İçeriğe geç
Temsilî illüstrasyon · portre yok

Şair · 1914 – 1988 · 1914 – 1988

Oktay Rifat

Trabzon

Oktay Rifat, 1914’te Trabzon’da doğan; 1941’de Orhan Veli ve Melih Cevdet ile Garip kitabını yayımlayan şair, oyun ve roman yazarıdır.

Hayatı

Oktay Rifat, Servet Tiken’in Atatürk Ansiklopedisi’ndeki maddesine göre 10 Haziran 1914’te Trabzon’da doğmuş şair ve oyun yazarıdır; İngilizce Wikipedia maddesi de aynı tarihi ve doğum yerini verir. Tiken’e göre babası Samih Rifat o yıllarda Trabzon valisiydi. Kaynaklarda şehrin hangi semtinde doğduğu belirtilmez; bu nedenle kayıt ilçeye değil ile bağlanmıştır.

Oktay Rifat kimdir?

Atatürk Ansiklopedisi’ne göre Oktay Rifat, Orhan Veli ve Melih Cevdet ile birlikte 1941’de yayımladığı Garip kitabıyla Türk şiirinde “Garip Hareketi” diye anılan yenilikçi akımı başlatan üç şairden biridir. Tiken, Tarık Özcan’a dayanarak onun hareket içinde yönlendirici ve eleştirel bir kişilik olduğunu, akımın tekdüzeleşmesine karşı çıktığını aktarır. Kaynaklarda bazen “Horozcu” soyadıyla anılsa da Atatürk Ansiklopedisi’ne göre bu soyadını kendisi kullanmamıştır.

Trabzon’dan Ankara’ya

Tiken’e göre çocukluğunun ilk yılları İstanbul’da geçti; aile Kurtuluş Savaşı sırasında önce Antalya’ya, oradan Ankara’ya taşındı. Ankara Erkek Lisesi’nde Ahmet Hamdi Tanpınar’ın öğrencisi oldu; Wikipedia ilk şiirlerini bu dönemde yazdığını ve liseyi 1932’de bitirdiğini belirtir. Atatürk Ansiklopedisi’ne göre 1933’te Ankara Hukuk Fakültesi’ne girdi ve 1937’de mezun oldu. Doktora için Paris’e gitti, ancak savaş nedeniyle öğrenimini tamamlayamadı.

Meslek hayatı

Atatürk Ansiklopedisi’ne göre 1940’ta Ticaret Vekâleti’nde memurluğa başladı, 1941–1943 arasında askerliğini yaptı, bir süre serbest avukatlık yaptı; Basın Yayım Umum Müdürlüğü, Ankara Radyosu ve Devlet Demiryolları’nın Haydarpaşa Bölge Müdürlüğü’nde çalıştı. Wikipedia’ya göre 1955’te İstanbul’a taşındı ve 1961’de Devlet Demiryolları’nda hukuk müşaviri oldu.

Şiir, oyun ve roman

Tiken’e göre ilk şiirlerini Orhan Veli ve Melih Cevdet ile birlikte Sesimiz dergisinde yayımladı; 1936 sonlarından itibaren üç arkadaşın şiirleri Varlık’ta çıktı. Garip’in ardından Yaşayıp Ölmek, Aşk ve Avarelik Üzerine Şiirler (1945), Güzelleme (1945), Aşağı Yukarı (1952), Karga ile Tilki (1954), Perçemli Sokak (1956), Elleri Var Özgürlüğün (1966), Çobanıl Şiirler (1976), Dilsiz ve Çıplak (1984) ve Koca Bir Yaz (1987) gibi kitapları geldi. turkedebiyati.org, Aşağı Yukarı ve Karga ile Tilki ile özgün bir söyleyişe ulaştığını, 1960’lara doğru giderek soyutlaşan bir şiire yöneldiğini yazar. Atatürk Ansiklopedisi’ne göre Birtakım İnsanlar (1961), Kadınlar Arasında (1966) ve Yağmur Sıkıntısı (1969) adlı oyunları, Bir Kadının Penceresinden (1976), Danaburnu (1980) ve Bay Lear (1982) adlı romanları vardır; yaklaşık elli telif ve çeviri eser vermiştir.

Ödüller ve ölümü

Atatürk Ansiklopedisi’ne göre Karga ile Tilki ile Yeditepe Şiir Ödülü’nü aldı. Wikipedia, 1970 Türk Dil Kurumu Şiir Ödülü’nü (Şiirler), 1980 Sedat Simavi Vakfı Ödülü’nü (Bir Cıgara İçimi), 1980 Madaralı Roman Ödülü’nü (Danaburnu) ve 1984 Necatigil Şiir Ödülü’nü (Dilsiz ve Çıplak) sayar. İki kaynağa göre 18 Nisan 1988’de öldü; Atatürk Ansiklopedisi ölüm nedenini kalp krizi olarak verir ve Karacaahmet Mezarlığı’na gömüldüğünü yazar. Wikipedia’ya göre 1998’de İstanbul’daki Şairler Sofası Parkı’nda heykeli açıldı.

Kaynaklar arasındaki farklar

  • Yeditepe Ödülü yılı: Atatürk Ansiklopedisi 1955 verir; Wikipedia’nın ödül listesinde 1954, metninde 1955 yazar.
  • Emeklilik: Atatürk Ansiklopedisi 1972, Wikipedia 1973 verir.
  • Paris’e gidiş: Wikipedia 1937’de devlet tarafından gönderildiğini yazar; Atatürk Ansiklopedisi yalnızca doktora için gittiğini belirtir.
  • Ölüm yaşı: Atatürk Ansiklopedisi 74, Wikipedia 73 yaşında öldüğünü yazar; 10 Haziran 1914 ile 18 Nisan 1988 arası 73 yıldır.

Bilmediklerimiz

  • Oktay Rifat Trabzon’un hangi semtinde ya da evinde doğdu?
  • Aile Trabzon’dan hangi yıl ayrıldı?
  • Trabzon’la yetişkinliğinde bir bağı sürdü mü?
  • Yayımlanmamış oyunlarının metinleri nerede korunuyor?

Oktay Rifat Hakkında Sık Sorulanlar

Oktay Rifat kimdir?

Orhan Veli ve Melih Cevdet ile 1941’de Garip kitabını yayımlayarak Garip Hareketi’ni başlatan şair ve oyun yazarıdır.

Oktay Rifat nerede doğdu?

Atatürk Ansiklopedisi ve Wikipedia’ya göre 10 Haziran 1914’te Trabzon’da doğdu; babası Samih Rifat o dönem Trabzon valisiydi.

Oktay Rifat’ın önemli kitapları hangileridir?

Atatürk Ansiklopedisi’ne göre Garip (1941), Karga ile Tilki (1954), Perçemli Sokak (1956) ve Dilsiz ve Çıplak (1984) bunlar arasındadır; romanları arasında Danaburnu (1980) vardır.

Oktay Rifat ne zaman öldü?

18 Nisan 1988’de öldü; Atatürk Ansiklopedisi’ne göre Karacaahmet Mezarlığı’na gömüldü.

Trabzon'un Değerleri

Tümünü gör

Keşfetmeye devam et

Yeni yerler, rotalar ve ilham veren içerikler için bültenimize abone ol.

Onay e-postası göndereceğiz; istediğiniz an çıkabilirsiniz.

Daha bitmedi…

Türkiye’de sıradaki keşfin neresi?