18. yüzyıl Diyarbakırlı divan şairi ve divan kâtibi · 1679 – 1747
Hâmî-i Âmidî
Asıl adı Ahmed. 1679'da Diyarbakır'da doğdu. Derviş Âgâh'tan ders aldı, hattat şair İbrâhim Hâşim'den hat öğrendi. İstanbul'da ve Köprülüzâde Abdullah Paşa'nın yanında Van, Erzurum ve Diyarbakır'da divan kâtipliği yaptı. Kaside, gazel ve tarihlerden oluşan bir Divan bıraktı. 1747'de Diyarbakır'da öldü.
Hayatı
Hâmî-i Âmidî kimdir?
Hâmî-i Âmidî, asıl adı Ahmed olan, 18. yüzyılda yaşamış Diyarbakırlı bir divan şairidir. Şehrin eski adı Âmid'e dayanan "Âmidî" nisbesiyle tanınır. Hayatının önemli bir kısmını devlet kâtipliğiyle geçirdi ve geride kaside, gazel ve tarih manzumelerinden oluşan bir Divan bıraktı. TDV İslâm Ansiklopedisi'nde kendi adına bir madde bulunur.
Doğumu ve eğitimi
1090 (1679) yılında Diyarbakır'da doğdu. Semerkantlı Derviş Âgâh'tan ders aldı; yine şair olan İbrâhim Hâşim'den hat öğrendi.
Kariyeri
Bir süre İstanbul'da çeşitli devlet adamlarının yanında kâtiplik yaptı. 1718-1726 yılları arasında Köprülüzâde Hacı Abdullah Paşa'nın divan kâtibi olarak Van, Erzurum ve Diyarbakır'da görev aldı. Tebriz'in alınması sırasındaki hizmetleri karşılığında 1725'te hâcegânlık rütbesine yükseltildi.
Eserleri
Divan'ında on beş kaside, altmış iki gazel, on altı tarih manzumesi ve başka nazım şekillerinde şiirler yer alır. 375 beyitlik uzun bir kasidesi ile 1743'te yaşadığı bir hırsızlık olayını anlatan 121 beyitlik lâmiyyesi dikkat çeker. Edebiyat tarihçileri onu Nef'î, Nâbî ve Nedîm'in etkisinde kalmış, ikinci derecede bir şair olarak değerlendirir.
Diyarbakır için önemi
Hâmî, Osmanlı döneminde Diyarbakır'ın yetiştirdiği divan şairleri zincirinin 18. yüzyıldaki halkalarından biridir. Hem doğduğu hem öldüğü şehir Diyarbakır'dır ve bir dönem şehirde idari görev üstlenmiştir.
Son yılları
1160 (1747) yılında Diyarbakır'da öldü.
Hâmî-i Âmidî Hakkında Sık Sorulanlar
Hâmî-i Âmidî'nin asıl adı nedir?
Asıl adı Ahmed'dir; Hâmî mahlasıdır, Âmidî ise Diyarbakır'ın eski adından gelen nisbesidir.
Hâmî-i Âmidî nerede doğdu?
1679'da Diyarbakır'da doğdu ve 1747'de yine Diyarbakır'da öldü.
Hâmî-i Âmidî hangi görevlerde bulundu?
Köprülüzâde Abdullah Paşa'nın divan kâtibi olarak Van, Erzurum ve Diyarbakır'da çalıştı.
Hâmî-i Âmidî'nin Divan'ında neler var?
On beş kaside, altmış iki gazel, on altı tarih manzumesi ve diğer şiirler bulunur.
Diyarbakır'ın Değerleri
Tümünü gör- Abdülkadir Aksu Mülkiye kökenli siyasetçi; iki dönem İçişleri Bakanı, Diyarbakır ve İstanbul milletvekili 1944
- Ahmed Arif Şair; 'Hasretinden Prangalar Eskittim' kitabının yazarı · Sur 1927–1991
- Ali Emîrî Efendi Kitap koleksiyoncusu, şair ve tarih-edebiyat araştırmacısı; Millet Kütüphanesi'nin kurucusu 1857–1924
- Âmidli Aetios Bizans dönemi hekimi; on altı kitaplık tıp derlemesinin yazarı · Sur
- Âmidli Efraim Bizans devlet adamı ve Antakya Patriği (527-545) · Sur
-
Ayşe Şan
Ses sanatçısı; Kürtçe ve Türkçe eserleriyle tanınan, dengbêj geleneğinden gelen kadın sanatçı
1938–1996
-
Aziz Yıldırım
İnşaat mühendisi ve iş insanı; Fenerbahçe Spor Kulübü başkanı (1998-2018 ve 2026'dan beri) · Ergani
1952
- Cahit Sıtkı Tarancı Cumhuriyet dönemi şairi; 'Otuz Beş Yaş' şiiriyle tanınır · Sur 1910–1956
- Celal Güzelses Hanende; 'Şark Bülbülü' lakaplı, Diyarbakır türkü ve gazellerinin kaynak icracısı 1900–1959
Keşfetmeye devam et
Yeni yerler, rotalar ve ilham veren içerikler için bültenimize abone ol.