Yerin insanları
Erzurum'un Değerleri
Bir yeri tanımanın bir yolu da yetiştirdiği insanları tanımaktır. Her kişi, doğduğu köyün, ilçenin ve ilin sayfasında da yer alır. Yalnız kaynağı olan bilgiler yayınlanır.
- Abdürrahim Şerif Beygu Tarihçi ve tarih öğretmeni Erzurum Abdürrahim Şerif Beygu (1894–1944), Erzurumlu tarihçi; Erzurum Tarihi, Anıtları, Kitabeleri ve Ahlat Kitabeleri'nin yazarı.
- Ahmet Hulusi Seven Halk müziği yorumcusu, Erzurum türkülerinin kaynak kişisi Erzurum Ahmet Hulusi Seven (1924–2017), TRT'ye 22 Erzurum türküsü kazandıran, 1949'da Venedik'te birinci olan bar ekibinin sanatçısı.
- Ali Karaavcı Düşünür, deneme ve hikâye yazarı Erzurum / Narman Ali Karaavcı (d. 1942), Narman doğumlu düşünür, deneme ve hikâye yazarı; Yargı, Tutku, Niyaz, Erdem ve Baharın Özlemi'nin yazarı.
-
Alvarlı Muhammed Lutfi Efendi
Mutasavvıf, şair, Nakşibendî-Hâlidî şeyhi
Erzurum / Pasinler / Alvar
Alvarlı Efe (1868–1956), "Alvar imamı" diye tanınan Nakşibendî şeyhi ve şair; kabri Pasinler'in Alvar köyündedir.
-
Arif Sağ
Halk müziği sanatçısı, bağlama icracısı
Erzurum / Aşkale / Dallı
Arif Sağ (d. 1945), Aşkale'nin Dallı köyünde doğan halk müziği sanatçısı, bağlama icracısı ve besteci; 1987-1991'de Ankara milletvekili.
- Âşık Erbâbî 19. yüzyıl Erzurum halk şairi ve usta âşık Erzurum / Aziziye / Kahramanlar Âşık Erbâbî (1805–1882), aruz ve heceyle yazan, Erzurum âşıklarının ustası sayılan halk şairi; Sümmânî'ye hocalık ettiği aktarılır.
- Âşık Yaşar Reyhanî Halk şairi ve saz âşığı Erzurum / Pasinler / Alvar Âşık Yaşar Reyhanî (1934–2006), Alvar köyünde doğan saz âşığı; Erzurum'da âşık kahvesi ve dernek kurup çırak yetiştirdi.
- Behçet Mahir Meddah ve halk hikâyecisi Erzurum Erzurumlu meddah ve halk hikâyecisi (1914/1919–1988); anlattığı Köroğlu gibi hikâyeler Atatürk Üniversitesi'nde derlendi.
- Cahit Koytak Şair ve çevirmen Erzurum Cahit Koytak (d. 1949), Erzurumlu şair ve çevirmen; İlk Atlas ve Gazze Risalesi ile Esed'in Kur'an Mesajı çevirisiyle tanınır.
-
Cemal Gürsel
Asker, Türkiye'nin 4. Cumhurbaşkanı
Erzurum
Cemal Gürsel (1895–1966), Erzurum doğumlu asker; 27 Mayıs 1960'tan sonra Millî Birlik Komitesi başkanı, 1961–1966'da 4. Cumhurbaşkanı.
- Cevat Dursunoğlu Eğitimci, Erzurum Müdafaa-i Hukuk kurucusu Erzurum Cevat Dursunoğlu (1892–1970), 1919'da Müdafaa-i Hukuk'un Erzurum şubesini kuran eğitimci; Erzurum Kongresi delegesi, milletvekili.
- Derviş Hacı İbrahim Ağa Kundura ustası, tüccar ve hayırsever Erzurum Derviş Hacı İbrahim Ağa (ö. 1736), Erzurumlu kundura ustası ve tüccar; Gülahmet Caddesi'ndeki Derviş Ağa Camii'nin banisi.
- Edip Somunoğlu Hekim, belediye başkanı ve bakan Erzurum Edip Somunoğlu (1904–1982), Erzurumlu hekim; 1955–1960'ta Erzurum Belediye Başkanı, 1965–1967'de Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanı.
- Erzurumlu Kadı Darîr 14. yüzyıl şairi ve nâsiri Erzurum Erzurumlu Kadı Darîr, 14. yüzyıl âmâ şair ve nâsir; Sîretü'n-Nebî ve Yûsuf u Züleyhâ ile eski Anadolu Türkçesinin büyük adı.
