İçeriğe geç
Temsilî illüstrasyon · portre yok

Astronom, AAVSO direktörü (1973–2004) · 1943 – 2004 · 1943 – 2004

Janet Akyüz Mattei

Muğla / Bodrum

Janet Akyüz Mattei (1943–2004), Bodrum’da doğan astronomdur; 30 yıl Amerikan Değişen Yıldız Gözlemcileri Derneği’ni yönetti, 11695 Mattei asteroidi onun adını taşır.

Hayatı

Janet Akyüz Mattei, Amerikan Astronomi Derneği’nin (AAS) yayımladığı anma yazısına göre 2 Ocak 1943’te Bodrum’da doğmuş, 22 Mart 2004’te ölmüş bir astronomdur. 1973’ten ölümüne kadar Amerikan Değişen Yıldız Gözlemcileri Derneği’nin (AAVSO) direktörlüğünü yaptı. 11695 Mattei asteroidine onun adı verildi.

Janet Akyüz Mattei kimdir?

Janet Akyüz Mattei, değişen yıldız gözlemleri alanında çalışan Bodrum doğumlu bir astronomdur. Yaklaşık otuz yıl boyunca dünyanın dört bir yanındaki amatör gözlemcilerin verilerini toplayan AAVSO’yu yönetti.

Eğitimi

Physics Today’e göre Janet Hanula Akyüz adıyla, beş çocuklu bir ailenin en büyüğü olarak doğdu. AAS’ye göre ilk ve orta öğrenimini Bodrum’da aldı. 1962–1965’te bursla Brandeis Üniversitesi’nde okudu. Ege Üniversitesi’nde astronomi yüksek lisansı yaptı, 1972’de Virginia Üniversitesi’nde ikinci yüksek lisansını, 1982’de Ege Üniversitesi’nde doktorasını tamamladı. Physics Today’e göre doktora danışmanı Sezai Hazer’di ve tezinde AAVSO’nun cüce novalar üzerine uzun dönemli verilerini inceledi.

AAVSO yılları

Physics Today’e göre değişen yıldızlarla ve AAVSO ile 1968 yazında Maria Mitchell Gözlemevi’nde tanıştı. Önce Margaret Mayall’ın asistanı olarak çalıştı; Mayall 1973’te emekli olunca direktörlüğe getirildi. Arşiv verilerinin dijitale aktarılmasını hızlandırdı, uydu gözlemleriyle eş zamanlı kampanyalar yürüttü. AAS’ye göre derneğe yılda gelen gözlem sayısı onun döneminde yaklaşık 150.000’den 500.000’e çıktı. 1985’te derneğin Cambridge’deki yeni binasına taşınmasını sağladı. Cüce nova patlamaları için uyarı sistemleri ve gama ışını patlamalarının optik izlerini bulma programları başlattı; değişen yıldız gözlemi üzerinden bilim ve matematik öğreten bir müfredat geliştirdi. AAS’ye göre 1994–2000’de Pasifik Astronomi Derneği yönetim kurulunda görev aldı; Physics Today Birleşmiş Milletler’in uluslararası astronomi eğitimi programlarında da çalıştığını yazıyor.

Ödülleri

  • SAF Centennial Ödülü (1987)
  • AAS George van Biesbroeck Ödülü (1993)
  • Astronomical League Leslie Peltier Ödülü (1993)
  • Kraliyet Astronomi Derneği Jackson-Gwilt Madalyası (1995)
  • Giovanni Battista Lacchini Ödülü’nün ilk sahibi
  • 11695 Mattei asteroidi onun adını taşıyor.

Ölümü

Physics Today’e göre 22 Mart 2004’te Boston’da lösemi nedeniyle öldü. Defin yerini açtığımız kaynaklarda doğrulayamadık.

Kaynaklar arasındaki farklar

  • Yıllık gözlem sayısı: AAS onun döneminde 150.000’den 500.000’e, Physics Today 450.000’e çıktığını yazıyor.
  • Ege Üniversitesi yüksek lisansı: Physics Today 1970 veriyor, AAS yıl vermiyor.
  • Doğum tarihi ve yeri iki kaynakta aynı.

Bilmediklerimiz

  • Bodrum’da hangi okullarda okudu?
  • Nereye defnedildi?
  • Türkiye’de adına bir ödül ya da kurum var mı?

Janet Akyüz Mattei Hakkında Sık Sorulanlar

Janet Akyüz Mattei kimdir?

Bodrum doğumlu astronomdur; 1973–2004 yıllarında Amerikan Değişen Yıldız Gözlemcileri Derneği’nin (AAVSO) direktörlüğünü yaptı.

Janet Akyüz Mattei nereli, nerede doğdu?

AAS ve Physics Today’e göre 2 Ocak 1943’te Bodrum’da doğdu.

Mattei adını taşıyan bir gök cismi var mı?

Evet. 11695 Mattei asteroidine onun adı verildi.

AAVSO nedir?

Amerikan Değişen Yıldız Gözlemcileri Derneği’dir; amatör gözlemcilerin değişen yıldız verilerini toplar.

Bodrum'un Değerleri

Tümünü gör

Keşfetmeye devam et

Yeni yerler, rotalar ve ilham veren içerikler için bültenimize abone ol.

Onay e-postası göndereceğiz; istediğiniz an çıkabilirsiniz.

Daha bitmedi…

Türkiye’de sıradaki keşfin neresi?