büyük derlemedir. Eser, dörder kitaplık dört bölüm hâlinde de anılır (*Tetrabiblos*); ancak Vikipedi bu bölümlemenin Aetios'a değil sonraki çevirmenlere ait olduğunu belirtir. Dictionary of Scientific Biography'ye göre başlıca kaynakları Galenos ile Oribasios'un tıp ansiklopedisidir.

Diyarbakır için önemi

Aetios, Diyarbakır'ın Amida adıyla anıldığı geç antik dönemde kentten çıkan ve bilim tarihine adı geçen kişilerdendir. Kentin Bizans dönemindeki entelektüel bağlantılarına bir örnek oluşturur.

Kaynaklar arasındaki farklar

Vikipedi eserlerini 5. yüzyılın sonu ya da 6. yüzyılın başına yerleştirir; Dictionary of Scientific Biography ise yaklaşık 540 civarında etkin olduğunu söyler. Kesin doğum ve ölüm tarihleri bilinmemektedir.