M. Fahrettin Kırzıoğlu

M. Fahrettin Kırzıoğlu kimdir?

Mehmet Fahrettin Kırzıoğlu, 1917'de Susuz ilçesine bağlı Mamaş (bugün Kırçiçeği) köyünde doğmuş tarihçidir. Doğu Anadolu ve Kafkasya tarihi, Türk halk bilimi ve dil üzerine çalıştı. 1953'te yayımlanan *Kars Tarihi* ve Ani şehri üzerine kitabı, Kars tarihinin temel başvuru eserleri arasında gösterilir.

Doğumu ve eğitimi

10 Mart 1917'de Mamaş köyünde doğdu. Ortaokulu 1931'de Kars'ta, liseyi 1934'te Erzurum'da bitirdi. Bir süre İstanbul Tıp Fakültesi'nde okuduktan sonra İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Tarih Bölümü'nden 1946'da mezun oldu. 1967'de Osmanlıların Kafkasya'yı fethi (1451-1590) konulu teziyle doktor oldu.

Çalışmaları

Kars Lisesi'nde (1938-1941, 1948-1951), Diyarbakır Ziya Gökalp Lisesi'nde (1951-1957) ve başka okullarda tarih öğretmenliği yaptı. 1967'de Atatürk Üniversitesi'ne geçti; 1976-1983 arasında Tarih Bölümü başkanlığını yürüttü ve 1982'de profesör oldu. Daha sonra Dışişleri Bakanlığı araştırma biriminde ve Ankara'da Gazi Üniversitesi'nde çalıştı. Türk Dil Kurumu ve Türk Tarih Kurumu üyeliklerinde bulundu. Fransızca, İngilizce, Arapça ve Farsça bildiği belirtilir.

Eserleri

• Kars Tarihi (1953)
• Dede Korkut Oğuznameleri
• Osmanlılar'ın Kafkas-Elleri'ni Fethi (1975)
• Kars-Arpaçayı Boyları Eski Merkezi Anı Şehri Tarihi (1982)
• Cihângîroğlu İbrâhim Aydın (1874-1948)'daki Millî Mücadele'de Kars ve Atatürk ile İlgili Belgeler (Belleten, 1984; makale)

Kars için önemi

Kırzıoğlu, Kars ve çevresinin tarihini kapsamlı biçimde yazan ilk araştırmacılardandır. Bölgenin Millî Mücadele dönemi ve önderlerinden Cihangiroğlu İbrahim Aydın üzerine de belge yayımladı.

Son yılları ve ölümü

10 Şubat 2005'te öldü ve Ankara'daki Cebeci Asrî Mezarlığı'na defnedildi.