Hacı İvaz Paşa

Hacı İvaz Paşa kimdir?

Hacı İvaz Paşa, XV. yüzyılın başında yaşamış, Tokat'ın Kazova (Kazâbâd) nahiyesinde doğmuş bir Osmanlı veziri ve mimar-mühendistir. Erken Osmanlı mimarisinin başyapıtlarından Bursa Yeşil Külliyesi'nin inşasını yönetmesiyle tanınır. Adı Yeşil Cami'nin kapısı yanındaki kitabede de geçer.

Doğumu ve ailesi

TDV İslâm Ansiklopedisi'ne göre Tokat'ın Kazova nahiyesinde doğdu. Babası Ahî Bayezid b. İvaz Hüseyin, künyesi İmâdüddin'dir. Doğum yılı bilinmemektedir. Bâlî, Bekir, Mehmed, Mahmud ve Ahî Çelebi adlarında beş oğlu olduğu kaydedilir.

Kariyeri

Çelebi Mehmed döneminde komutan ve vezir olarak görev yaptı. II. Murad tahta geçtikten sonra vezirlikten azledildi; 1424'te gözlerine mil çektirilerek Edirne'den uzaklaştırıldı.

Eserleri

Bursa'daki Yeşil Cami ve külliyesinin yapımını hem yönetici hem baş mimar olarak üstlendi. İngilizce kaynaklar, inşaat için yabancı ülkelerden usta ve zanaatkâr getirdiğini aktarır. TDV İA ayrıca Çelebi Mehmed'in türbesi olan Yeşil Türbe'yi, Dimetoka'daki Çelebi Sultan Mehmed Camii'ni, Bursa'daki İpek Han ile Geyve Han'ı ve Ankara Samanpazarı'ndaki bir camiyi ona bağlar.

Son yılları

20 Ağustos 1428'de (9 Zilkade 831) bir veba salgını sırasında öldü ve Bursa'da Pınarbaşı Mezarlığı'na gömüldü.

Tokat için önemi

Hacı İvaz Paşa, Tokat yöresinden çıkıp erken Osmanlı devlet ve sanat hayatında üst düzeye yükselen ilk isimlerdendir. Bursa'daki eserleri, Tokatlı bir mimarın Osmanlı mimarisine bıraktığı kalıcı izler olarak görülebilir.