Hayatı
II. Mustafa, Abdülkadir Özcan’ın TDV İslâm Ansiklopedisi’ndeki maddesine göre 2 Haziran 1664’te Edirne’de doğmuş Osmanlı padişahıdır. Encyclopaedia Britannica da doğum yerini Edirne olarak verir. Hayatının büyük bölümü bugünkü Merkez ilçesindeki Edirne’de geçmiştir.
II. Mustafa kimdir?
II. Mustafa, IV. Mehmed ile Gülnûş Emetullah Sultan’ın oğludur; TDV annesinin adını verir, babasını defin yeri anlatılırken anar. Britannica’ya göre 1695–1703 yılları arasında tahtta kaldı. Saltanatı, Avusturya seferleri, 1699 Karlofça Antlaşması ve 1703’te Edirne’de başlayan olaylarla anılır.
Tahta çıkışı ve Avusturya seferleri
TDV’ye göre 6 Şubat 1695’te Edirne’de tahta çıktı. Birinci Avusturya seferine 30 Haziran 1695’te çıktı. Nisan 1696’da başlayan ikinci seferde 27 Ağustos 1696’da Ulaş savaşı yapıldı. Ağustos–Eylül 1697’deki üçüncü ve son sefer, TDV ve Britannica’nın ikisinin de andığı Zenta yenilgisiyle bitti.
Karlofça ve Edirne’de oturması
Britannica, 1699 Karlofça Antlaşması’nın Balkanlardaki Osmanlı topraklarını önemli ölçüde azalttığını yazar. TDV, barış görüşmelerinin Belgrad civarında yapıldığını belirtir. Aynı maddeye göre padişah 1699’da İstanbul’a gelip elçileri kabul etti, ertesi yıl Edirne’ye döndü ve hayatının sonuna kadar orada kaldı.
Edirne Vak’ası ve tahttan çekilmesi
Özcan’ın “Edirne Vak’ası” maddesine göre ayaklanma 17 Temmuz 1703’te İstanbul’da cebecilerin geciken ulûfelerini istemesiyle başladı. Madde, nedenler arasında Şeyhülislâm Feyzullah Efendi’nin devlet işlerindeki etkisini ve padişahın uzun süre Edirne’de kalmasıyla devlet merkezinin Edirne’ye kaymasını sayar. TDV’ye göre II. Mustafa 22 Ağustos 1703’te Edirne’de tahtı kardeşi Ahmed’e (III. Ahmed) bıraktı. Aynı kaynak, bu olaydan sonra hiçbir Osmanlı padişahının İstanbul’u uzun süre bırakıp Edirne’de oturmadığını kaydeder.
Yaptırdığı ve onarttığı eserler
TDV, Edirne’de Saraçhane Köprüsü’nün onarıldığını, İnebahtı’da II. Bayezid Camii’nin yeniden yapıldığını ve Mescid-i Harâm ile Mescid-i Kubâ’da yenileme işleri yaptırıldığını yazar. Mezarı, TDV’ye göre İstanbul’da Yenicami yanındaki Turhan Vâlide Sultan Türbesi’nde, babası IV. Mehmed’in ayak ucundadır.
Kaynaklar arasındaki farklar
- Doğum günü: TDV 2 Haziran 1664, Britannica 5 Haziran 1664 tarihini verir.
- Ölüm tarihi ve yeri: TDV “muhtemelen” 29 Aralık 1703’te Edirne’de öldüğünü yazar; Britannica 31 Aralık 1703’te İstanbul’da öldüğünü belirtir.
- Tahttan ayrılış: TDV tahtı kendi rızasıyla bıraktığını vurgular; Britannica askerî bir ayaklanmayla tahttan indirildiğini yazar. İki kaynak da 22 Ağustos 1703 tarihini verir.
Bilmediklerimiz
- Edirne’de hangi sarayda doğdu?
- Tahttan çekildikten sonraki aylarını Edirne’de nerede geçirdi?
- Ölüm tarihi ve yeri hakkındaki iki farklı bilgiden hangisi doğrudur?
II. Mustafa Hakkında Sık Sorulanlar
II. Mustafa kimdir?
1695–1703 yılları arasında tahtta kalan Osmanlı padişahıdır; Zenta yenilgisi ve 1699 Karlofça Antlaşması onun dönemindedir.
II. Mustafa nerede doğdu?
TDV İslâm Ansiklopedisi ve Encyclopaedia Britannica’ya göre 1664’te Edirne’de doğdu; gün olarak TDV 2 Haziran, Britannica 5 Haziran verir.
Edirne Vak’ası nedir?
TDV’ye göre 17 Temmuz 1703’te başlayan ve II. Mustafa’nın 22 Ağustos 1703’te tahtı kardeşi III. Ahmed’e bırakmasıyla sonuçlanan ayaklanmadır.
II. Mustafa nereye defnedildi?
TDV’ye göre İstanbul’da Yenicami yanındaki Turhan Vâlide Sultan Türbesi’ne, babası IV. Mehmed’in ayak ucuna defnedildi.
Merkez'in Değerleri
Tümünü görKeşfetmeye devam et
Yeni yerler, rotalar ve ilham veren içerikler için bültenimize abone ol.