Süryani Mihail (Büyük Mihail)

Süryani Mihail kimdir?

Süryani Mihail, Süryani geleneğinde Mihail Rabo (Büyük Mihail), Batı'da Michael the Syrian olarak bilinen Süryani Ortodoks patriği ve tarihçidir. 1126'da Melitene'de, yani Malatya'da doğdu; ortaçağ Malatya'sı bugünkü Battalgazi ilçesindeki Eski Malatya'dır. 1166'dan 1199'daki ölümüne kadar patrik olarak kaldı. Yazdığı büyük dünya vakayinamesi, Süryani, Bizans, Ermeni ve Türk-İslam dünyasına dair bilgileri bir araya getirmesiyle Ortaçağ tarihçileri için temel bir kaynaktır.

Doğumu ve ailesi

Süryani Ortodoks Patrikhanesi'nin 1999'daki 800. ölüm yıl dönümü genelgesine göre babası, Malatyalı rahip Eliya'dır ve aile Qandasi soyuna mensuptur.

Eğitimi ve kilise hayatı

Gençliğinde Malatya yakınlarındaki Mor Barsavmo (Mar Barsauma) Manastırı'nda keşiş oldu ve burada rahipliğe yükseldi; daha sonra manastırın başrahibi oldu. 1166'da patrik seçildi ve aynı manastırda takdis edildi.

Eserleri

• Yaratılıştan 12. yüzyılın sonuna kadar gelen Süryanice dünya vakayinamesi; Suriye, Mezopotamya ve İran tarihine geniş yer verir. Ermeniceye 1248 gibi erken bir tarihte çevrilmiş, Arapça bir versiyonu da yazma halinde bulunmaktadır.
• Kilise hukuku, ayin ve azizlerin hayatlarına dair metinler

Malatya için önemi

Malatya'da doğmuş, hayatının önemli kısmını Malatya yakınındaki Mor Barsavmo Manastırı'nda geçirmiş ve orada gömülmüştür. Vakayinamesi, Malatya'nın da içinde bulunduğu bölgenin Selçuklu ve Danişmendli dönemleri için sık başvurulan kaynaklardandır.

Son yılları ve ölümü

1199 yılının kasım ayında, 73 yaşında öldü. Mor Barsavmo Manastırı'nın yeni kilisesinde, kendisi için hazırlattığı mezara defnedildi.

Kaynaklar arasındaki farklar

Vakayinamenin kapsadığı son yıl Iranica ve Gorgias ansiklopedisinde 1195, Süryani Ortodoks Patrikhanesi genelgesinde 1193 olarak verilir.