Abonuteikhoslu Aleksandros

Abonuteikhoslu Aleksandros kimdir?

Abonuteikhoslu Aleksandros, Roma İmparatorluğu döneminde bugünkü İnebolu olan Abonuteikhos kentinde doğmuş bir din önderi ve kâhindir. Yılan biçiminde tasvir edilen Glykon adlı tanrı etrafında kurduğu kehanet kültü, Karadeniz kıyısından Roma'ya kadar yayılmıştır.

Doğumu

Yaklaşık MS 105 yılında Paphlagonia bölgesindeki Abonuteikhos'ta doğduğu ve 170 dolaylarında öldüğü kabul edilir.

Glykon kültü

150 civarında Asklepios'a adanmış bir kehanet merkezi kurdu; 160'tan önce de Asklepios'un yeni bir görünümü olarak sunulan Glykon kültünü başlattı. Lukianos'a göre "tanrı", yapay bir başla donatılmış canlı bir yılandı. Kehanet merkezinin yılda on binlerce soruya ücret karşılığı cevap verdiği, mühürlü dilekçelerin gizlice açıldığı aktarılır.

Etkisi

Aleksandros, Roma dünyasında geniş bir çevre edindi ve kızını bir eyalet valisiyle evlendirdi. Lucius Verus ve Marcus Aurelius dönemlerinde basılan, Glykon'u gösteren bronz sikkeler, yazıtlar ve Parion'da dikildiği bildirilen bir heykel kültün yaygınlığına tanıklık eder. Kentin adının daha sonra Ionopolis olarak değişmesi de bu dönemle ilişkilendirilir.

Farklı değerlendirmeler

Hakkındaki ayrıntılı anlatı, Epikürcü bakış açısından yazan hicivci Lukianos'a aittir ve Aleksandros'u bir dolandırıcı olarak resmeder. Sikke ve yazıt gibi bağımsız buluntular ise kültün gerçek ve yaygın bir dinî hareket olduğunu doğrular; dolayısıyla tarihçiler Lukianos'un yorumlarını taraflı bir kaynak olarak ihtiyatla değerlendirir. Kültün karşıtları arasında Epikürcüler ve Hristiyanlar sayılır.

Kastamonu için önemi

Aleksandros, İnebolu'nun antik geçmişinin en çok bilinen kişisidir ve kentin Roma dönemindeki dinî önemini gösterir.