- Feyyaz İbrahimhakkıoğlu Düşünce ve kültür adamı Erzurum Feyyaz İbrahimhakkıoğlu (1941–2010), Erzurumlu düşünür; İbrahim Hakkı'nın torunu, Hareket ve Dergâh çevresinden.
- Fuat İğdebeli Ressam ve resim öğretmeni Erzurum / Yakutiye Fuat İğdebeli (1925–2015), Erzurumlu ressam ve resim öğretmeni; Bedri Rahmi'nin öğrencisi, Erzurum'u konu alan tablolarıyla tanınır.
- Gölletli Kelâmî Baba Oltu havzası halk şairi, badeli âşık Erzurum / Şenkaya / Göllet Gölletli Kelâmî Baba (1847–1927), Şenkaya'nın Göllet–Kömürlü'sünde doğan badeli âşık; "Gelsin Bu Meydane" şiiriyle tanınır.
- Hafız Faruk Kaleli Hafız, öğretmen, Erzurum türkülerinin kaynak kişisi Erzurum / Pasinler Hafız Faruk Kaleli (1896–1947), Hasankale'de doğan hafız ve öğretmen; Erzurum türkülerinin başlıca kaynak kişisi.
- Haluk Güçlü Ressam, grafik tasarımcı ve eğitimci Erzurum Haluk Güçlü (1951–2011), Erzurumlu ressam ve tasarımcı; Fuat İğdebeli ve Ali Karaavcı çevresinde yetişti, Derûnilik'i geliştirdi.
- Hattat Hasan Çelebi Hattat Erzurum / Oltu / İnciköy Hasan Çelebi (1937–2025), Oltu İnci köyünden; Aytaç ve Batanay'dan icazetli, UNESCO Yaşayan İnsan Hazinesi hattat.
- Haydar Telhüner Söz yazarı, bestekâr ve kemani Erzurum Haydar Telhüner (1911–1965), Erzurumlu söz yazarı, bestekâr ve kemani; "Şafak Söktü Yine Sunam Uyanmaz" türküsünün kaynak kişisi.
- Hâzık Mehmed Efendi 18. yüzyıl divan şairi ve Erzurum müftüsü Erzurum Hâzık Mehmed Efendi, 18. yüzyıl Erzurumlu divan şairi ve âlim; müderris, nakîbüleşraf ve 1757'den ölümüne dek Erzurum müftüsü.
- İbrahim Erkal Türkü yorumcusu, söz yazarı ve besteci Erzurum / Narman İbrahim Erkal (1966–2017), Narman doğumlu türkü yorumcusu ve besteci; "Canısı" ile Erzurum ezgilerini geniş kitlelere sevdirdi.
- İlhami Çiçek Şair ve edebiyat öğretmeni Erzurum / Oltu İlhami Çiçek (1954–1983), Oltu doğumlu şair ve edebiyat öğretmeni; tek kitabı Satranç Dersleri, askerliği sırasında 29 yaşında öldü.
- İsmail Saib Sencer Kütüphaneci ve bibliyograf Erzurum İsmail Saib Sencer (1873–1940), Erzurumlu bibliyograf; Beyazıt Umumi Kütüphanesi'nin ilk müdürü, "ayaklı kütüphane".
- Kara Fatma (Fatma Seher Erden) Millî Mücadele kahramanı, üsteğmen Erzurum Erzurumlu Millî Mücadele kahramanı; milis müfrezesine komuta etti, üsteğmen rütbesi ve İstiklal Madalyası aldı.
- Kâzım Yurdalan Subay ve Erzurum belediye başkanı Erzurum Kâzım Yurdalan (1883–1962), Erzurumlu subay; Erzurum Kongresi'nin hazırlayıcılarından, Kars'ın kurtuluşunda alay komutanı.
- Ketencizâde Mehmed Rüşdü Efendi Mutasavvıf şair, Ulu Cami imam-hatibi Erzurum Ketencizâde Mehmed Rüşdü Efendi (1834–1916), Erzurumlu sûfî şair; Ulu Cami imamı, Dîvân ve Mevlid sahibi.
- Kolağası Şeyh Alirıza Efendi Osmanlı subayı, Kâdirî-Şettârî şeyhi Erzurum Erzurumlu subay ve Kâdirî-Şettârî şeyhi; 93 Harbi'nde savaştı, Tokat'a yerleşti; Muhtasar Hakîkat-ı Salât'ı yazdı.
