Birinci TBMM Muş mebusu, Malta sürgünü
Hacı İlyas Sami Efendi
Hacı İlyas Sami Efendi, Muş doğumlu bir hukuk insanı ve siyasetçidir. Muş mahkemesinde aza olarak çalışmış, son Osmanlı Meclis-i Mebusanı'ndan sonra Malta'ya sürülmüş ve Birinci TBMM'de Muş mebusu olarak görev yapmıştır.
Hayatı
Hacı İlyas Sami Efendi kimdir?
Hacı İlyas Sami Efendi, Millî Mücadele döneminde Birinci Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde (1920-1923) Muş'u temsil eden yedi mebustan biridir. Arşiv kayıtlarına göre Muş doğumludur ve Muş mahkemesinde aza (üye) olarak çalışmıştır.
Siyasi hayatı
Feridun Fazıl Tülbentçi arşivindeki kayda göre Ankara'daki Meclis'e son Osmanlı Meclis-i Mebusanı'ndan (İstanbul) gelmiştir. 1920'de İngilizlerce tutuklanarak Malta'ya sürülenler arasındadır. Birinci TBMM'de Maarif ve İrşat encümenlerinde görev almıştır. Aynı arşivdeki bir başka kayıtta Bitlis ve Muş mebusu olarak anılır; Muş o dönemde Bitlis vilayetine bağlı bir sancaktı.
Bir köşe yazısında, Birinci Meclis'teki Muş mebusları arasında üç yabancı dil bilen biri olarak anılır. Burhan Dinçer'in Batman Üniversitesi'nde hazırladığı tez, Birinci Meclis'teki Muş mebuslarının yerel sorunlarla ilgilendiğini ve Lozan sürecinde Lord Curzon'un tutumunu protesto eden telgraflar gönderdiğini aktarır; tezin özetinde mebusların tek tek bilgileri verilmez.
Muş için önemi
Kurtuluş Savaşı döneminin ilk Meclisinde Muş'u temsil etmiş olması nedeniyle şehrin siyasi tarihinde yer alır.
Hacı İlyas Sami Efendi Hakkında Sık Sorulanlar
Hacı İlyas Sami Efendi nereli?
Arşiv kaydına göre Muş doğumludur.
Hacı İlyas Sami Efendi hangi Meclis'te görev yaptı?
Birinci TBMM'de Muş mebusu olarak görev yaptı.
Hacı İlyas Sami Efendi Malta'ya sürüldü mü?
Evet, arşiv kayıtları onu 1920'de Malta'ya sürülenler arasında gösterir.
Hacı İlyas Sami Efendi hangi encümenlerde çalıştı?
Maarif ve İrşat encümenlerinde azalık yaptı.
Muş'un Değerleri
Tümünü gör- Armenak Şahmuradyan Paris Operası'nda sahneye çıkmış, Ermeni halk ve kilise müziği yorumlarıyla bilinen tenor (1878-1939) · Merkez 1878–1939
-
Cibranlı Halit Bey
Hamidiye ve aşiret süvari alaylarında subay; Azadî cemiyetinin kurucu başkanı · Varto
1882–1925
- Dengbêj Ferzende Bulanık yöresinin bilinen en eski dengbêjlerinden; Evdalê Zeynikê'nin öğrencisi · Malazgirt
- Dengbêj Sebrî Bulanık Yazbaşı (Gundêxellê) doğumlu dengbêj · Bulanık / Yazbaşı 1944–2001
- Feqî Silêman Bulanık doğumlu dengbêj ve kasidehan (qesîdebêj) · Bulanık / Altınoluk 1890–1947
-
Kürşat Duymuş
Eski futbolcu (defans), A Milli Takım oyuncusu
1979
-
Mehmet Zafer Çağlayan
Makine mühendisi, sanayici; eski Sanayi ve Ticaret, Dış Ticaret ve Ekonomi Bakanı
1957
- Mela Xalidê Koğagî Bulanık Dokuzpınar (Koğak) doğumlu kasidebêj, dengbêj ve medrese hocası · Bulanık / Dokuzpınar 1959
Keşfetmeye devam et
Yeni yerler, rotalar ve ilham veren içerikler için bültenimize abone ol.