Mehmet Fahrettin Kırzıoğlu

<p>Mehmet Fahrettin Kırzıoğlu, 10 Mart 1917'de Kars'ın Susuz ilçesine bağlı Mamaş köyünde doğdu. Ortaokulu Kars'ta, liseyi Erzurum'da bitirdi. Kars, Diyarbakır ve Adapazarı'ndaki okullarda öğretmenlik ve yöneticilik yaptı, Millî Eğitim Bakanlığı'nda da çeşitli görevlerde bulundu. 1967'de Kafkasya'nın Osmanlılar tarafından fethi üzerine hazırladığı tezle doktor oldu. 1982'de Atatürk Üniversitesi'nde profesörlüğe yükseldi ve 1985'te emekli olduktan sonra 1990'a kadar ders vermeyi sürdürdü. Çalışmalarını Doğu Anadolu ve Kafkasya'nın Türk tarihi üzerine yoğunlaştırdı. 1943'te yayımlanan 'Kars Tarihi' ve 1982 tarihli Ani şehri tarihi, Kars üzerine en çok başvurulan eserleri arasındadır. Ansiklopedi maddeleri ve çok sayıda makale yazdı. Kars'ın 'büyük Karslılar'ını tanıtan biyografik çalışmaları ve yerel tarih araştırmaları, yöre tarihine ilgi duyanlar için bugün de temel kaynaklar arasındadır. Görüşlerinin bir kısmı akademik çevrelerde tartışmalı bulunsa da Kars tarihine ilişkin belge ve kaynak derlemeleri değerini korumaktadır. 10 Şubat 2005'te hayatını kaybetti.</p>