Sütunlu Alypios (Alypius the Stylite)

Geleneğe göre 6. yüzyılda Paphlagonia Hadrianopolis'inde (bugünkü Eskipazar yakınları) doğan sütun azizi. Azize Euphemia adına bir kilise yaptırdı, yanındaki sütunun üzerinde onlarca yıl yaşadı. 640'ta öldüğü kabul edilir; Ortodoks kilisesinde 26 Kasım'da anılır.

Hayatı

Sütunlu Alypios kimdir?

Sütunlu Alypios, Bizans döneminde dünyadan el etek çekip bir sütunun tepesinde yaşayan "stilit" (sütun münzevisi) geleneğinin tanınmış temsilcilerinden biridir. Hagiografik kaynaklara göre bugünkü Eskipazar yakınlarında yer alan antik Hadrianopolis kentinde doğmuş ve yaşamış, Ortodoks dünyasında aziz olarak anılmıştır.

Doğumu ve ailesi

Kilise geleneği onun Paphlagonia bölgesindeki Hadrianopolis'te doğduğunu söyler; doğum yılı genellikle 522 olarak verilir, ancak bu tarih rivayete dayanır. Dul kalan annesinin dindar bir kadın olduğu, oğlunu yerel piskopos Theodoros'un yanında yetiştirilmeye verdiği anlatılır.

Münzevi hayatı

Gençliğinden itibaren inzivaya yönelen Alypios, anlatıya göre bir rüyada Azize Euphemia'dan aldığı işaretle eski bir pagan tapınağının bulunduğu yerde bu aziz adına bir kilise inşa ettirdi. Kilisenin yanına diktirdiği sütunun tepesine çıkarak hayatının büyük bölümünü orada geçirdi. Kaynaklar elli üç yıl ayakta durduğunu, son on dört yılını ise sağlığı bozulduğu için yan yatarak geçirdiğini aktarır. Bu süre boyunca kendisini ziyaret edenlere öğüt verdiği, çevresinde bir manastır topluluğunun oluştuğu anlatılır.

Son yılları

Geleneğe göre 640 yılında Hadrianopolis'te çok ileri bir yaşta öldü. Kalıntıları kurduğu Azize Euphemia kilisesine konuldu; başının bugün Aynaroz'daki (Athos) Kutlumuş Manastırı'nda korunduğu bildirilir. Ortodoks kilisesi onu 26 Kasım'da (Jülyen takvimiyle 9 Aralık) anar.

Karabük için önemi

Alypios, Eskipazar çevresindeki Hadrianopolis antik kentinin geç antik çağdaki dinî önemini gösteren en bilinen kişidir. Karabük'ün Bizans dönemi mirasını anlatırken başvurulan bir figürdür.

Kaynaklar arasındaki farklar

Hayatı büyük ölçüde azizlere ait menkıbevi metinlerden bilinir; doğum yılı, yaşı ve sütunda geçirdiği yıllar kesin tarihsel veriler olarak değil, gelenek olarak değerlendirilmelidir.