Vasfi Mahir Kocatürk

Vasfi Mahir Kocatürk kimdir?

Vasfi Mahir Kocatürk (1907-1961) şair, edebiyat öğretmeni ve edebiyat tarihçisidir. Gümüşhane merkezindeki Bağlarbaşı Mahallesi'nde doğdu. Cumhuriyet döneminin ilk edebî topluluğu sayılan Yedi Meşale grubunda yer aldı. Asıl kalıcı etkisini antolojileri ve Türk edebiyatı tarihi üzerine yazdıklarıyla bıraktı. 1950-1954 arasında Demokrat Parti'den Gümüşhane milletvekilliği yaptı.

Doğumu ve ailesi

Türk Edebiyatı İsimler Sözlüğü (TEİS) onu Gümüşhane'nin büyük mahallelerinden Bağlarbaşı'nda doğmuş olarak kaydeder. Babası Gümüşhane'nin yerlilerinden Şeyhzade Ârif Efendi, annesi Fikriye Hanım'dır. Babası I. Dünya Savaşı'nda şehit düştü. 1916'da Ruslar Gümüşhane'yi işgal edince aile önce Tokat'ın Zile ilçesine, sonra İstanbul'a göç etti. Bu yıllarda evin geçimini ağabeyi Hamit Cevdet Kocatürk sağladı.

Eğitimi

İlköğrenimine Zile'de başladı ve İstanbul'da Koca Mustafa Paşa'daki okulda sürdürdü. 1921'de Darüşşafaka'ya girdi, 1927'de buradan mezun oldu. Ardından Mülkiye Mektebi'nde okudu ve TDV İslâm Ansiklopedisi'ne göre 1930'da okulu birincilikle bitirdi.

Çalışmaları

1930'lu ve 1940'lı yıllarda Ankara, Edirne, Kastamonu, Malatya ve İstanbul gibi şehirlerdeki liselerde edebiyat öğretmenliği ve idarecilik yaptı. 1948-1950 arasında maarif müfettişiydi. 1950 seçimlerinde Demokrat Parti'den Gümüşhane milletvekili seçildi ve 1954'e kadar görev yaptı. 1954'ten ölümüne kadar Ankara Gazi Eğitim Enstitüsü'nde edebiyat öğretmenliği yaptı.

İlk şiirleri 1926'da Servet-i Fünûn'da yayımlandı. Yedi Meşale grubunun bir parçası oldu. Meş'ale, Muhit, Varlık, İctihad ve Hayat gibi dergilerde yazdı. TEİS, şiirlerinde halk edebiyatının söyleyişinden yararlandığını ve çoğunlukla hece ölçüsünü kullandığını belirtir. Zamanla şiirden çok edebiyat tarihi ve antoloji çalışmalarına yöneldi.

Eserleri

• Şiir: *Tunç Sesleri* (1935), *Geçmiş Geceler* (1936), *Bizim Türküler* (1937), *Ergenekon* (1941), *Hayat Şarkıları* (1965)
• Manzum oyun: *On İnkılâb* (1933), *Yaman* (1933), *Sanatkâr* (1965)
• Antoloji: *Şâheserler Antolojisi* (1934), *Divan Şiiri Antolojisi* (1947), *Tekke Şiiri Antolojisi* (1955), *Saz Şiiri Antolojisi* (1963), *Türk Nesri Antolojisi* (1963), *Türk Edebiyatı Antolojisi* (1967)
• İnceleme: *Yeni Türk Edebiyatı* (1936), *Namık Kemal* (1955), *Türk Edebiyatı Tarihi* (1964)

Gümüşhane için önemi

Vasfi Mahir, Cumhuriyet dönemi edebiyatına Gümüşhane'den katılmış en tanınmış isimlerden biridir. Doğu Karadeniz Kültür Envanteri, hattat dede, şair baba ve iki şair kardeşiyle Kocatürk ailesini Gümüşhane'de bir "sanat okulu" gibi anlatır.

Son yılları ve ölümü

TEİS'e göre 17 Temmuz 1961'de Ankara'da kalp krizinden öldü. Ertesi gün Cebeci Asrî Mezarlığı'na gömüldü. Nezahat Hanım'la evliliğinden Muzaffer Utkan ve Alev adında iki çocuğu oldu.

Kaynaklar arasındaki farklar

• Ağabeyi Hamit Cevdet hakkındaki envanter metni, babanın Balkan Savaşı'ndan sonra öldüğünü söyler. TEİS ve TDV İA ise I. Dünya Savaşı'nı verir.