- Mehmet Emin Alper Şair ve edebiyat öğretmeni Erzurum Mehmet Emin Alper (d. 1950), Erzurumlu şair ve edebiyat öğretmeni; şiirleri Karçiçeği'nde çıktı, Ölmek İçin Yürüyüş'ün yazarı.
- Mehmet Şükrü Paşa Osmanlı topçu generali, Edirne Müdafii Erzurum Mehmet Şükrü Paşa (1857–1916), Erzurumlu topçu generali; Balkan Savaşı'nda Edirne'yi yaklaşık beş ay savunan "Edirne Müdafii".
- Muhammed Halis Emek Âlim, kıraat hocası ve Çat müftüsü Erzurum Muhammed Halis Emek (1918–2011), Erzurumlu âlim ve kıraat hocası; Çat müftüsü, aşere icazetiyle öğrenci yetiştirdi.
- Mükerrem Kemertaş Türk halk müziği sanatçısı Erzurum Mükerrem Kemertaş (1938–2018), Erzurumlu halk müziği sanatçısı; Erzurum, İstanbul ve İzmir radyolarında uzun havalarıyla tanındı.
- Mümtaz Turhan Sosyal psikolog ve fikir adamı Erzurum Mümtaz Turhan (1908–1969), Erzurum doğumlu sosyal psikolog; Kültür Değişmeleri ve Garplılaşmanın Neresindeyiz? kitaplarının yazarı.
- Nafiz Kotan Tüccar ve müteahhit Erzurum Nafiz Kotan (ö. 1946), Erzurumlu tüccar ve müteahhit; Millî Mücadele'de orduya kendi parasıyla aldığı uçakları bağışladı.
- Naim Gölleroğlu İmam, vaiz ve halk şairi Erzurum Naim Gölleroğlu (1925–1999), "Naim Hoca" diye bilinen Erzurumlu imam, vaiz ve halk şairi; kentin sevilen simalarından.
- Nef'î 17. yüzyıl divan şairi Erzurum / Pasinler Nef'î (ö. 1635), Hasankale (Pasinler) doğumlu 17. yüzyıl divan şairi; kaside ustası, sert hicivleriyle ünlü ve Sihâm-ı Kazâ'nın yazarı.
- Nevzat Kösoğlu Yazar, yayıncı ve milletvekili Erzurum / İspir Nevzat Kösoğlu (1940–2013), İspir doğumlu yazar, yayıncı ve 1977 Erzurum milletvekili; Türk dünyası edebiyatı dizilerini yönetti.
-
Nurullah Genç
Şair, romancı ve işletme profesörü
Erzurum / Horasan / Tahirhoca
Nurullah Genç (d. 1960), Horasan doğumlu şair ve işletme profesörü; 1990 TDV Na't Büyük Ödülü'nü alan Yağmur şiirinin yazarı.
- Ömer Nasuhi Bilmen Fıkıh âlimi, 5. Diyanet İşleri Başkanı Erzurum / Aziziye / Sarıyayla Ömer Nasuhi Bilmen (1883–1971), Aziziye Salasor köyü doğumlu fıkıh âlimi; İstanbul müftüsü ve 5. Diyanet İşleri Başkanı.
- Osman Bektaş Hoca Erzurum müftüsü ve vaiz Erzurum / Tortum / Serdarlı Osman Bektaş Hoca (1914–1986), Tortum Serdarlı doğumlu din âlimi; 1966–1971 Erzurum müftüsü, Risâletü's-Sefer'in yazarı.
- Osman Kemâlî Efendi Âmâ mutasavvıf şair, Mesnevîhan Erzurum Osman Kemâlî Efendi (1862–1954), Erzurum Güllüköy doğumlu âmâ mutasavvıf şair; Mesnevîhan ve Amalar Medresesi'nin şeyhi.
- Raci Alkır Türk halk müziği sanatçısı Erzurum Raci Alkır (1933–2011), Erzurumlu halk müziği sanatçısı; terzilikten TRT Erzurum Radyosu korosuna geçti, "Türkü Paşa" diye anıldı.
-
Refik Durbaş
Şair, gazeteci ve deneme yazarı
Erzurum / Pasinler
Refik Durbaş (1944–2018), Pasinler doğumlu şair ve gazeteci; Kuş Tufanı'ndan Şayeste'ye yirmiyi aşkın kitabı, Necatigil ödülü sahibi.
