Ressam ve arkeolog · 1842 – 1910 · 1842 – 1910
Osman Hamdi Bey
Osman Hamdi Bey, 1842’de İstanbul’da doğan; Kaplumbağa Terbiyecisi’nin ressamı, Müze-i Hümâyun müdürü ve Sayda kazısını yöneten arkeologdur.
Hayatı
Osman Hamdi Bey, Filiz Gündüz’ün TDV İslâm Ansiklopedisi’ndeki 2007 tarihli maddesine göre 30 Aralık 1842’de İstanbul’da doğmuş ressam, müzeci ve arkeologdur. Encyclopaedia Britannica da doğum yerini İstanbul, doğum yılını 1842 olarak verir.
Osman Hamdi Bey kimdir?
Gündüz’e göre Osman Hamdi Bey, Türk resminde figürlü kompozisyonu başlatan isimdir ve bazı kazıları bizzat yönettiği için “ilk Türk arkeoloğu” olarak anılır. Wendy Shaw’un Routledge Encyclopedia of Modernism’deki maddesi de onu Sanâyi-i Nefîse’nin kurucu müdürü, Müze-i Hümâyun’un müdürü ve Osmanlı’nın ilk arkeoloğu olarak tanıtır. TDV maddesine göre Sadrazam İbrahim Edhem Paşa’nın oğlu, Halil Edhem’in (Eldem) ağabeyidir.
Paris’te öğrenim
TDV maddesine göre Osman Hamdi 1856’da Mekteb-i Maârif-i Adliyye’ye kaydoldu ve 1857’de hukuk öğrenimi için Paris’e gönderildi. Paris’te resim dersleri aldı, Gérôme ve Boulanger’in atölyelerinde çalıştı; resme ilgisi hukuktan ağır bastı. 1867’deki Paris sergisine katılıp bir madalya aldı.
Devlet görevleri
Gündüz’e göre 1869’da İstanbul’a dönen Osman Hamdi, Bağdat’ta iki yıl Vilâyet Umûr-ı Ecnebiyye müdürü olarak çalıştı. 1873’te Viyana sergisine komiser olarak gönderildi; 1877’de Beyoğlu Belediyesi Altıncı Daire müdürü oldu. 1881’de Müze-i Hümâyun müdürlüğüne getirildi; 1882’den 1910’a kadar da Sanâyi-i Nefîse Mektebi’ni yönetti. TDV maddesine göre okul 1883’te öğretime başladı.
Müze ve kazılar
TDV maddesine göre Osman Hamdi, mimar Vallaury’ye yeni bir müze binası tasarlattı; bina 1891, 1903 ve 1907’de bölümler hâlinde açıldı. 1884’te çıkarılan Âsâr-ı Atîka Nizamnamesi eski eserlerin devlet malı sayılmasını ve yurt dışına çıkarılmamasını esas aldı; Gündüz’e göre bu nizamname 1973’e kadar Türkiye’de yürürlükteki tek eski eser düzenlemesi olarak kaldı.
Gündüz’e göre 1887’de Dimosten Baltacı Bey ile Sayda kazısını başlattı; İskender ve Ağlayan Kızlar lahitleri bu kazıda çıkarıldı. Britannica da 1887’de Sayda kraliyet nekropolünde bulunan lahitleri müzeye kazandırdığını ve Théodore Reinach ile yazdığı kazı kitabının 1892’de yayımlandığını yazar. TDV maddesi Nemrud Dağı ve Lagina dâhil başka kazı yerlerini de sayar.
Resimleri
TDV maddesine göre Osman Hamdi, Gérôme’un etkisiyle Oryantalist bir üslup kullandı ve kadın konusunu Türk resminde ilk ele alan sanatçı oldu. Öne çıkan tabloları arasında Camiden Çıkış, Halı Satıcısı, Kaplumbağa Terbiyecisi, Mimozalı Kadın ve Şehzade Türbesinde Derviş sayılır. Shaw, Kaplumbağa Terbiyecisi’ni 1906’ya tarihler; Britannica eserin Pera Müzesi’nde bulunduğunu belirtir.
Ölümü
Gündüz’e göre Osman Hamdi Bey 24 Şubat 1910’da Kuruçeşme’deki yalısında öldü; cenaze namazı Ayasofya’da kılındı ve vasiyeti üzerine Eskihisar’daki çiftlik evinin arkasındaki yamaca gömüldü.
Kaynaklar arasındaki farklar
- Ölüm tarihi: TDV İslâm Ansiklopedisi 24 Şubat 1910, Britannica 23 Şubat 1910 verir.
- Doğum tarihi: TDV maddesi 30 Aralık 1842 der; Britannica ve Routledge yalnızca 1842 yılını verir.
Bilmediklerimiz
- Osman Hamdi Bey İstanbul’un hangi semtinde doğdu?
- Osman Hamdi Bey 23 Şubat’ta mı, 24 Şubat’ta mı öldü?
- Sayda dışındaki kazıların hangileri hangi yıl yapıldı?
Osman Hamdi Bey Hakkında Sık Sorulanlar
Osman Hamdi Bey kimdir?
Kaplumbağa Terbiyecisi’nin ressamı, Müze-i Hümâyun ve Sanâyi-i Nefîse Mektebi müdürü, 1842–1910 yılları arasında yaşamış ressam ve arkeologdur.
Osman Hamdi Bey nerede doğdu?
TDV İslâm Ansiklopedisi’ne göre 30 Aralık 1842’de İstanbul’da doğdu; Encyclopaedia Britannica da İstanbul’u verir.
Osman Hamdi Bey hangi kazıyı yönetti?
TDV İslâm Ansiklopedisi’ne göre 1887’de başlattığı Sayda kazısında İskender ve Ağlayan Kızlar lahitleri çıkarıldı.
Osman Hamdi Bey nereye defnedildi?
TDV İslâm Ansiklopedisi’ne göre vasiyeti üzerine Eskihisar’daki çiftlik evinin arkasındaki yamaca gömüldü.
İstanbul'un Değerleri
Tümünü gör- Ahmet Hamdi Tanpınar Yazar ve edebiyat tarihçisi · 1901 – 1962 1901–1962
- Behçet Necatigil Şair, çevirmen · 1916 – 1979 · Fatih 1916–1979
- Feza Gürsey Kuramsal fizikçi · 1921 – 1992 · Beykoz 1921–1992
- Hacı Ârif Bey Bestekâr ve hânende · 1831 – 1885 · Eyüpsultan 1831–1885
- Hâfız Osman Hattat · 1642 – 1698 1642–1698
- Haldun Taner Öykü ve oyun yazarı · 1915 – 1986 · Üsküdar / Beylerbeyi 1915–1986
- Halil İnalcık Tarihçi · 1916 – 2016 1916–2016
- Hulusi Behçet Dermatolog, bilim insanı · 1889 – 1948 1889–1948
- Itrî Bestekâr · ö. 1711
Keşfetmeye devam et
Yeni yerler, rotalar ve ilham veren içerikler için bültenimize abone ol.