Hayatı
Aziz Nikolaos, geleneğe göre 270 dolaylarında bugün Kaş ilçesi sınırlarında kalan Patara’da doğdu. 4. yüzyılda Myra’nın, bugünkü Demre’nin piskoposu oldu ve geleneğe göre 6 Aralık 343’te orada öldü. Kalıntılarının büyük bölümü 1087’de Barili denizcilerce İtalya’ya götürüldü. Denizcilerin koruyucu azizi sayılır; Noel Baba figürü onun anlatılarından gelişti. Hayatına dair bilgilerin çoğu ölümünden yüzyıllar sonra yazılmış anlatılara dayanır.
Aziz Nikolaos kimdir?
Aziz Nikolaos (4. yy), geleneğe göre Kaş’a bağlı Patara’da doğan Myra piskoposu; Noel Baba figürünün kaynağı sayılır, yortusu 6 Aralık’tır.
Patara’da doğumu ve ailesi
Geleneğe göre Likya’nın liman kenti Patara’da varlıklı Hristiyan bir ailede doğdu; geleneksel doğum tarihi 15 Mart 270’tir. Patara bugün Kaş ilçesine bağlı Gelemiş’in yakınındadır. Ebeveynlerinin adları kaynaklarda farklıdır; bazı anlatılar Epiphanios ile Ioanna, bazıları Theophanes ile Nonna adlarını verir. TRT Haber’in 2020 tarihli haberi Patara’yı Aziz Nikolaos’un doğum yeri olarak anar. Myra’daki kazının başkanı Doç. Dr. Ebru Fatma Fındık da onun Patara’da doğduğunu ve Myra’da piskoposluk yaptığını belirtir. DHA’nın aktardığına göre Patara’nın varlıklı bir buğday tüccarının oğluydu.
Myra piskoposluğu
Anlatılara göre Mısır ve Filistin’e yaptığı bir hac yolculuğundan döndükten kısa süre sonra Myra piskoposu oldu. Diocletianus döneminde hapsedilip Constantinus döneminde serbest bırakıldığı anlatılır; bu bilgi en eski kaynaklarda yer almaz ve tarihsel olması zayıf görülür. Bir listede 325’teki İznik Konsili’ne katılanlar arasında sayılır; ancak konsilde bulunan Athanasios ve Eusebios ondan söz etmez. Encyclopaedia Britannica onu 4. yüzyılda Likya’daki Myra’da, bugünkü Demre yakınında yaşamış bir aziz olarak tanıtır ve Doğu ile Batı kiliselerinde en sevilen azizlerden biri sayar.
Ölümü, kalıntıları ve Demre’deki kilise
Geleneğe göre 6 Aralık 343’te Myra’da öldü; yortusu bu tarihte kutlanır. Son arkeolojik bulgular onun önce Gemile Adası’ndaki bir kaya kilisesine gömüldüğünü, kalıntılarının 7. yüzyıl ortasında Arap donanmalarının tehdidi nedeniyle Myra’ya taşındığını düşündürür. Myra’daki Aziz Nikolaos Kilisesi’nin yapımını II. Theodosius buyurdu. Barili denizciler 1087 baharında kemiklerin büyük bölümünü Myra’dan aldı; kalıntılar 9 Mayıs 1087’de Bari’ye ulaştı. Papa II. Urbanus 1089’da Bari’deki San Nicola Bazilikası’nı açtı ve kalıntıları sunağın altındaki mezara yerleştirdi. Tek bir kroniğe göre 1100’de bir Venedik filosu Myra’da kalan kemikleri Venedik’e götürdü. Hayatını anlatan en eski tam metin, ölümünden yaklaşık 500 yıl sonra, 9. yüzyıl başında Arşimandrit Mikhail tarafından yazıldı. Denizcilerin koruyucu azizi sayılır; Noel Baba figürü Hollanda’daki Sinterklaas geleneği üzerinden onun anlatılarından gelişti. Demre’deki kilise Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından müzeye dönüştürüldü; her yıl 6 Aralık’ta burada ayin düzenlenir. Aralık 2024’te kilisenin güneyindeki yapıda, kilisede yerinde bulunan ilk lahit ortaya çıkarıldı; kazı başkanı bulgunun azizin Myra’nın kutsal alanına yakın bir yere gömüldüğünü bildiren kaynakları desteklediğini açıkladı.
Kaynaklar arasındaki farklar
- Ölüm tarihi: İngilizce Vikipedi geleneksel tarih olarak 6 Aralık 343’ü verir; DHA’nın 2024 haberi 365’te 65 yaşında öldüğüne inanıldığını yazar.
- Doğum tarihi: Vikipedi geleneksel olarak 270 verir; DHA’daki 365 ve 65 yaş bilgisi yaklaşık 300 doğumuna denk gelir.
- Myra’daki kilise: Vikipedi yapımı II. Theodosius’un buyurduğunu yazar; DHA’daki kazı açıklaması 529 depreminden sonra yapılan 6. yüzyıl bazilikasından ve büyük olasılıkla 8. ya da 10. yüzyılda yeniden yapılan bugünkü kubbeli kiliseden söz eder.
Aziz Nikolaos Hakkında Sık Sorulanlar
Aziz Nikolaos kimdir?
Aziz Nikolaos (4. yy), geleneğe göre Kaş’a bağlı Patara’da doğan Myra piskoposu; Noel Baba figürünün kaynağı sayılır, yortusu 6 Aralık’tır.
Aziz Nikolaos nereli?
Kaynaklara göre doğum yeri: Geleneğe göre Patara (bugün Kaş ilçesinde, Gelemiş yakını), Antalya.
Aziz Nikolaos ne zaman öldü?
Geleneğe göre 6 Aralık 343, Myra (bugünkü Demre).
Aziz Nikolaos’un kabri nerede?
Geleneğe göre Myra’da (bugünkü Demre); kalıntılarının büyük bölümü 1087’den beri Bari’deki San Nicola Bazilikası’ndadır.
Aziz Nikolaos’un kalıntıları nerede?
Büyük bölümü 1087’den beri Bari’deki San Nicola Bazilikası’ndadır; tek bir kroniğe göre Myra’da kalan kemikler 1100’de Venedik’e götürüldü.
Demre’deki Aziz Nikolaos Kilisesi bugün nasıl kullanılıyor?
Kültür ve Turizm Bakanlığı kiliseyi müzeye dönüştürdü; DHA’ya göre her yıl 6 Aralık’ta burada ayin düzenleniyor.
Keşfetmeye devam et
Yeni yerler, rotalar ve ilham veren içerikler için bültenimize abone ol.