- Rıfkı Salim Burçak Tarih profesörü, milletvekili ve bakan Erzurum Rıfkı Salim Burçak (1912/13–1998), Erzurumlu siyasi tarih profesörü; 1950–1960 DP Erzurum milletvekili ve Millî Eğitim Bakanı.
- Sakıp Danışman Erzurum müftüsü, hafız ve müderris Erzurum Sakıp Danışman (1893–1968), Erzurumlu hafız ve ferâiz âlimi; 1960'tan ölümüne dek Erzurum müftüsü, Rıfkı Danışman'ın babası.
- Şeyhülislam Feyzullah Efendi Osmanlı şeyhülislamı, II. Mustafa'nın hocası Erzurum Seyyid Feyzullah Efendi (1639–1703), Erzurumlu şeyhülislam; II. Mustafa'nın hocası, 1703 Edirne Vakası'nda öldürüldü.
- Şeyhülislam Mûsâ Kâzım Efendi Osmanlı şeyhülislamı Erzurum / Tortum Mûsâ Kâzım Efendi (1858–1920), Tortum doğumlu âlim; dört kabinede şeyhülislam oldu, sürgünde Edirne'de öldü.
- Solakzâde Sâdık Efendi Erzurum müftüsü (1913–1960) Erzurum Solakzâde Sâdık Efendi (1884–1960), Erzurumlu âlim; 1913'ten ölümüne dek yaklaşık 47 yıl Erzurum müftülüğü yaptı.
- Taşkesenli Muhammed Sıddık Efendi Müftü, vâiz ve Nakşibendî halifesi Erzurum Taşkesenli Muhammed Sıddık Efendi (1914–1985), Erzurumlu âlim; Tekman ve Horasan müftüsü, Erzurum vâizi.
- Uyvar Eri Erzurumlu Abbas 1663 Uyvar fethinde anılan asker Erzurum Erzurumlu asker; 1663 Uyvar kuşatmasında surlara ilk tırmananlardandı, hikâyesi Tanpınar'ın Beş Şehir'inde anılır.
- Yunus Kaya Hoca Din âlimi ve Erzurum müftüsü Erzurum / Tortum Yunus Kaya Hoca (1927–2015), Tortum doğumlu din âlimi; Ezher mezunu, Erzurum müftüsü ve Atatürk Üniversitesi'nde öğretim üyesi.
- Zekai Aksakallı Emekli korgeneral Erzurum Zekai Aksakallı (d. 1961), Erzurumlu emekli korgeneral; 15 Temmuz'da Özel Kuvvetler Komutanıydı, Fırat Kalkanı'nda komuta etti.
- Zeki Başar Hekim ve tıp tarihçisi Erzurum / Horasan / Azap Prof. Dr. Zeki Başar (1913–2005), Horasan doğumlu hekim ve tıp tarihçisi; Erzurum tarihi ve halk hekimliği üzerine 26 kitap yazdı.
- Ziyaeddin Fahri Fındıkoğlu Sosyolog ve ordinaryüs profesör Erzurum / Uzundere / Çamlıyamaç Ziyaeddin Fahri Fındıkoğlu (1901–1974), Tortum doğumlu sosyolog; ordinaryüs profesör, İş ve Düşünce dergisinin kurucusu.
-
Âşık Sümmânî
Saz şairi, halk hikâyecisi
Erzurum / Narman / Samikale
Âşık Sümmani (1861–1915), Narman'ın Samikale köyünden, kendi adıyla anılan âşık kolunu kuran 19. yüzyıl halk şairi; mezarı köyündedir.
-
Erzurumlu İbrâhim Hakkı
Âlim, mutasavvıf, Mârifetnâme yazarı
Erzurum / Pasinler
Erzurumlu İbrahim Hakkı (1703–1780), Hasankale'de doğan âlim; astronomi, tıp ve tasavvufu anlatan Marifetname'nin yazarı.
- Erzurumlu Emrah Saz şairi Erzurum / Aziziye Ilıca'nın (bugün Aziziye) Tanbura köyünden, medresede okumuş, âşık şiirinin dilini divan şiirine yaklaştıran saz şairi.
-
Nene Hatun
93 Harbi kahramanı
Erzurum / Palandöken / Çeperli
Nene Hatun (1853/57–1955), 93 Harbi'nde Rusların aldığı Aziziye Tabyası'nın geri alınmasına Erzurum halkıyla katılan Pasinlerli kadın.
Keşfetmeye devam et
Yeni yerler, rotalar ve ilham veren içerikler için bültenimize abone ol.