İçeriğe geç
Temsilî illüstrasyon · portre yok

Yazar ve edebiyat tarihçisi · 1901 – 1962 · 1901 – 1962

Ahmet Hamdi Tanpınar

İstanbul

Ahmet Hamdi Tanpınar, 1901’de İstanbul Şehzadebaşı’nda doğan; Huzur ve Saatleri Ayarlama Enstitüsü’nün yazarı, 1962’de ölen edebiyat tarihçisidir.

Hayatı

Ahmet Hamdi Tanpınar, M. Orhan Okay’ın TDV İslâm Ansiklopedisi’ndeki 2010 tarihli maddesine göre 23 Haziran 1901’de İstanbul’da Şehzadebaşı’nda doğmuş şair, romancı, deneme yazarı ve edebiyat tarihçisidir. Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın yazar tanıtımı ve Yunus Balcı’nın 2009 tarihli makalesi de doğum yerini Şehzadebaşı olarak verir.

Ahmet Hamdi Tanpınar kimdir?

Tanpınar; Huzur, Saatleri Ayarlama Enstitüsü ve Beş Şehir’in yazarıdır. Okay’a göre babası Hüseyin Fikri Efendi çeşitli yerlerde nâiblik ve kadılık yapmış, Antalya kadılığından emekli olmuştur; aile aslen Batumludur. Annesi Nesibe Bahriye Hanım’dır.

Çocukluk ve öğrenim

TDV maddesine göre babasının görevleri nedeniyle Tanpınar’ın çocukluğu Ergani Madeni, Sinop, Siirt, Kerkük ve Antalya’da geçti. 1918–1919’da Baytar Mektebi’nde bir yıl okudu, ardından Darülfünun Edebiyat Fakültesi’ne geçti ve 1923’te Şeyhî’nin Hüsrev ü Şîrîn mesnevisi üzerine teziyle mezun oldu. Okay, hocaları arasında başta Yahya Kemal olmak üzere Mehmed Fuad Köprülü ve Cenab Şahabeddin’i sayar.

Öğretmenlik ve kürsü

TDV maddesine göre Tanpınar 1923’te Erzurum Lisesi’nde öğretmenliğe başladı; 1926’da Konya, 1927’de Ankara Lisesi’nde, 1930’da Gazi Terbiye Enstitüsü’nde, 1932’de Kadıköy Lisesi’nde çalıştı. 1933’te Güzel Sanatlar Akademisi’nde estetik ve mitoloji derslerini üstlendi. 1939’da Edebiyat Fakültesi’nde XIX. Asır Türk Edebiyatı kürsüsüne profesör olarak atandı.

Okay’a göre 1943–1946 yıllarında Maraş milletvekilliği yaptı; ardından Millî Eğitim Bakanlığı’nda müfettişlik yaptı, 1948’de Akademi’deki estetik derslerine, 1949’da fakültedeki kürsüsüne döndü.

Eserleri

TDV maddesine göre romanları Huzur (1949), Saatleri Ayarlama Enstitüsü (1954’te tefrika, 1961’de kitap), Sahnenin Dışındakiler (1973) ve ölümünden sonra yayımlanan Mahur Beste (1975) ile Aydaki Kadın’dır (1987). Hikâye kitapları Abdullah Efendi’nin Rüyaları (1943) ve Yaz Yağmuru’dur (1955). Beş Şehir 1946’da, Şiirler 1961’de yayımlandı. Edebiyat tarihçiliği alanında Ondokuzuncu Asır Türk Edebiyatı Tarihi (1949, genişletilmiş baskı 1956) ve Tevfik Fikret (1937) öne çıkar.

Ölümü

TDV maddesine göre Tanpınar kalp krizi sonucu öldü; Süleymaniye Camii’nde kılınan cenaze namazının ardından Rumelihisarı’nda, Yahya Kemal’in mezarının yanına defnedildi.

Kaynaklar arasındaki farklar

  • Ölüm tarihi: TDV İslâm Ansiklopedisi 23 Ocak 1962, Kültür ve Turizm Bakanlığı ile Yunus Balcı 24 Ocak 1962 verir.
  • Milletvekilliği: TDV maddesi 1943–1946, Bakanlık 1942 yılını verir.
  • Son romanın adı: TDV maddesi Aydaki Kadın, Bakanlık Aynadaki Kadın yazar.
  • Yahya Kemal kitabı: TDV maddesi 1962, Bakanlık 1963 yılını verir.

Bilmediklerimiz

  • Tanpınar Şehzadebaşı’nda hangi evde doğdu?
  • Tanpınar 23 Ocak’ta mı, 24 Ocak’ta mı öldü?
  • Son romanının asıl adı Aydaki Kadın mı, Aynadaki Kadın mı?

Ahmet Hamdi Tanpınar Hakkında Sık Sorulanlar

Ahmet Hamdi Tanpınar kimdir?

Huzur, Saatleri Ayarlama Enstitüsü ve Beş Şehir’in yazarı, 1901–1962 yılları arasında yaşamış şair, romancı ve edebiyat tarihçisidir.

Ahmet Hamdi Tanpınar nerede doğdu?

TDV İslâm Ansiklopedisi, Kültür ve Turizm Bakanlığı ve Yunus Balcı’ya göre 23 Haziran 1901’de İstanbul’da Şehzadebaşı’nda doğdu.

Tanpınar hangi kürsüde profesördü?

TDV İslâm Ansiklopedisi’ne göre 1939’da Edebiyat Fakültesi’nde XIX. Asır Türk Edebiyatı kürsüsüne profesör olarak atandı.

Tanpınar nereye defnedildi?

Rumelihisarı’nda, hocası Yahya Kemal’in mezarının yanına defnedildi.

İstanbul'un Değerleri

Tümünü gör

Keşfetmeye devam et

Yeni yerler, rotalar ve ilham veren içerikler için bültenimize abone ol.

Onay e-postası göndereceğiz; istediğiniz an çıkabilirsiniz.

Daha bitmedi…

Türkiye’de sıradaki keşfin neresi?