Cemal Gürsel

Cemal Gürsel kimdir?

Cemal Gürsel, 1895'te Erzurum'da doğmuş Türk asker ve devlet adamıdır. Birinci Dünya Savaşı ve Millî Mücadele'de cephelerde bulunmuş, orgeneralliğe kadar yükselmiş, 27 Mayıs 1960 askerî müdahalesinde Millî Birlik Komitesi'nin başkanı olmuş ve 26 Ekim 1961'de Türkiye Cumhuriyeti'nin dördüncü cumhurbaşkanı seçilmiştir. Erzurum'un yetiştirdiği ve devletin en üst makamına ulaşan isimlerden biri olması bakımından önemlidir.

Doğumu ve ailesi

Resmî ve ansiklopedik kaynaklar Gürsel'in 1895'te Erzurum'da dünyaya geldiğini kaydeder. Doğduğu mahalle ve ailesine dair ayrıntılar incelediğimiz kaynaklarda yer almıyor.

Eğitimi

İlk öğrenimini Ordu'da gördü; ardından Erzincan Askerî İdadisi'ne ve İstanbul'daki Kuleli Askerî Lisesi'ne devam etti. Cumhuriyet döneminde 1924'te Harp Okulu'nu, 1929'da Harp Akademisi'ni bitirdi.

Askerlik hayatı

1915'te topçu subayı olarak orduya katıldı. Çanakkale Cephesi'nde (Anafartalar, Seddülbahir) takım komutanı olarak savaştı, ardından Filistin-Suriye cephesine gönderildi. 1918'de İngilizlere esir düştü ve yaklaşık bir yıl Mısır'daki esir kamplarında kaldı. Döndükten sonra Millî Mücadele'ye katıldı; I. ve II. İnönü, Sakarya ve Büyük Taarruz gibi muharebelerde bulundu.

Cumhuriyet döneminde tümen ve kolordu komutanlıkları, 2. Ordu Kurmay Başkanlığı, Erzurum'daki 3. Ordu Komutanlığı ve Kara Kuvvetleri Komutanlığı gibi görevler üstlendi.

Siyasi hayatı

27 Mayıs 1960 müdahalesinden sonra Millî Birlik Komitesi'nin başkanlığına getirildi. 26 Ekim 1961'de TBMM'nin ortak toplantısında Türkiye'nin dördüncü cumhurbaşkanı seçildi ve bu görevi 1966'ya kadar sürdürdü. Kasım 1960'ta hafif bir felç geçirdiği, sağlığının sonraki yıllarda giderek bozulduğu ve Şubat 1966'da ABD'de tedavi gördüğü kaydedilir.

Erzurum için önemi

Gürsel, Erzurum'da doğup Cumhurbaşkanlığı makamına yükselmiş bir devlet adamıdır. Askerlik hayatında Erzurum merkezli 3. Ordu'ya da komuta etmiştir.

Son yılları ve ölümü

14 Eylül 1966'da tedavi gördüğü askerî hastanede vefat etti. Önce Anıtkabir'e defnedildi; naaşı 1988'de Ankara'daki Devlet Mezarlığı'na taşındı.

Erzurum'un yetiştirdiği öteki siyaset adamlarından Cevat Dursunoğlu ve Edip Somunoğlu de sitede anlatılıyor.